Mỹ cấm nhập 12 nhóm thủy sản Việt Nam, ưu tiên gỡ ghẹ từ đầu 2026

Từ 1-1-2026, Mỹ cấm nhập 12 nhóm loài thủy sản Việt Nam khai thác bằng lưới rê, lưới kéo, lưới vây… do chưa được công nhận tương đương MMPA. Cục Thủy sản cho biết sẽ gỡ từng bước, trước mắt là ghẹ, giảm tác động.

Quy định mới theo MMPA và danh mục bị ảnh hưởng

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Lê Trần Nguyên Hùng, Phó cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, cho biết quy định mới áp dụng từ 1-1-2026 theo Đạo luật Bảo tồn thú biển của Mỹ (MMPA). Việt Nam có 12 nhóm loài bị cấm nhập vào Mỹ nếu khai thác từ 12 mã nghề. Chủ yếu là lưới rê, lưới kéo, lưới vây.

Danh mục gồm cá ngừ (mắt to, vây vàng, vằn, vây xanh), cá kiếm, cá mú, cá thu, cá đối, ghẹ, mực… Lý do là một phần nghề cá chưa được Mỹ công nhận tương đương MMPA. Ngoài lệnh cấm, các lô hàng thuộc các mã HTS phải có giấy chứng nhận COA.

Ông Lê Trần Nguyên Hùng trao đổi các giải pháp đáp ứng quy định MMPA của Mỹ. (Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi Trẻ)

Lệnh cấm được đánh giá sẽ tác động tới xuất khẩu thủy sản. Theo số liệu thống kê năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Mỹ đạt 1,8 tỉ USD. Riêng các sản phẩm khai thác nằm trong nhóm 12 nghề bị ảnh hưởng ước đạt gần 512 triệu USD.

Ông Hùng nhận định sự khác biệt xuất phát từ cách quản lý. Nghề cá Việt Nam đa loài, đa ngư cụ, quy mô nhỏ lẻ. Trong khi đó, Mỹ quản lý theo hướng hiện đại, truy xuất toàn trình tàu cá và giấy phép. Những khác biệt chủ yếu mang tính kỹ thuật và có thể khắc phục theo lộ trình phù hợp.

Gỡ dần từng nghề, trước mắt nộp hồ sơ ghẹ trước ngày 12-1

Về thể chế, chính sách, cục đã rà soát và sửa đổi luật, nghị định, thông tư để phù hợp MMPA. Mỹ yêu cầu tàu cá báo cáo và ghi vị trí, thời gian khi bắt gặp thú biển. Việt Nam đã đưa yêu cầu này vào quy định. Một số biện pháp giảm thiểu tác động tới thú biển cũng được bổ sung, gồm giải pháp kỹ thuật và thiết bị xua đuổi.

Về triển khai, ngành thủy sản tăng tuyên truyền, tập huấn, ghi nhật ký khai thác, giám sát tại cảng. Với 12 nghề chưa được công nhận tương đương, cục đặt mục tiêu gỡ từng bước. Trước mắt, cục cung cấp hồ sơ và xây dựng dữ liệu gửi Mỹ trước ngày 12-1 để công nhận tương đương với con ghẹ. Ông Hùng cho biết “khoảng 80% ghẹ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ”.

Theo: Tuổi Trẻ