Rượu AVeat, thức uống truyền thống của đồng bào Pa Kô ở xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị, lại được nấu và ủ phục vụ Tết cổ truyền năm 2026. Được chế biến từ vỏ cây rừng kreaihs kết hợp chuối hoặc mật mía, AVeat mang màu nâu đỏ đặc trưng cùng hương vị chát nhẹ, ngọt hậu.
- Xuất khẩu rau quả bứt phá ngoạn mục, thu về gần 480 triệu USD
- Thuế nhập khẩu Mỹ: Nguy cơ thâm hụt ngân sách vì lệnh hoàn thuế
- Trẻ mắc viêm cơ tim tối cấp dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa
Bí quyết nấu rượu AVeat từ vỏ cây kreaihs giữa đại ngàn Trường Sơn dịp Tết cổ truyền
Mỗi độ Xuân về, bản làng người Pa Kô ở xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị lại rộn ràng chuẩn bị Tết. Trong căn bếp của gia đình ông Hồ Văn Phinh (55 tuổi, thôn Tà Rụt 3), nồi nước nấu từ vỏ cây và chuối sôi lăn tăn trên bếp củi, tỏa hương thơm đặc trưng. Nguyên liệu chính là vỏ cây kreaihs – loài cây thân lớn mọc sâu trong rừng, được xem là “linh hồn” của rượu AVeat. Từ tháng 5/2025, ông Phinh đã vào rừng lấy vỏ, treo gác bếp để hong khô, chờ đến giáp Tết mới đem ra chế biến.
Theo người dân địa phương, mùa hè là thời điểm thích hợp nhất để lấy vỏ cây, khi dưỡng chất tập trung nhiều, giúp rượu đậm vị hơn. Việc khai thác cũng được thực hiện cẩn trọng, mỗi cây chỉ bóc một phần nhỏ để tránh làm chết cây. Tuy nhiên, nguồn cây kreaihs ngày càng khan hiếm, muốn tìm được phải đi sâu vào rừng nhiều giờ liền.
Bà Hồ Thị Buổi (50 tuổi) cho biết, vỏ cây sau khi rửa sạch sẽ được nấu cùng chuối mật mốc chín, đun liên tục nhiều giờ đến khi nước chuyển màu cánh gián. Hỗn hợp sau đó để nguội, cho vào chum hoặc bình thủy tinh ủ kín khoảng một tuần để lên men tự nhiên. Thành phẩm là rượu AVeat màu nâu đỏ, nồng độ thấp, thơm dịu và dễ uống.
Rượu AVeat – Biểu tượng văn hóa hiếu khách của người Pa Kô ngày Xuân
Trong những ngày Tết, dưới mái nhà sàn, tiếng cười nói hòa cùng tiếng chiêng, khèn vang vọng núi rừng. Mâm cỗ không cầu kỳ nhưng luôn có cơm nếp, thịt nướng, rau rừng và đặc biệt là rượu AVeat để đãi khách. Với nồng độ nhẹ, AVeat phù hợp cho cả nam và nữ, mang vị chát thoảng qua, đắng nhẹ rồi ngọt dần nơi cổ họng, không gây cảm giác gắt.
Anh Hồ Văn Chinh (39 tuổi, thôn Tà Rụt 3) chia sẻ, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, bà con vẫn cố gắng chuẩn bị chum rượu AVeat để đón khách đầu năm. Khi khách đến chúc Tết, chủ nhà sẽ rót chén rượu đầu tiên như lời chào thân tình, cầu mong sức khỏe và mùa rẫy bội thu. Những chén rượu không nhằm để say, mà để gắn kết và sẻ chia.
Nghệ nhân ưu tú Kray Sức cho biết, AVeat theo cách hiểu của người Pa Kô mang ý nghĩa “vắt nước”. Trước kia, khi chưa biết ủ men, đồng bào chỉ nấu vỏ cây với nước mía để mời khách. Theo thời gian, phương thức ủ rượu ra đời, tạo nên thức uống vừa mang hương rừng vừa chứa đựng giá trị văn hóa. Ông Hồ Văn Bước, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tà Rụt, khẳng định địa phương luôn khuyến khích người dân gìn giữ nét truyền thống này, đồng thời sử dụng rượu điều độ, để AVeat mãi là nét đẹp trong đời sống cộng đồng.
Theo: Báo Dân trí
