Nga phải bán mạnh vàng dự trữ sau hơn 20 năm tích lũy

Nga đang bán vàng với tốc độ mạnh nhất hơn hai thập kỷ để bù đắp thâm hụt ngân sách và giải quyết áp lực ngoại tệ trong nền kinh tế.

Kho vàng quốc gia của Nga lần mạnh sau nhiều năm liên tục tăng

Trong nhiều năm qua, Nga được xem là một trong những quốc gia tích cực mua vàng nhất thế giới. Tuy nhiên, năm 2026 đang chứng kiến sự đảo chiều đáng chú ý khi Moscow liên tục bán ra lượng lớn vàng dự trữ để phục vụ nhu cầu tài chính trước mắt. Theo số liệu mới công bố, trong 4 tháng đầu năm 2026, Ngân hàng Trung ương Nga đã bán khoảng 27,9 tấn vàng. Tính đến ngày 1/5, lượng vàng dự trữ còn khoảng 73,9 triệu ounce, giảm khoảng 900.000 ounce so với đầu năm. Riêng tháng 4 tiếp tục ghi nhận mức giảm khoảng 200.000 ounce, đánh dấu tháng suy giảm thứ tư liên tiếp.

Đây được xem là mức sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2002. Trước đó, các đợt điều chỉnh vàng của Nga chủ yếu chỉ mang tính kỹ thuật hoặc liên quan đến hoạt động đúc tiền xu với quy mô nhỏ. Lần này, lượng vàng được bán trực tiếp ra thị trường để đổi lấy tiền mặt. Điều khiến giới quan sát chú ý là Nga từng dành hơn hai thập kỷ để tích lũy vàng nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD và tăng khả năng chống chịu trước các biến động tài chính quốc tế. Từ năm 2002 đến năm 2025, Moscow đã gom hơn 1.900 tấn vàng, biến kim loại quý này thành một trong những “trụ cột” quan trọng của hệ thống dự trữ quốc gia.

Áp lực ngân sách khiến Nga phải dùng vàng để bổ sung dòng tiền

Nguyên nhân lớn nhất phía sau làn sóng bán vàng được cho là đến từ áp lực ngân sách ngày càng tăng. Theo các thống kê tài chính trong quý I/2026, mức thâm hụt ngân sách của Nga đã lên tới khoảng 4.600 tỷ ruble, cao hơn đáng kể so với kế hoạch ban đầu. Trong khi doanh thu ngân sách giảm hơn 8%, chi tiêu lại tăng khoảng 17%. Đặc biệt, nguồn thu từ dầu khí – lĩnh vực đóng vai trò quan trọng với nền kinh tế Nga – đang suy giảm mạnh.

Chỉ trong 3 tháng đầu năm, doanh thu dầu khí giảm khoảng 45%, xuống còn gần 1.400 tỷ ruble. Trong bối cảnh đó, vàng trở thành tài sản dễ chuyển đổi nhất để Nga nhanh chóng bổ sung tiền mặt và ngoại tệ. Theo giới phân tích, một phần lượng vàng đã được chuyển đổi sang đồng nhân dân tệ của Trung Quốc nhằm phục vụ nhu cầu thanh khoản trong nước. Dữ liệu từ Sở Giao dịch Moscow cho thấy khối lượng giao dịch vàng trong tháng 3/2026 tăng mạnh lên 42,6 tấn, cao gấp 3,5 lần cùng kỳ năm trước. Nếu tính theo giá trị, quy mô giao dịch tăng gấp 5 lần, đạt hơn 534 tỷ ruble.

Với mặt bằng giá vàng quốc tế duy trì ở mức cao, lượng vàng bán ra được cho là đã giúp Nga thu về khoảng 4,3 tỷ USD trong những tháng đầu năm. Điều này phần nào giúp Moscow giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn và duy trì hoạt động kinh tế giữa bối cảnh nhiều khó khăn. Hiện nay kim loại quý này đang trở thành nguồn thanh khoản nhanh nhằm hỗ trợ ngân sách và ổn định dòng tiền trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.

Vai trò của vàng tại Nga đang thay đổi đáng kể

Trong nhiều năm, vàng được xem là “lá chắn tài chính” giúp Nga bảo vệ đồng nội tệ và duy trì vùng đệm kinh tế trước các cú sốc bên ngoài. Tính đến đầu tháng 3/2026, vàng vẫn chiếm khoảng 47% tổng dự trữ ngoại hối của nước này. Thông thường, các ngân hàng trung ương trên thế giới có xu hướng mua thêm vàng khi tình hình kinh tế toàn cầu bất ổn. Vì vậy, việc Nga liên tục bán vàng trong lúc giá kim loại quý tăng mạnh được xem là diễn biến khá đặc biệt.Giới chuyên gia cho rằng động thái này phản ánh nhu cầu thanh khoản ngắn hạn nhiều hơn là sự thay đổi hoàn toàn trong chiến lược dự trữ lâu dài.

Dù lượng vàng vật chất giảm xuống, tổng giá trị kho vàng của Nga trong một số thời điểm vẫn tăng nhờ giá vàng thế giới leo thang. Tuy nhiên, việc kho vàng suy giảm liên tiếp trong nhiều tháng vẫn cho thấy áp lực tài chính đang ngày càng rõ rệt. Sau hơn 20 năm chủ yếu gom mua để củng cố nền tảng tài chính quốc gia, Nga hiện phải sử dụng chính lượng tài sản tích lũy lâu năm để cân đối ngân sách và duy trì dòng tiền cho nền kinh tế. Diễn biến này cũng cho thấy vai trò của vàng tại Nga đang dần thay đổi.

Nếu trước đây vàng chủ yếu được dùng như tài sản dự phòng dài hạn, thì hiện nay kim loại quý này đang trở thành công cụ hỗ trợ thanh khoản trong giai đoạn nền kinh tế chịu nhiều sức ép. Tuy vậy, tốc độ bán vàng mạnh nhất trong hơn 20 năm vẫn là tín hiệu cho thấy nền tài chính Nga đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn. Vai trò của vàng hiện không còn chỉ dừng ở chức năng “cất giữ giá trị” mà đang chuyển dần sang công cụ hỗ trợ tài chính ngắn hạn nhằm duy trì ổn định kinh tế và ngân sách quốc gia.

Theo: Báo Dân trí