Phó giáo sư 38 tuổi Phạm Lê Duy: Từ bỏ lời mời tại Mỹ để trị bệnh dị ứng

Bác sĩ Phạm Lê Duy, một trong hai Phó Giáo sư trẻ nhất ngành y năm 2025, đã từ bỏ cơ hội tại Hàn Quốc và Mỹ để về Việt Nam phát triển chuyên ngành Dị ứng – Miễn dịch.

PGS Phạm Lê Duy chọn chuyên khoa “hẹp” từ trải nghiệm cá nhân

Trong danh sách công nhận chức danh Giáo sư và Phó giáo sư năm 2025, bác sĩ Phạm Lê Duy gây chú ý khi là một trong hai gương mặt trẻ nhất ngành y. Sinh năm 1987, hiện anh đang công tác tại Trường Đại học Y Dược TPHCM. Thay vì chọn các chuyên ngành phổ biến như tim mạch hay ngoại khoa, anh lại chọn đi sâu vào lĩnh vực Dị ứng và miễn dịch lâm sàng. Đây là một “lối đi riêng” đầy thử thách mà ít đồng nghiệp cùng trang lứa lựa chọn theo đuổi.

Quyết định này của anh bắt nguồn từ nền tảng gia đình có truyền thống học thuật và sự tò mò về cơ thể con người. Mẹ anh là giảng viên đại học, còn cha là nhà nghiên cứu nông nghiệp, giúp anh sớm tiếp cận môi trường tri thức. Tuy nhiên, động lực lớn nhất lại đến từ trải nghiệm cá nhân khi bản thân anh cũng mắc chứng dị ứng. Anh nhận thấy đây là một khoảng trống lớn trong hệ thống y tế trong nước cần được lấp đầy.

Nhiều bệnh nhân mắc các chứng rối loạn miễn dịch hệ thống thường phải đi qua rất nhiều chuyên khoa mà không được điều trị dứt điểm. Bác sĩ Duy chia sẻ rằng đây là nhóm bệnh mang tính hệ thống, ảnh hưởng cùng lúc đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Do thiếu nơi điều trị chuyên sâu, người bệnh thường gặp khó khăn trong việc tìm đúng căn nguyên. Vì vậy, anh quyết tâm đào sâu nghiên cứu để giúp đỡ những bệnh nhân có hoàn cảnh tương tự mình.

Từ bỏ cơ hội tại Mỹ và Hàn Quốc để về nước xây dựng cộng đồng y khoa

Sau khi hoàn tất chương trình nghiên cứu sinh tại Đại học Ajou, Hàn Quốc, bác sĩ Duy đã nhận được nhiều lời mời làm việc hấp dẫn. Cả Hàn Quốc và Mỹ đều đưa ra những cơ hội nghề nghiệp đáng mơ ước đối với một bác sĩ trẻ. Tuy nhiên, anh đã quyết định từ chối tất cả để trở về Việt Nam vào khoảng 10 năm trước. Anh nhận thấy lĩnh vực dị ứng – miễn dịch lâm sàng trong nước vẫn còn bỏ ngỏ và rất cần nhân lực.

Những ngày đầu mới trở về, bác sĩ Duy không tránh khỏi cảm giác lạc lõng trước những ý kiến hoài nghi. Có người cho rằng việc đào sâu vào khoa học y sinh là xa rời thực tế lâm sàng của Việt Nam. Hệ thống y tế lúc bấy giờ còn nhiều hạn chế về phương tiện chẩn đoán và các thiết bị điều trị chuyên sâu. Anh đã phải kiên trì điều chỉnh cách tiếp cận để phù hợp với mô hình bệnh tật và điều kiện thực hành tại địa phương.

Không nản lòng, anh đã kết nối với các thầy cô và đồng nghiệp có cùng mối quan tâm để xây dựng chuyên ngành. Nhờ sự kiên trì, một cộng đồng chuyên môn về dị ứng và miễn dịch lâm sàng đã dần hình thành vững chắc. Sự phát triển này không chỉ diễn ra tại TPHCM mà còn lan rộng ra các tỉnh phía Nam. Anh đã chứng minh được rằng khoa học y sinh luôn có đất diễn nếu người thầy thuốc biết cách vận dụng sáng tạo.

PGS.TS.BS Phạm Lê Duy báo cáo trong hội thảo tại Cần Thơ. (Ảnh: Chụp màn hình báo VietNamNet).

Chuyên gia cảnh báo gánh nặng từ dị ứng và hệ lụy chẩn đoán sai

PGS.TS.BS Phạm Lê Duy đánh giá dị ứng và rối loạn miễn dịch là một “gánh nặng thầm lặng” đối với người bệnh. Tại Việt Nam, lĩnh vực này vẫn chưa được nhìn nhận và đầu tư đúng mức so với các bệnh lý khác. Một phần nguyên nhân do chương trình đào tạo y khoa còn thiếu các môn học chuyên sâu, khiến kiến thức bị phân tán. Số lượng bệnh nhân không quá bùng nổ cũng khiến chuyên ngành này chưa được ưu tiên hàng đầu.

Việc thiếu nhân lực đào tạo bài bản dẫn đến tình trạng chẩn đoán và điều trị chưa có sự thống nhất cao. Hiện nay, các phương pháp hiện đại như xét nghiệm dị nguyên phân tử hay liệu pháp thuốc sinh học vẫn có chi phí rất cao. Nhiều trường hợp bệnh nhân không được chẩn đoán đúng khiến họ phải chịu đựng các triệu chứng kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y bác sĩ.

Đặc biệt, bác sĩ Duy cảnh báo về những thông tin sai lệch về dị ứng đang lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Nhiều gia đình vì quá lo lắng đã ép trẻ nhỏ kiêng khem quá mức, dẫn đến suy dinh dưỡng và ảnh hưởng phát triển. Anh nhấn mạnh rằng dị ứng là vấn đề của hệ miễn dịch và cần được tiếp cận dưới góc độ khoa học. Việc chẩn đoán “quá tay” không dựa trên nền tảng chuyên môn sẽ gây ra những hệ lụy khôn lường cho sức khỏe bệnh nhi.

Niềm hạnh phúc khi giúp bệnh nhi và lời khuyên cho thế hệ kế cận

Dù theo đuổi một lĩnh vực khó và ít hào quang, bác sĩ Duy vẫn luôn tìm thấy niềm vui trong công việc hằng ngày. Anh chia sẻ rằng khi một bệnh nhân kiểm soát được bệnh, đặc biệt là các em nhỏ, gia đình bớt lo lắng là lúc anh thấy công việc có giá trị nhất. Sự kiên trì của anh không nhằm tìm kiếm danh tiếng mà để mang lại chất lượng sống tốt hơn cho cộng đồng. Với anh, y đức luôn đi đôi với đam mê và sự bền bỉ.

Đối với các đồng nghiệp trẻ, bác sĩ Duy đưa ra lời khuyên chân thành là không nên chạy theo xu hướng số đông. Mỗi chuyên ngành trong y khoa đều có giá trị riêng nếu người bác sĩ thực sự tâm huyết. Điều quan trọng nhất là phải tìm ra sự phù hợp giữa năng lực cá nhân, điều kiện thực tế và đam mê. Chỉ khi có đam mê, người bác sĩ mới đủ sức mạnh để vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất của nghề nghiệp.

Anh ví von con đường mình đang đi như một “con kênh nhỏ” so với những “con sông lớn” của các chuyên ngành nóng. Dù nhỏ hay lớn, tất cả đều có vai trò riêng trong việc bồi đắp và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Câu chuyện của PGS.TS.BS Phạm Lê Duy đã truyền cảm hứng mạnh mẽ về việc lựa chọn lối đi riêng để cống hiến. Thành công của anh minh chứng cho việc y tế Việt Nam luôn cần những trái tim dám dấn thân vào những lĩnh vực mới.

Theo: VietNamNet