Xuất nhập khẩu đạt 920 tỉ USD đưa Việt Nam vào nhóm 15 thương mại lớn nhất. Bộ Công Thương cho biết chế biến – chế tạo và nông sản tăng, tận dụng FTA. Năm 2026, chuẩn xanh và bảo hộ sẽ siết chặt.
- Xử lý gần 10.500 tài xế vi phạm trong ngày đầu năm, tai nạn giảm mạnh
- Lãi suất tiết kiệm 2026 tăng mạnh, ngân hàng nào đang trả lãi cao nhất hiện nay?
- Cho đi nhờ ô tô rồi trói tay phụ nữ cướp tài sản
Ngành nào kéo kim ngạch và vì sao giữ được nhịp tăng
Theo ông Nguyễn Anh Sơn, bức tranh thương mại năm qua không dễ đoán. Thế giới còn biến động. Chuỗi cung ứng có nơi đứt gãy cục bộ. Một số thị trường lớn phục hồi chưa đều. Dù vậy, nhóm hàng chế biến – chế tạo vẫn là trụ cột. Nhóm này chiếm khoảng 85% tổng kim ngạch. Nhiều ngành duy trì tăng trưởng hai con số.
Điện tử và máy móc thiết bị đóng góp lớn. Dệt may, da giày giữ nhịp đơn hàng. Đồ gỗ cũng có mức cải thiện đáng chú ý. Bên cạnh đó, nông, lâm, thủy sản có thêm điểm sáng. Gạo, cà phê, rau quả, thủy sản tăng về kim ngạch. Cơ cấu sản phẩm cũng chuyển hướng sang giá trị cao hơn.
Ông Sơn cho biết tiêu chuẩn an toàn thực phẩm được siết dần. Truy xuất nguồn gốc trở nên quan trọng. Doanh nghiệp vì thế phải đầu tư vùng nguyên liệu. Liên kết chuỗi được xem là chìa khóa. Cách làm giúp nâng chất lượng ổn định. Đồng thời tăng khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường.
liên tục. (Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi Trẻ)
Xuất nhập khẩu trước “thuế đối ứng”: tăng năng lực tuân thủ
Với lệnh áp thuế đối ứng, Bộ Công Thương chọn hướng thích nghi. Trọng tâm là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Chuỗi cung ứng cũng cần phân tán rủi ro.
Ngoài thị trường truyền thống, Việt Nam khai thác sâu thị trường có FTA. EU, Anh, Canada, Mexico được nhắc tới. CPTPP và RCEP tiếp tục là bệ đỡ. Các thị trường mới cũng được đẩy mạnh. Trung Đông, châu Phi, Nam Á, Mỹ Latin là lựa chọn. Mục tiêu là giảm rủi ro bảo hộ thương mại.
Một điểm then chốt là tuân thủ quy định nhập khẩu. Bộ hướng dẫn doanh nghiệp về quy tắc xuất xứ. Doanh nghiệp cần hiểu rõ tiêu chuẩn kỹ thuật. Các yêu cầu về môi trường và lao động ngày càng rõ. Nhiều thị trường yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ và dữ liệu.
Cảnh báo sớm phòng vệ thương mại được tăng cường. Bộ theo dõi rủi ro điều tra ở từng ngành. Doanh nghiệp được hỗ trợ phương án ứng phó. Ở chiều nhập khẩu, Bộ cũng tìm nguồn thay thế đầu vào. Cách làm nhằm giảm nguy cơ đứt gãy. Đồng thời cân đối cán cân thương mại với đối tác.
Cải cách hành chính và thuận lợi thương mại tiếp tục được thúc đẩy. Doanh nghiệp cần giảm chi phí giao dịch. Thời gian thông quan cũng là yếu tố cạnh tranh.
số liệu cập nhật. Đồ họa: TUẤN ANH
FDI vẫn lớn, doanh nghiệp nội cần làm gì để vào chuỗi
Nhiều lo ngại xuất khẩu phụ thuộc khu vực FDI. Ông Sơn cho rằng FDI giữ vai trò quan trọng. Đặc biệt ở chế biến – chế tạo và chuỗi toàn cầu. Theo ông Sơn, trọng tâm là nâng năng lực doanh nghiệp trong nước. Doanh nghiệp nội cần tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng. Việc này cần lộ trình rõ ràng.
Bộ Công Thương thúc đẩy liên kết FDI – nội địa. Công nghiệp hỗ trợ được ưu tiên phát triển. Năng lực cung ứng nội địa phải tăng. Tỉ lệ nội địa hóa cần được cải thiện. Giá trị gia tăng trong nước phải cao hơn. Đây là nền tảng để xuất khẩu bền vững.
Ở phía doanh nghiệp, quản trị là điểm quyết định. Đổi mới công nghệ cũng là yêu cầu bắt buộc. Chất lượng và tính ổn định phải được chuẩn hóa. Thách thức lớn của 2026 là xu hướng bảo hộ. Tiêu chuẩn và quy chuẩn sẽ khắt khe hơn. Chi phí tuân thủ sẽ tăng, nhất là với doanh nghiệp nhỏ.
Ông Sơn nhấn mạnh tiêu chuẩn bền vững là “điều kiện bắt buộc”. Phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc sẽ bị kiểm chặt. Trách nhiệm xã hội cũng là tiêu chí vào cửa. Tuy vậy, chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc. Dòng chảy đầu tư có thể dịch chuyển. Việt Nam có cơ hội nếu nắm đúng thời điểm.
Bộ Công Thương cho biết sẽ theo dõi sát diễn biến. Chính sách sẽ tiếp tục được hoàn thiện. Cảnh báo sớm rủi ro vẫn là trọng tâm.
Theo: Tuổi Trẻ
