Tuổi thơ khắc nghiệt của thủ khoa người Mường và nỗi trăn trở bán bò đi học

Vượt lên tuổi thơ thiếu thốn, mất mát và rào cản vùng cao, nữ thủ khoa người Mường không chỉ chinh phục thành tích học tập ấn tượng mà còn mang trong mình khát vọng giúp trẻ em dân tộc thiểu số không phải bỏ học giữa chừng.

Tuổi thơ nhiều mất mát nơi bản làng vùng cao

Sinh ra và lớn lên tại huyện Tân Sơn (Phú Thọ), Hà Thị Ánh Tuyết – người dân tộc Mường – sớm phải đối mặt với những thiệt thòi mà không phải đứa trẻ nào cũng trải qua. Bố mất sớm, mẹ một mình gồng gánh cả gia đình bằng công việc lao động tự do với thu nhập bấp bênh, cuộc sống của Tuyết gắn liền với thiếu thốn và nỗi lo cơm áo thường nhật.

Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, con đường đến trường chưa bao giờ bằng phẳng. Việc học không chỉ là nỗ lực cá nhân mà còn là bài toán kinh tế nặng nề với mỗi gia đình. Nhiều phụ huynh phải bán bò – tài sản lớn nhất – để nuôi con ăn học. Không ít trẻ em buộc phải nghỉ học sớm, theo bố mẹ lên nương rẫy hoặc đi làm thuê phụ giúp gia đình.

Chính tuổi thơ khắc nghiệt ấy đã hun đúc trong Tuyết ý chí vươn lên và khát vọng thay đổi số phận bằng con đường học vấn.

Thủ khoa người Mường và hành trình học tập bền bỉ

Bằng sự kiên trì và nỗ lực không ngừng, Hà Thị Ánh Tuyết trở thành thủ khoa đầu ra ngành Kinh tế giáo dục vùng dân tộc thiểu số. Không chỉ học giỏi, cô còn tích cực tham gia công tác Đoàn – Hội, từng giữ vai trò Bí thư lâm thời Chi đoàn sinh viên khóa 1, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Học viện Dân tộc.

Những hình ảnh hoạt động của Hà Thị Ánh Tuyết. (Ảnh: Sưu tầm)

Đáng chú ý, Tuyết là chủ nhiệm đề tài nghiên cứu khoa học về thực trạng trẻ em dân tộc thiểu số bỏ học tại Sa Pa, qua đó chỉ ra nhiều nguyên nhân sâu xa như khó khăn kinh tế, khoảng cách nhận thức và tâm lý e ngại đầu tư cho giáo dục. Đề tài này đã giành giải nhì cấp trường, cho thấy sự nghiêm túc và chiều sâu trong tư duy nghiên cứu của nữ sinh vùng cao.

Năm 2025, Ánh Tuyết được tuyên dương là một trong 145 học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc tiêu biểu, ghi dấu mốc quan trọng trên hành trình nỗ lực không ngừng của mình.

Trăn trở về giáo dục và giấc mơ giữ trẻ em ở lại trường

Với Ánh Tuyết, danh hiệu thủ khoa không phải đích đến cuối cùng mà chỉ là một cột mốc. Điều khiến cô day dứt hơn cả là thực trạng nhiều bản làng vùng cao vẫn còn trẻ em phải bỏ học sớm vì nghèo đói và tư duy “học rồi cũng khó xin việc”.

Từ trải nghiệm thực tế, Tuyết cho rằng giáo dục ở vùng dân tộc thiểu số cần được gắn chặt với sinh kế và cơ hội việc làm. Khi người dân nhìn thấy hiệu quả thực tế của việc học – thông qua nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng hay chuyển đổi số – họ mới sẵn sàng cho con em tiếp tục đến trường.

Ước mơ lớn nhất của nữ thủ khoa người Mường là góp phần xây dựng một thế hệ trẻ vùng cao đủ tri thức, đủ niềm tin để vươn lên, để mỗi đứa trẻ đều có cơ hội “trở thành thủ khoa của chính cuộc đời mình”.

Theo: Dân trí