Bộ Chiến tranh Mỹ xếp các Viện Khổng Tử được chính phủ Trung Quốc tài trợ tại các trường đại học vào nhóm bị coi là nguy cơ đối với an ninh quốc gia, làm gia tăng bất đồng giữa hai nước về hợp tác học thuật.
- Tiếng ong vỡ tổ khiến sân trường thành nơi cấp cứu
- Vụ tham ô tiền công đức ở Lạng Sơn hơn 9,35 tỷ đồng
- Ba người từ Nghệ An liên quan vụ trộm tại trạm viễn thông
Ngày 23/10, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thông báo Lầu Năm Góc đã triển khai các biện pháp nhằm loại bỏ những tổ chức này trong hai tháng trước đó. Phía Trung Quốc cùng ngày kêu gọi Washington tôn trọng sự thật và chấm dứt các chính sách mà Bắc Kinh cho là phân biệt đối xử với các viện nghiên cứu Trung Quốc.
Trong video đăng trên mạng xã hội, ông Hegseth cáo buộc các tổ chức liên quan hoạt động tại những trường đại học Mỹ dưới nhiều tên gọi và hình thức khác nhau. Theo ông, khoảng 80 nhóm đã xuất hiện tại 30 trường đại học, với mục đích đánh cắp tài sản trí tuệ và tác động đến tư tưởng sinh viên.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ không công bố cụ thể cách thức triển khai các biện pháp cũng như danh sách cơ sở bị ảnh hưởng. Ông chỉ cho biết Lầu Năm Góc đã thực hiện các bước nhằm loại bỏ những tổ chức này trong hai tháng qua.
Washington từ lâu cho rằng Viện Khổng Tử là công cụ để Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại các cơ sở giáo dục Mỹ. Bắc Kinh bác bỏ những cáo buộc như vậy, khẳng định các viện chủ yếu phục vụ việc giảng dạy tiếng Trung và thúc đẩy giao lưu văn hóa.
Ngày 23/10, Bộ Thương mại Trung Quốc yêu cầu Mỹ “tôn trọng sự thật” và chấm dứt những chính sách mà nước này cho là mang tính phân biệt đối xử với các viện nghiên cứu Trung Quốc. Cơ quan này nhận định: “Về bản chất, hành động của Mỹ đang buộc các cơ sở nghiên cứu Mỹ phải chọn phe, cố tình phá hoại hoạt động hợp tác khoa học bình thường giữa Trung Quốc và Mỹ”.
Bắc Kinh đồng thời cho rằng việc hạn chế hợp tác nghiên cứu song phương có thể làm suy yếu chính sự phát triển khoa học và công nghệ của Mỹ. Trung Quốc nhấn mạnh hoạt động nghiên cứu chung giữa hai nước đem lại lợi ích cho cả hai bên, trong khi Washington tiếp tục viện dẫn các quan ngại an ninh quốc gia để siết chặt quan hệ giữa các cơ sở học thuật và công nghệ.
Động thái liên quan đến Viện Khổng Tử diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường kiểm soát hợp tác nghiên cứu với các cơ sở giáo dục Trung Quốc. Theo Reuters, hồi đầu tháng 10, một nghị sĩ đảng Cộng hòa đề nghị Bộ Chiến tranh Mỹ đưa thêm 58 trường đại học và 62 phòng thí nghiệm Trung Quốc vào danh sách theo Điều 1286, liên quan đến các cơ sở bị xem là có nguy cơ đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Các trường và phòng thí nghiệm được đề xuất bổ sung hoạt động trong những lĩnh vực công nghệ quan trọng, gồm chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử. Theo các quy định liên quan, việc hợp tác với những cơ sở có tên trong danh sách có thể tác động đến khả năng tiếp cận
An Nhiên (tổng hơp)
