Tuyển sinh lớp 10 luôn gây áp lực lớn cho học sinh. Trước mục tiêu phổ cập trung học phổ thông, cần nhìn lại việc chọn phương thức thi tuyển hay xét tuyển.
- Hàn Quốc tung chính sách visa 10 năm, tăng hút khách Việt Nam
- Đàm phán Mỹ – Iran tại Pakistan: Tehran nêu điều kiện tiên quyết trước giờ thảo luận chính thức
- Xe điện Trung Quốc: Các hãng xe phương Tây chật vật bảo vệ thị phần toàn cầu
Gánh nặng từ những kỳ thi sàng lọc
Kỳ tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại các thành phố lớn luôn “nóng”, căng thẳng và thu hút sự quan tâm đặc biệt từ dư luận. Hình thức thi tuyển hiện nay dù giúp các trường kiểm soát chất lượng đầu vào nhưng lại tạo ra áp lực học tập đáng kể cho học sinh. Ở độ tuổi 14, 15, các em phải đối mặt với những kỳ thi được coi là nỗi “ám ảnh” trong đời học sinh.
Việc tổ chức kỳ thi tiêu tốn nguồn kinh phí lớn từ ngân sách địa phương do phải huy động lượng lớn giáo viên coi và chấm thi. Về phía gia đình, phụ huynh phải gánh thêm nhiều chi phí cho việc học thêm và luyện thi của con em. Điều này không chỉ gây tốn kém tiền bạc mà còn tiêu tốn thời gian, công sức và tạo áp lực tâm lý nặng nề.
Cơ chế thi tuyển đang bộc lộ những bất hợp lý và thiếu công bằng cục bộ tại một số địa phương. Có những trường số lượng thí sinh đăng ký thấp hơn chỉ tiêu nhưng vẫn tổ chức thi để loại một số ít điểm liệt. Thực tế này cho thấy kỳ thi mang tính chất sàng lọc theo chỉ tiêu từng trường hơn là đánh giá toàn diện.
Sự chênh lệch điểm chuẩn giữa các trường cũng gây ra nhiều tranh luận về tính công bằng của kỳ thi. Có tình trạng học sinh dưới 5 điểm mỗi môn đã trúng tuyển vào trường này, trong khi trường khác phải đạt gần 9 điểm mới đỗ. Kỳ thi hiện tại chủ yếu phục vụ mục tiêu phân luồng thay vì đánh giá đúng năng lực thực chất của học sinh.
Hướng đi xét tuyển và mục tiêu phổ cập
Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng phương thức xét tuyển đảm bảo đánh giá học sinh toàn diện hơn về cả phẩm chất lẫn năng lực. Cách làm này phù hợp với mục tiêu và phương pháp dạy học của chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Tuy nhiên, xét tuyển chỉ hiệu quả khi việc kiểm tra thường xuyên tại trường được thực hiện công tâm và thực chất.
Trong năm học 2026-2027, các tỉnh như Lâm Đồng, Vĩnh Long và Cà Mau đã tiên phong chuyển sang hình thức xét tuyển. Hình thức này nhận được sự đồng thuận cao từ phía học sinh, phụ huynh cũng như đội ngũ giáo viên. Đây được coi là cách làm hay để các địa phương khác nghiên cứu và tham khảo áp dụng.
Theo định hướng của Nghị quyết 71, Việt Nam phấn đấu đến năm 2035 sẽ tiến tới phổ cập trung học phổ thông toàn quốc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành giáo dục cần ưu tiên phát triển hệ thống trường lớp và đầu tư cơ sở vật chất. Việc đào tạo và tuyển dụng đủ đội ngũ giáo viên cũng là yếu tố then chốt để mở rộng quy mô giáo dục.
Mở rộng quy mô giáo dục trung học phổ thông không chỉ giúp hoàn thành mục tiêu phổ cập mà còn trực tiếp giảm áp lực thi cử. Khi có thêm nhiều cơ hội học tập, học sinh sẽ giảm bớt căng thẳng và phụ huynh tiết kiệm được chi phí. Thay đổi phương thức tuyển sinh là bước đi cần thiết để hướng tới một nền giáo dục thực chất và nhân văn.
Theo: Báo Dân trí
