Bạo lực gia đình không chỉ là những cú đánh, mà còn là bạo lực tinh thần, kinh tế, tình dục âm thầm bào mòn nhân phẩm. Nghị định mới đã siết chặt chế tài, xử lý không chỉ người gây bạo lực mà cả những người biết nhưng cố tình làm ngơ.
- Tụ tập phóng xe ban đêm, 28 “quái xế” ở Lào Cai bị phạt và buộc dọn dẹp nghĩa trang
- Tiềm Long Hàn Vi – Bóng người lặng lẽ giữa cơn sóng
- Nhiều trẻ em nhiễm HIV sau khi truyền máu ở Ấn Độ
Nghị định mới gọi đúng tên bạo lực và siết chặt xử phạt
Nhiều năm trước, tác giả từng chứng kiến cảnh người chồng kiểm soát tiền bạc, quát mắng nặng lời vợ trong khi đứa trẻ phải nấp sau cánh cửa vì sợ hãi. Khi đó, nhiều người nghĩ đó chỉ là “chuyện riêng của gia đình”. Nhưng theo các quy định mới, đó là bạo lực tinh thần và bạo lực kinh tế – những hành vi tuy không để lại vết thương trên da nhưng gây tổn thương lâu dài cho nhân phẩm và tâm lý.
Từ ngày 15/12, Nghị định 282 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự và phòng chống bạo lực gia đình chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên đặt ra chế tài cụ thể đối với những hành vi lâu nay bị xem nhẹ. Theo đó, các hành vi như cưỡng ép đóng góp tài chính quá khả năng, kiểm soát thu nhập để tạo sự lệ thuộc, chiếm đoạt tài sản chung hoặc riêng đều bị xử phạt nghiêm.
Bạo lực không chỉ nhắm vào phụ nữ, im lặng không còn là lựa chọn
Các số liệu cho thấy bạo lực gia đình vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Khoảng 63% phụ nữ từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực từ chồng hoặc bạn tình. Bạo lực thể xác có giảm ở một số nhóm, nhưng bạo lực tình dục lại có xu hướng tăng.
Đáng chú ý, nam giới cũng ngày càng trở thành nạn nhân – họ bị kiểm soát thu nhập, xúc phạm danh dự hoặc cô lập khỏi các mối quan hệ xã hội nhưng ít dám lên tiếng vì áp lực “phải mạnh mẽ”. Trong khi đó, khoảng 70–80% vụ ly hôn có nguyên nhân từ bạo lực gia đình. Điểm tiến bộ đáng chú ý trong nghị định mới là không chỉ người gây bạo lực bị xử lý mà cả những người chứng kiến.
Không chỉ cần chế tài, cần thay đổi nhận thức và hành động của cộng đồng
Bạo lực gia đình tồn tại không chỉ vì người gây bạo lực mà còn vì sự im lặng của cộng đồng và những quan niệm sai lầm như “chịu đựng cho êm nhà”, “kiểm soát tiền bạc là trách nhiệm”, hay “ép buộc quan hệ là quyền của vợ chồng”. Bên cạnh chế tài pháp luật, cần đẩy mạnh giáo dục về mối quan hệ lành mạnh, tôn trọng ranh giới cá nhân và cảm xúc. Các lực lượng cơ sở như tổ dân phố, hội phụ nữ, đoàn thanh niên cần được trang bị kỹ năng nhận diện và can thiệp sớm.
Hệ thống tư vấn tâm lý, đường dây nóng và nhà tạm lánh cần dễ tiếp cận, an toàn và thân thiện hơn. Quan trọng hơn hết, mỗi gia đình cần hiểu rằng hạnh phúc không được xây dựng từ sợ hãi và lệ thuộc. Gia đình phải là nơi con người có quyền yếu đuối, có quyền nói “không” mà không bị trừng phạt. Bạo lực đôi khi diễn ra rất im lặng, rất đời thường đến mức bị coi là bình thường, nhưng pháp luật đã có, và điều quan trọng còn lại là liệu chúng ta có đủ dũng khí nhìn thẳng, lên tiếng và hành động hay không.
Theo: Dân trí
