Công bố mức sống tối thiểu: Cơ sở mới giúp đàm phán lương minh bạch và sát thực tế đời sống người lao động

Ngày 06/03/2026, các chuyên gia lao động nhận định việc Việt Nam dự kiến công bố mức sống tối thiểu hằng năm, dựa trên điều tra chi tiêu người lao động, sẽ giúp quá trình đàm phán lương trở nên khoa học và thực chất hơn. Đây được xem là cơ sở quan trọng để xác định và điều chỉnh lương tối thiểu.

Mức sống tối thiểu trở thành căn cứ quan trọng trong thương lượng và điều chỉnh lương tối thiểu hằng năm

Theo ông Lê Đình Quảng, nguyên Phó Trưởng ban Chính sách pháp luật và Quan hệ lao động của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, mức sống tối thiểu đóng vai trò nền tảng trong quá trình xác định tiền lương tối thiểu. Đây là chỉ số phản ánh mức chi tiêu cần thiết để người lao động duy trì cuộc sống cơ bản, từ đó làm cơ sở cho các bên thương lượng và điều chỉnh lương theo từng giai đoạn.

Là người từng tham gia Hội đồng tiền lương quốc gia trong nhiều năm, ông Quảng cho biết tiền lương tối thiểu được xây dựng nhằm đảm bảo người lao động có thể đạt được mức sống tối thiểu. Vì vậy, việc xác định chính xác chỉ số này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình hoạch định chính sách tiền lương.

Trong Nghị quyết 27 về cải cách chính sách tiền lương, Trung ương đã giao cơ quan có thẩm quyền công bố mức sống tối thiểu hằng năm để làm cơ sở cho các thành viên Hội đồng tiền lương quốc gia thương lượng, đề xuất điều chỉnh lương tối thiểu. Từ năm 2018, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã nhiều lần kiến nghị việc công bố chỉ số này nhằm nâng cao tính minh bạch trong quá trình xây dựng chính sách tiền lương.

Mức sống tối thiểu chỉ đủ bảo đảm cho con người có một thân thể khỏe mạnh và nhu cầu văn hóa tối thiểu. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Điều tra chi tiêu người lao động hướng tới xây dựng dữ liệu chính xác về mức sống tối thiểu

Đề án điều tra chi tiêu của người lao động được xây dựng nhằm tạo nguồn dữ liệu riêng phục vụ việc xác định mức sống tối thiểu. Thông qua khảo sát thực tế, cơ quan chức năng sẽ thu thập thông tin về mức tiêu dùng các mặt hàng thiết yếu, từ đó hình thành phương pháp tính toán phù hợp với đời sống của lực lượng lao động.

Một trong những phương pháp được xem xét là “Trị giá các nhu cầu tối thiểu” (Cost of Basic Needs – CBN). Phương pháp này xác định danh mục các mặt hàng lương thực, thực phẩm và các nhu cầu phi lương thực tối thiểu cần thiết để đảm bảo đời sống của người lao động. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng sẽ xây dựng tiêu chí để xác định tỷ trọng các nhóm chi tiêu cấu thành mức sống tối thiểu.

Đáng chú ý, đề án còn yêu cầu triển khai điều tra thí điểm về chi tiêu của người lao động nhằm phản ánh sát thực tế điều kiện sinh hoạt và nhu cầu tiêu dùng của nhóm đối tượng này. Kết quả khảo sát được kỳ vọng sẽ giúp việc xây dựng chính sách tiền lương trở nên khách quan và khoa học hơn.

Theo: Dân trí