Nghiên cứu mới chỉ ra ngủ kém, lười vận động và cân nặng không hợp lý là nguyên nhân khiến huyết áp tăng vọt, đòi hỏi sự thay đổi lối sống để bảo vệ tim mạch.
- Tin vui: Giảm mạnh chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất ở từ năm 2026
- Nỗ lực tìm kiếm ngư dân Quảng Trị mất tích sau vụ chìm thuyền tại vùng biển Gianh
- Bắt giữ Phan Thị Hồng Anh vận chuyển ma túy tại Hưng Yên
Ngủ kém và lười vận động khiến nguy cơ mắc bệnh tăng 38%
Theo nghiên cứu công bố tháng 11/2025 trên tạp chí Journal of Education and Health Promotion, giấc ngủ kém và lười vận động là hai yếu tố đan xen trực tiếp ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp. Những người có chất lượng giấc ngủ kém thường có điểm đánh giá nguy cơ cao gấp đôi so với người bình thường. Các vấn đề như ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc hoặc mệt mỏi vào ban ngày làm tăng 24% nguy cơ cao huyết áp.
Sự kết hợp giữa ngủ kém và thói quen ít di chuyển được coi là đòn chí mạng đối với hệ mạch máu. Tuy nhiên, việc vận động đều đặn có thể cải thiện tình trạng này. Số liệu cho thấy người tập thể dục như đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, dù ngủ không ngon, thì nguy cơ mắc bệnh cũng chỉ tăng 4%. Ngược lại, ở nhóm người lười vận động, con số này lên tới 38%.
Nghiên cứu cũng phá vỡ định kiến cho rằng chỉ người béo phì mới bị cao huyết áp. Thực tế, trong nhóm ngủ kém, cả người béo phì và người quá gầy (BMI thấp) đều có nguy cơ tăng từ 22-24%. Bên cạnh đó, các chuyên gia cảnh báo thói quen ngồi lâu một chỗ làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và gây tích tụ chất thải chuyển hóa.
Chế độ ăn uống và tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Mỗi khi tăng 1 g natri nạp vào (khoảng 2,5 g muối), huyết áp tâm thu sẽ tăng trung bình 0,6 mmHg và nguy cơ đột quỵ tăng 6%. Ngoài ra, các trạng thái tâm lý tiêu cực như nóng nảy, stress sẽ giải phóng adrenaline và cortisol làm co mạch, tăng nhịp tim tức thì. Các tác nhân từ thuốc lá và rượu bia cũng gây xơ vữa động mạch và khiến huyết áp nhích lên dù chỉ tiêu thụ 12 g cồn mỗi ngày.
Để quản lý huyết áp khoa học, các chuyên gia đề xuất lộ trình kiềng ba chân. Đầu tiên là chế độ ăn ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch thay cho tinh bột tinh chế. Việc sử dụng muối thấp natri là giải pháp được khuyến nghị để giảm tử vong do tim mạch. Các thực phẩm như trứng, cà chua và đậu nành cũng có tác động tích cực đến việc kiểm soát chỉ số này.
Về vận động, bên cạnh các bài tập aerobic tối thiểu 150-300 phút mỗi tuần, các bài tập tĩnh (isometric) như plank hay squat dựa tường được đánh giá là hiệu quả nhất để hạ huyết áp. Cuối cùng, việc duy trì giấc ngủ vào một khung giờ cố định, tốt nhất là từ 22-23h, giúp giảm trung bình 4 mmHg huyết áp tâm thu và giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tim mạch
Theo: VnExpress
