Nghệ An đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư phục vụ dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, nhằm bảo đảm người dân có nơi ở mới ổn định trước khi dự án triển khai các bước tiếp theo.
- Chợ truyền thống Hà Nội vắng khách, tiểu thương khó tìm người
- Trump gặp các lãnh đạo AI giữa lúc Quốc hội Mỹ tăng giám sát
- Hai bị cáo lĩnh án trong vụ vận chuyển hơn 3,7 kg ma túy
Dự án qua Nghệ An dài 85,5km, dự kiến giải phóng khoảng 519,2ha đất và ảnh hưởng khoảng 2.150 hộ dân, trong đó 1.942 hộ phải tái định cư. Toàn tỉnh đang hoàn thiện thủ tục đầu tư 41 khu tái định cư tại 16 xã, phường, với tổng kế hoạch vốn sau điều chỉnh hơn 1.167 tỷ đồng.
Khối lượng công việc lớn trong khi thời gian chuẩn bị không còn nhiều khiến tiến độ giữa các địa phương chưa đồng đều. Đến nay, lũy kế giải ngân mới đạt hơn 199,4 tỷ đồng, tương đương 17,08% kế hoạch; ngoài 7 địa phương đã phát sinh khối lượng giải ngân, phường Hoàng Mai, các xã Quỳnh Sơn, Hùng Châu và Hưng Nguyên vẫn chưa giải ngân.
Một số địa phương có tỷ lệ giải ngân rất thấp, như Đức Châu đạt 0,79% và Minh Châu đạt 1,96%. Theo tỉnh Nghệ An, những vướng mắc chủ yếu liên quan đến giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư và quá trình chuyển tiếp khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Trong bức tranh chung đó, xã Lam Thành đang có tiến độ triển khai nhanh với cả 5/5 khu tái định cư đạt khoảng 95% khối lượng. Ông Nguyễn Hữu Hà – Chủ tịch UBND xã Lam Thành cho biết các khu này dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026.
“Ngay sau khi có chủ trương, xã thành lập Ban chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đồng thời rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư, tập trung tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng” – ông Hà nói.
Tại xã Thần Lĩnh, một trong hai khu tái định cư đang triển khai tại xóm Nghi Đồng 6 phục vụ 34 hộ đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, đang thi công và phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Khu tái định cư tại Nghi Phương 4 phục vụ khoảng 35 hộ đã được thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến hoàn thành lựa chọn nhà thầu trong tháng 10/2026.
Tại phường Hoàng Mai, tuyến đường sắt đi qua địa bàn dài khoảng 8,98km, ảnh hưởng khoảng 355 hộ dân; qua lấy ý kiến, địa phương thống nhất hai vị trí tái định cư tại khối 7, dự kiến bố trí 230 hộ, và khối 17, thuộc xã Quỳnh Trang cũ, dự kiến bố trí 72 hộ.
Theo ông Phạm Văn Hào – Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng hai khu tái định cư. Tuy nhiên, sau khi Trung ương ban hành Nghị quyết 98 triển khai Nghị quyết 265/2025/QH15 về tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập, địa phương phải chờ tỉnh điều chỉnh thời hạn triển khai trước khi đưa dự án vào khởi công trong thời gian tới.
Theo kế hoạch, Nghệ An dự kiến xây dựng khoảng 30 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 102,69ha, kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng. Công tác chuẩn bị đầu tư hiện vẫn chưa đồng đều khi mới có 7/18 xã, phường được chấp thuận chủ trương khảo sát địa điểm lập quy hoạch; 5 địa phương đã phê duyệt đề cương nhiệm vụ khảo sát, cắm mốc và quy hoạch chi tiết, còn 2 địa phương đã lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
Ông Hoàng Phú Hiền – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết xây dựng các khu tái định cư là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, cần được thực hiện đồng bộ và khẩn trương để người dân có nơi ở mới ổn định trước khi dự án bước sang các công đoạn tiếp theo. Trong đợt kiểm tra đầu tháng 9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương không để chậm tiến độ, khẩn trương hoàn thành thủ tục, nhất là việc lập quy hoạch chi tiết xây dựng khu tái định cư để trình thẩm định, phê duyệt.
Các khu tái định cư cũng được yêu cầu đầu tư đồng bộ hạ tầng thiết yếu, sử dụng đất hiệu quả và tránh lãng phí. Việc bảo đảm nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ được xác định là điều kiện quan trọng để người dân ổn định cuộc sống lâu dài, qua đó góp phần bảo đảm tiến độ chung của dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam qua Nghệ An.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
