THANH HÓA – Người dân xã Biện Thượng khôi phục và mở rộng trồng sâm Báo, góp phần bảo tồn giống dược liệu bản địa đồng thời tạo thêm nguồn thu đáng kể cho nhiều hộ gia đình.
- Lãnh đạo Thái Nguyên hỗ trợ gia đình nạn nhân vụ xe lật
- Bỏ trốn khỏi địa phương sau lệnh truy nã, đối tượng bị bắt tại Hà Nội
- Nhiều quốc lộ Tây Bắc sạt lở trở lại sau khi vừa thông xe tạm
Việc trồng sâm Báo được người dân địa phương phát triển trong những năm gần đây từ nguồn cây mọc tự nhiên trên núi Báo, sau đó nhân giống để trồng xen trong vườn, dưới tán keo và cùng các loại cây nông nghiệp khác. Chỉ sau khoảng một năm canh tác, loại dược liệu này có thể cho thu hoạch với giá bán từ 300.000 đồng đến 1,2 triệu đồng/kg, tùy từng loại và kích cỡ củ.
Những cây sâm Báo từng được lưu truyền là sản vật “tiến vua” đang dần xuất hiện trở lại trên vùng đất Biện Thượng. Nhờ tận dụng nguồn giống từ cây mọc tự nhiên, nhiều hộ dân không phải bỏ chi phí mua giống ban đầu mà vẫn có điều kiện mở rộng diện tích sản xuất.
Bà Lê Thị Thanh, ở thôn Sóc Sơn 3, tận dụng diện tích vườn và rừng keo của gia đình để trồng sâm Báo sau khi mang giống từ núi Báo về chăm sóc. “Trồng sâm Báo gần như không phải bỏ tiền mua giống. Mỗi năm, hạt chín tự rụng rồi mọc thành cây con nên chỉ cần chăm sóc là có cây cho vụ tiếp theo. Gia đình tôi trồng xen dưới tán keo và trong vườn, mỗi vụ cũng có thêm vài triệu đến hơn chục triệu đồng tiền bán sâm, tùy năng suất từng năm”, bà Thanh chia sẻ.
Theo bà Thanh, ưu điểm nổi bật của loại cây này là hạt chín tự rụng và nảy mầm cho vụ sau nên chi phí giống gần như bằng không. Tuy nhiên, sâm Báo khá nhạy cảm với sâu bệnh và nấm, khiến tỷ lệ sống cũng như năng suất phụ thuộc nhiều vào quá trình chăm sóc.
Cũng lựa chọn phát triển cây dược liệu bản địa, ông Lê Đăng Cường, ở thôn Việt Yên, đã có ba năm trồng hơn 200 bầu sâm trên diện tích khoảng 100m² quanh nhà. Gia đình ông cải tạo đất, làm bầu và bố trí khu vực trồng riêng để thuận lợi theo dõi, hạn chế sâu bệnh thay vì trồng trực tiếp dưới tán rừng.
“Mỗi vụ tôi đều phải bỏ chi phí làm đất, làm bầu và xử lý nấm bệnh. Nếu không chăm sóc kỹ thì cây rất dễ bị nấm gốc rồi chết hàng loạt. Đổi lại, việc trồng trong vườn giúp kiểm soát sâu bệnh tốt hơn”, ông Cường nói.
Nhờ áp dụng phương pháp này, mỗi vụ gia đình ông thu hoạch hơn 60kg sâm tươi. Với mức giá khoảng 1,2 triệu đồng/kg đối với sâm hoa vàng, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt từ 30-40 triệu đồng mỗi vụ.
Lãnh đạo xã Biện Thượng cho biết toàn xã hiện có hơn 100ha sâm Báo được trồng trên đất đồi, vườn hộ và dưới tán cây lâm nghiệp, chủ yếu do các hợp tác xã và người dân phát triển. Theo địa phương, việc khôi phục giống sâm bản địa không chỉ góp phần bảo tồn nguồn gen quý mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng vùng núi Báo.
Dù mang lại giá trị kinh tế cao, sâm Báo vẫn là loại cây đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc do dễ bị sâu bệnh và nấm gây hại. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích mở rộng diện tích theo hướng bền vững, đồng thời phối hợp với các đơn vị chuyên môn hoàn thiện quy trình kỹ thuật, nâng cao năng suất và từng bước xây dựng thương hiệu cho sâm Báo – loại dược liệu từng gắn với danh xưng “sâm tiến vua”.
Mnh Tuấn (tổng hợp)
