Triều cường sụt lún TPHCM đang trở thành thách thức rõ nét nhất của siêu đô thị. Tại một tọa đàm khoa học, nhiều chuyên gia cảnh báo sự thiếu hụt dữ liệu định lượng, nguy cơ ngập ngày càng nặng và yêu cầu cấp thiết về giải pháp tổng thể, bền vững.
- Trước ngày Vingroup rút khỏi đường sắt cao tốc, THACO tăng vốn hơn 40.500 tỷ
- Xe đạp công cộng ở TP HCM ế khách, hướng mở từ xe đạp điện
Áp lực an ninh phi truyền thống trong quản trị đô thị
Thành phố Hồ Chí Minh đang phải đối diện đồng thời nhiều rủi ro,trong đó nổi bật là ngập úng, triều cường và sụt lún nền đất. Những thách thức này không còn mang tính cục bộ mà đã trở thành vấn đề an ninh đô thị, tác động trực tiếp,hoạt động kinh tế và năng lực phát triển của thành phố.
Nội dung trên được thảo luận tại tọa đàm “An ninh phi truyền thống trong quản trị đô thị TPHCM: Thực trạng – Thách thức – Giải pháp bền vững” do Viện An ninh phi truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp Ban Chuyên đề Công an TPHCM và Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM tổ chức ngày 26 tháng 12.
TPHCM sau sáp nhập, tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng ngập úng và triều cường tại khu vực nội đô và ven sông, ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, giao thông và ùn tắc. Đây đều là các rủi ro có tính liên ngành, liên vùng và lan tỏa nhanh.
Ngập úng và triều cường ngày càng nghiêm trọng
Theo PGS TS Nguyễn Phú Quỳnh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, ngập úng tại TPHCM là vấn đề phức tạp và có xu hướng gia tăng theo thời gian. Ngập không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn làm gia tăng chi phí xã hội và suy giảm chất lượng sống đô thị.
Ông Quỳnh cho biết, một trong những nguyên nhân quan trọng là nước biển dâng. Số liệu tại Trạm Thủy văn Vũng Tàu cho thấy trong vòng 40 năm qua, mực nước biển đã tăng khoảng 7cm. Trong khi đó, tại Trạm Phú An gần cầu Sài Gòn, mực nước triều trong giai đoạn 1990 đến 2025 đã tăng tới 40cm.
Bên cạnh đó, triều cường tăng cao còn do các bãi chững triều tự nhiên bị thu hẹp. Trước đây, triều từ biển vào được tiêu tán qua hệ thống rừng, kênh rạch và vùng trũng. Hiện nay, nhiều không gian tiêu thoát này không còn, khiến dòng triều dâng nhanh và xâm nhập sâu vào đô thị.
Sụt lún nền đất và khoảng trống dữ liệu
Tuy nhiên, theo PGS TS Nguyễn Phú Quỳnh, đến nay vẫn chưa có nghiên cứu đầy đủ để định lượng rõ tỷ lệ tác động giữa nước biển dâng, mất bãi chững triều và sụt lún. Việc thiếu cơ sở khoa học khiến công tác đề xuất giải pháp gặp nhiều lúng túng.
Một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng thêm các trạm quan trắc lún. Hiện nay, mạng lưới trạm quan trắc mưa và mực nước sông tương đối đầy đủ, nhưng trạm quan trắc lún lại rất hạn chế. Đây là yếu tố then chốt để xây dựng dữ liệu nền phục vụ quản lý đô thị.
Công nghệ và sự tham gia của công đồng
Bên cạnh đó, TPHCM và các địa phương trong vùng cần xây dựng mô hình quản trị đô thị đa trung tâm, có cơ chế điều phối thống nhất để giải quyết hiệu quả các vấn đề liên vùng như giao thông, môi trường, tài nguyên nước, chất thải và an sinh xã hội.
PGS TS Phạm Văn Phước nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và dữ liệu lớn trong dự báo, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro đô thị. Đồng thời, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý theo hướng đa ngành và linh hoạt.
Việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội được xem là nguồn lực quan trọng trong phòng ngừa và ứng phó với các nguy cơ an ninh phi truyền thống. Theo các chuyên gia, bảo đảm an ninh đô thị không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống quản trị đô thị.
Theo: Dân trí
