Xu hướng việc làm năm 2026 định hình bởi trí tuệ nhân tạo và đội ngũ nhân sự linh hoạt

Xu hướng việc làm năm 2026 ghi nhận nhu cầu nhân lực tăng mạnh ở ngành thực phẩm và vận tải, đồng thời đặt ra yêu cầu học tập không ngừng về năng lực AI.

Thị trường lao động Việt Nam đang trải qua những thay đổi cấu trúc quan trọng nhằm thích ứng với kinh tế số. Theo Bộ Nội vụ, tính đến cuối năm 2025, cả nước ghi nhận 52,7 triệu người có việc làm ổn định, tăng thêm 656.000 người so với năm trước đó. Thu nhập bình quân của người lao động đạt 8,7 triệu đồng/tháng, tăng thêm 323.000 đồng (khoảng 3,9%) so với quý liền trước. Tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đã đạt 29,5%, phản ánh nỗ lực nâng cao trình độ nghề nghiệp trên toàn quốc.

Thống kê chi tiết về cơ cấu lao động hiện nay:

  • Ngành dịch vụ: Chiếm 40,8% tổng lao động.
  • Công nghiệp và xây dựng: Chiếm 33,8%.
  • Nông – lâm – thủy sản: Chiếm 25,4%.
  • Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị: 2,46%.
  • Tổng số người thất nghiệp toàn quốc: Khoảng 1,07 triệu người.

Biến động ngành nghề và Xu hướng việc làm năm 2026

Dự báo của Bộ Nội vụ chỉ ra một số ngành sẽ đóng vai trò đầu tàu trong việc tạo ra cơ hội việc làm mới đầu năm 2026. Ngành sản xuất và chế biến thực phẩm dự kiến tăng 3,1% nhu cầu tuyển dụng, theo sau là ngành sản xuất phương tiện vận tải với mức tăng 2,6%. Ngược lại, các lĩnh vực truyền thống như sản xuất hóa chất, thuốc lá và bảo trì máy móc thiết bị đang ghi nhận xu hướng sụt giảm nhân lực. Sự dịch chuyển này đòi hỏi người lao động phải nhạy bén trong việc chuyển đổi kỹ năng để đáp ứng yêu cầu mới.

Về chính sách bảo hiểm thất nghiệp, có hơn 178.000 người nhận trợ cấp trong kỳ báo cáo nhưng chỉ có hơn 6.800 người được hỗ trợ học nghề thực tế dù có 576.000 lượt người được tư vấn. Thống kê chỉ ra rằng 61,2% số người thất nghiệp nộp hồ sơ hưởng trợ cấp là lao động không sở hữu bằng cấp chuyên môn. Điều này cho thấy rủi ro tập trung mạnh ở nhóm kỹ năng thấp, khẳng định dư địa lớn cho việc triển khai các chương trình đào tạo nghề thực chất hơn gắn liền với hệ thống bảo hiểm xã hội.

AI và sự lên ngôi của nhân sự linh hoạt

Báo cáo từ Manpower Việt Nam nhấn mạnh bốn xu hướng lớn sẽ định hình tương lai thị trường lao động. Sự gia tăng mạnh mẽ của đội ngũ nhân sự linh hoạt trong các mảng tiếp thị số, IT và logistics giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực. Xu hướng này mang lại sự linh động nhưng cũng đặt người lao động vào thách thức về tính ổn định thu nhập và phúc lợi xã hội dài hạn do hệ thống an sinh hiện tại vẫn xoay quanh mô hình làm việc toàn thời gian. Bên cạnh đó là yêu cầu học tập năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) nhanh chóng.

Nhu cầu tuyển dụng cho các vị trí liên quan đến AI, phân tích dữ liệu và an ninh mạng đang tăng nhanh chóng, trong khi nguồn cung nhân lực phù hợp còn rất hạn chế. Sự khan hiếm nhân tài và chuẩn mực lao động thay đổi sẽ là những vấn đề cốt lõi mà doanh nghiệp cần giải quyết để duy trì lợi thế cạnh tranh. Để giữ vững vị thế trong năm 2026, người lao động cần chủ động trang bị kiến thức công nghệ và rèn luyện tư duy thích nghi trước mọi biến động của thị trường việc làm hiện đại.

Theo: Báo Khai Mở