Xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên hoàn thành công trình tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử và thắng cảnh đền Đót, tạo thêm điều kiện bảo vệ không gian thờ Vua Bà và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
- Ngày hội cốm Khẩu nua Pái mở hướng phát triển du lịch ATK Chợ Đồn
- Bạo lực học đường: Cần song hành xử lý và giáo dục
- Một hộ dân bị cưỡng chế kê biên tài sản vì nợ tiền ngân hàng
Công trình được hoàn thành ngày 21/10/2026, với tổng kinh phí gần 7 tỉ đồng từ nguồn xã hội hóa, sau nhiều tháng triển khai trên nền móng cũ của ngôi đền. Lễ khánh thành được tổ chức ngày 24/10, đánh dấu việc đưa di tích trở lại phục vụ nhu cầu tín ngưỡng, tham quan và tìm hiểu lịch sử địa phương của người dân, du khách.
Đền Đót nằm trên sườn núi Đốt, thuộc xóm Núi Đẳng, xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên. Cùng với đình, chùa Viễn và nghè Mét, nơi đây hợp thành quần thể di tích được xếp hạng cấp tỉnh năm 2010, lưu giữ những dấu ấn về lịch sử và đời sống tín ngưỡng của cư dân địa phương.
Theo truyền thuyết dân gian, ngôi đền thờ Vua Bà, người phụ nữ quê làng Mè từng theo Hùng Linh Công đánh giặc Ân dưới thời Hùng Vương thứ 6. Hình tượng Vua Bà được gìn giữ qua nhiều thế hệ, gắn với những phong tục thờ tự và trở thành một phần trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng.
Qua nhiều năm sử dụng, một số hạng mục của đền xuống cấp, ảnh hưởng đến hoạt động thờ cúng và sinh hoạt tín ngưỡng. Việc tu bổ vì thế được đặt ra nhằm khôi phục công trình, đồng thời gìn giữ các yếu tố kiến trúc truyền thống gắn với lịch sử tồn tại của di tích.
Tháng 5/2026, UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt Báo cáo kinh tế kỹ thuật dự án tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử và thắng cảnh đền Đót, giao Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kha Sơn làm chủ đầu tư. Công trình được triển khai từ tháng 3/2026 và hoàn thành ngày 21/10, với tổng kinh phí gần 7 tỉ đồng huy động từ nguồn xã hội hóa.
Việc phục hồi được thực hiện trên nền móng cũ, theo kiến trúc chữ Đinh với 3 gian Tiền tế và 2 gian Hậu cung. Các hạng mục được bố trí hài hòa, hướng tới việc duy trì hình dáng truyền thống của không gian thờ tự.
Nhà Tiền tế cao 6,75 m, thiết kế hai tầng, tám mái; Hậu cung cao 4,81 m và được mở rộng về phía sau để tạo sự cân đối cho tổng thể. Đáng chú ý, hệ thống cột đá xanh có niên đại từ cuối thời Lê đến đầu thời Nguyễn, khoảng cuối thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XIX, được bảo tồn và tiếp tục sử dụng trong công trình sau tu bổ.
Các cấu kiện chính như cột, kèo được làm từ gỗ lim Nam Phi, kết hợp hoa văn Tứ linh gồm Long, Ly, Quy, Phượng theo phong cách truyền thống. Mái đền lợp ngói mũi hài, những chi tiết trang trí được đắp vẽ công phu, góp phần duy trì đặc trưng kiến trúc của di tích.
Bên cạnh việc phục hồi các hạng mục kiến trúc, công trình còn được trang bị hệ thống điện chiếu sáng và giải pháp chống mối. Những hạng mục này nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng, hỗ trợ bảo vệ công trình và tạo điều kiện duy trì hoạt động thờ tự lâu dài.
Lễ khánh thành ngày 24/10 mở ra điều kiện thuận lợi để người dân tiếp tục thực hành nghi lễ thờ Vua Bà, duy trì phong tục truyền thống và gắn kết đời sống cộng đồng với di sản. Di tích cũng là nơi để thế hệ trẻ tìm hiểu lịch sử địa phương, nhận thức rõ hơn về giá trị của những dấu tích kiến trúc và văn hóa được trao truyền qua nhiều đời.
Sau khi công trình được đưa vào sử dụng, việc quản lý, bảo vệ các hạng mục và duy trì hoạt động văn hóa tín ngưỡng tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Sự tham gia của cộng đồng sẽ góp phần bảo đảm đền Đót không chỉ được gìn giữ về mặt kiến trúc mà còn tiếp tục hiện diện trong đời sống văn hóa của địa phương
Minh Tuấn (Tổng hợp)
