Văn hóa Tây Nguyên mở lối sinh kế bền vững cho buôn làng Đắk Lắk

Từ những nghị quyết chuyên đề về văn hóa, tỉnh Đắk Lắk đã từng bước đưa di sản Tây Nguyên đi vào đời sống bằng các mô hình cụ thể. Khi bảo tồn được gắn với du lịch cộng đồng, sáng tạo số và khởi nghiệp xanh, văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành sinh kế bền vững, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội tại các buôn làng.

Buôn làng thành lập các đội nhóm, câu lạc bộ văn hóa

Sau khi Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trách nhiệm bảo tồn và trao truyền di sản càng được đặt ra rõ ràng hơn. Trên cơ sở đó, tỉnh Đắk Lắk đã cụ thể hóa nghị quyết bằng việc ưu tiên nguồn lực, khuyến khích các thôn, buôn thành lập đội nhóm, câu lạc bộ văn hóa – văn nghệ hoạt động thường xuyên.

Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, đến năm 2024, toàn tỉnh có 481 đội, nhóm văn hóa – văn nghệ tại cơ sở. Sang năm 2025, địa phương tiếp tục thành lập thêm 70 câu lạc bộ văn hóa có quy chế và kế hoạch hoạt động rõ ràng. Những mô hình này góp phần đưa văn hóa ra khỏi không gian hội trường, hiện diện trong sinh hoạt thường nhật của người dân.

Người trẻ Tây Nguyên kể chuyện văn hóa trong thời đại số

Không chỉ dừng lại ở không gian sinh hoạt cộng đồng, tinh thần bảo tồn văn hóa gắn với sinh kế bền vững còn được người trẻ Tây Nguyên tiếp nối bằng những cách làm mới. Trong bối cảnh chuyển đổi số, nhiều bạn trẻ đã tận dụng mạng xã hội như một kênh quảng bá văn hóa bản địa hiệu quả.

Nhóm “Buôn vui lắm” do Đặng Lâm Y Binh, người Ê Đê ở huyện Lắk (cũ), sáng lập là một ví dụ điển hình. Xuất phát từ tình yêu buôn làng, Y Binh cùng các bạn trẻ người Ê Đê, Mnông, Tày, Nùng xây dựng những video ngắn phản ánh đời sống sinh hoạt, phong tục và văn hóa thường ngày của đồng bào.

Theo Y Binh, văn hóa không phải là điều gì cao siêu hay chỉ xuất hiện trong lễ hội. Đó là nếp sống, là câu chuyện gia đình, dòng họ và những điều giản dị nhất. Việc đưa những câu chuyện ấy lên không gian số giúp lan tỏa giá trị văn hóa, đồng thời khơi dậy niềm tự hào trong chính cộng đồng.

Những sản phẩm sáng tạo số này đã thu hút sự quan tâm lớn của công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Qua đó, văn hóa Tây Nguyên không chỉ được bảo tồn mà còn được “làm mới”, thích ứng với bối cảnh xã hội hiện đại. Đây cũng là cách các nghị quyết về văn hóa được “dịch” sang ngôn ngữ của thời đại, giúp di sản tiếp tục sống động và gần gũi.

Y Xim Ndu (người thứ ba từ trái qua) đưa du khách đi rẫy. (Ảnh: Chụp màn hình/Vietnamnet)

Du lịch cộng đồng gắn với di sản tạo sinh kế bền vững

Bên cạnh không gian số, nhiều mô hình du lịch cộng đồng tại Đắk Lắk đang cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc biến văn hóa thành sinh kế bền vững. Tại Buôn Ma Thuột, chị Lý Mai Ly Niê Kdam phát triển homestay giữa cánh đồng lúa nước, gắn trải nghiệm du lịch với câu chuyện về văn minh lúa rẫy, lúa nước của người Tây Nguyên.

Cũng với tinh thần ấy, Y Xim Ndu, chàng trai Mnông sinh năm 1992 ở Lắk, đã rời bỏ công việc công chức để phát triển tour du lịch sinh thái leo núi Cư Yang Lăk. Trên mỗi hành trình, du khách được trồng cây, tìm thảo dược, nghe nghệ nhân thổi sáo bên thác nước và tham gia chương trình “Bom hạt giống” gieo mầm xanh cho rừng.

Dự án của Y Xim từng đoạt giải Nhì cuộc thi Khởi nghiệp tỉnh năm 2022. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất là việc anh biến nghị quyết bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường thành sinh kế cụ thể cho người dân địa phương. Gần đây, chương trình truyền hình thực tế “Gia đình Haha” ghi hình tại buôn làng của Y Xim đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ, cho thấy nghị quyết chỉ thực sự “sống” khi gắn với sinh kế và niềm tự hào cộng đồng.

Theo: VietNamNet