Ba khẩu súng thần công đúc dưới triều vua Minh Mạng năm 1821 là kiệt tác nghệ thuật. Chúng được ngư dân Hà Tĩnh tìm thấy đầy bất ngờ vào năm 2003 tại đáy biển sâu.
- Tiệm cà phê không cho khách ngồi lâu tại TPHCM đóng cửa
- Học sinh và sinh viên đón kỳ nghỉ lễ năm 2026
- Rau diếp cá hỗ trợ phục hồi chức năng gan hiệu quả
Cuộc phát hiện tình cờ của nhóm ngư dân dưới lòng biển sâu Hà Tĩnh
Vào cuối tháng 8 năm 2003, một nhóm ngư dân tại Hà Tĩnh đã có phát hiện chấn động. Khi đó, ông Cao Xuân Đức cùng bạn thuyền đang lặn bắt sò điệp tại vùng biển gần đảo Mắt. Vị trí này cách cửa Nhượng khoảng 35 hải lý. Ở độ sâu chừng 30 mét, họ vô tình chạm phải dấu tích của một con tàu cổ. Con tàu lúc này nằm vùi sâu dưới lớp cát biển dày đặc. Để tiếp cận, các ngư dân phải buộc thêm chì vào người và ngậm ống dưỡng khí. Dưới làn nước tối và lạnh, họ kiên trì tìm kiếm trong nhiều ngày. Ban đầu, nhóm chỉ thấy vài vật dụng nhỏ như bát hương hay lư hương. Tuy nhiên, linh cảm mách bảo họ về một kho báu lớn hơn thế. Sang ngày thứ hai, sau khi gạt bỏ lớp cát, một khối kim loại khổng lồ dần lộ diện.
Đó chính là khẩu súng thần công cổ đầu tiên được tìm thấy. Bề mặt súng lúc đó bị sinh vật biển bám kín mít. Suốt một tuần sau đó, nhóm tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm. Họ lần lượt phát hiện thêm hai khẩu súng khác nằm rải rác quanh xác tàu. Việc trục vớt những khối đồng nặng hàng tấn là thử thách cực lớn. Ngư dân phải thuê tàu lớn hỗ trợ để đưa hiện vật lên bờ. Một khẩu súng suýt bị bán ra nước ngoài nhưng đã được cơ quan chức năng thu giữ kịp thời. Cuối cùng, cả ba khẩu súng đã được đưa về Bảo tàng Hà Tĩnh an toàn. Hành trình trở về từ lòng biển là một kỳ tích của những người dân chài. Điều này đánh dấu bước đầu lộ diện của những di sản cực kỳ quý giá.
Vẻ đẹp tinh xảo và giá trị lịch sử của ba khẩu Bảo quốc An dân Đại tướng quân
Ba khẩu súng thần công này mang những cái tên vô cùng uy nghi và đầy ý nghĩa. Chúng được gọi là Bảo quốc An dân Đại tướng quân tam vị chi nhất, chi nhị và chi tam. Theo các tư liệu lịch sử, bộ ba này được đúc vào mùa xuân năm 1821. Đây là thời kỳ đầu dưới triều đại của vua Minh Mạng tại kinh đô Huế. Việc chế tác do quan Vụ Khố Trần Đăng Long trực tiếp chỉ huy thực hiện. Cả ba khẩu súng đều được đúc hoàn toàn bằng đồng với kích thước tương đồng. Mỗi khẩu dài 243cm và có trọng lượng nặng hơn 1,2 tấn. Thân súng có hình trụ, thon dần về phía miệng với đường kính nòng 23cm. Phần quai súng được tạo hình đầu rồng vô cùng dũng mãnh và tinh xảo.
Các hoa văn chạm khắc trên thân súng thể hiện trình độ luyện kim rất cao. Những biểu tượng truyền thống như hoa cúc leo hay rồng chầu mặt nguyệt hiện lên rõ nét. Đặc biệt, các chi tiết còn được nạm bạc cầu kỳ, giữ được vẻ nguyên bản. Khác với các loại súng dùng trong chiến trận, bộ ba này mang ý nghĩa biểu trưng. Chúng thể hiện uy quyền tuyệt đối của triều đình phong kiến lúc bấy giờ. Đồng thời, tên gọi của súng phản ánh khát vọng cháy bỏng về một đất nước thái bình. Mỗi đường nét hoa văn đều là minh chứng cho kỹ thuật đúc đỉnh cao của người Việt. Những báu vật này là di sản vô giá về mặt văn hóa và nghệ thuật. Chúng giúp hậu thế hiểu thêm về một thời kỳ vàng son của dân tộc.
Những bí ẩn chưa có lời giải về sự mất tích của bộ ba Bảo vật quốc gia
Dù đã được tìm thấy, nhưng lý do khiến ba khẩu súng bị chìm vẫn là ẩn số. Con tàu chở báu vật đã đắm vào thời điểm nào và vì sao vẫn chưa rõ. Các nhà nghiên cứu đã nỗ lực tìm kiếm câu trả lời trong nhiều năm qua. Năm 2003, một cuộc khảo sát quy mô lớn đã được thực hiện ngoài biển. Bảo tàng Hà Tĩnh đã phối hợp cùng đội ngũ chuyên gia hàng đầu từ Hàn Quốc. Họ đã dùng các thiết bị hiện đại để rà soát khu vực tàu đắm. Tuy nhiên, kết quả thu được vẫn còn rất khiêm tốn và hạn chế. Lực lượng chức năng chỉ phát hiện thêm vài mảnh nẹp kim loại và dây tàu. Những dấu tích nhỏ bé này không đủ để kết luận về tai nạn năm xưa.
Có ý kiến cho rằng tàu gặp bão lớn hoặc sự cố bất ngờ trên biển. Thế nhưng, mọi giả thuyết đến nay vẫn chỉ dừng lại ở mức suy đoán. Sau khi được phục chế công phu, ba khẩu súng đã lấy lại vẻ đẹp ban đầu. Ngày 30/12/2013, chúng chính thức được công nhận là Bảo vật quốc gia. Hiện nay, một khẩu súng được trưng bày ngay lối vào Bảo tàng Hà Tĩnh. Hai khẩu còn lại được bảo quản nghiêm ngặt trong kho lưu trữ chuyên dụng. Du khách khi đến đây luôn bị thu hút bởi vẻ uy nghi của báu vật. Bí ẩn về hành trình dưới đáy biển càng làm tăng thêm sức hấp dẫn của chúng. Câu chuyện về ba khẩu súng vẫn sẽ tiếp tục được nghiên cứu và tìm hiểu. Đây mãi là niềm tự hào của vùng đất và con người Hà Tĩnh.
Theo: VietNamNet
