Dữ liệu vệ tinh xác nhận sự tồn tại của những con sóng khổng lồ cao tới 48m, biến các truyền thuyết của thủy thủ thành bằng chứng khoa học có thể đo lường.
- Ghi nhận loài rắn lục núi Quan Âm lần đầu xuất hiện tại Việt Nam
- Người xưa đã “sống hiện đại” từ rất lâu
Dữ liệu khoa học chứng minh sự tồn tại của những con sóng khổng lồ
Từ lâu, các thủy thủ vẫn kể về những con sóng khổng lồ bất ngờ xuất hiện giữa đại dương, có thể phá hủy tàu thuyền trong tích tắc. Trong một thời gian dài, những câu chuyện này từng bị xem là thiếu cơ sở khoa học vì các mô hình truyền thống cho rằng kích thước sóng biển chủ yếu phân bố ở mức trung bình,. Tuy nhiên, phân tích dữ liệu vệ tinh gần đây đã ghi nhận những con sóng với chiều cao vượt quá 30m, làm sáng tỏ bản chất của hiện tượng “sóng dữ”.
Đáng chú ý, vào năm 2024, một cơn bão ở Thái Bình Dương đã tạo ra con sóng dữ cao tới 48m. Những phát hiện này không chỉ minh chứng cho những câu chuyện truyền miệng mà còn giúp các nhà khoa học lập bản đồ chiều cao sóng trên diện rộng. Các quan sát cũng chỉ ra rằng sóng dữ có thể hình thành ngay cả khi không có bão mạnh, tạo nên mức độ khó lường lớn đối với hoạt động hàng hải.
Để đo lường chính xác hiện tượng này, các nhà khoa học đã sử dụng vệ tinh SWOT, một hệ thống được thiết kế để lập bản đồ chi tiết độ cao bề mặt nước trên Trái Đất. Thiết bị này cho phép theo dõi sự lan truyền của các đợt sóng từ tâm bão và ghi nhận sự thay đổi về chiều cao theo thời gian. Dữ liệu từ giai đoạn 2023-2024 cho thấy sóng khổng lồ có thể lan rộng khắp Thái Bình Dương, tác động đến bờ biển từ Canada đến Peru.
Cơ chế hình thành sóng dữ từ sự kết hợp của nhiều đợt sóng nhỏ
Việc hiểu rõ cơ chế hình thành sóng dữ thông qua dữ liệu SWOT giúp nâng cao an toàn hàng hải và cải thiện hạ tầng ven biển. Phân tích từ vệ tinh cho thấy các sóng chủ đạo có thể tạo ra những đợt sóng lớn hơn nhiều khi chúng lan xa khỏi tâm bão. Những con sóng này thường xuất hiện đột ngột, gây nguy hiểm cho tàu thuyền nếu không có các biện pháp dự báo kịp thời từ hoạt động địa chấn và vệ tinh.
Một nghiên cứu kéo dài 18 năm tại giàn khoan Ekofisk ở biển Bắc đã cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về cách thức những “ngọn sóng tử thần” này sinh ra. Kết quả cho thấy sóng dữ thường hình thành khi nhiều sóng nhỏ kết hợp với nhau trong thời gian ngắn. Điều này thay thế cho giả thuyết cũ rằng chúng chỉ xuất hiện do tác động của những cơn bão cực mạnh.
Các chuyên gia nhận định hình dạng sóng là yếu tố dự báo quan trọng hơn cả năng lượng hay cường độ bão. Cụ thể, những con sóng có đỉnh nhọn và đáy nông dễ kết hợp với nhau để tạo thành sóng lớn bất thường. Dựa trên những dữ liệu này, giới nghiên cứu kỳ vọng có thể xây dựng các mô hình thống kê mới nhằm dự báo chính xác hơn loại siêu sóng nguy hiểm này, bảo đảm an toàn cho các hoạt động trên biển trong tương lai.
Theo: Báo Dân trí
