Đắk Lắk – Làng Lò được Cục Du lịch quốc gia đề cử tham gia Giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất thế giới” của UN Tourism, mở ra cơ hội quảng bá điểm đến gắn với phát triển du lịch cộng đồng và bảo tồn bản sắc địa phương.
- Bắt giữ đối tượng truy nã đặc biệt sau gần ba mươi năm trốn khỏi pháp luật
- Hàng nghìn khách hàng mua phải nước hoa giả mạo hàng hiệu
- Giao xe cho con dưới tuổi vị thành niên, người mẹ ở Phú Thọ thành bị can
Tháng 6, Làng Lò là một trong năm đại diện của Việt Nam được lựa chọn tham gia đề cử giải thưởng quốc tế do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) tổ chức. Việc đề cử diễn ra trong bối cảnh địa phương tiếp tục định hướng phát triển du lịch bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm và gìn giữ các giá trị văn hóa, cảnh quan đặc trưng.
Giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất thế giới” được UN Tourism tổ chức nhằm tôn vinh những điểm đến nông thôn có khả năng bảo tồn hiệu quả các giá trị văn hóa, thiên nhiên, đồng thời phát triển kinh tế từ du lịch theo hướng bền vững. Theo kế hoạch, kết quả của mùa giải năm 2026 sẽ được công bố trong quý IV.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk, Làng Lò hiện có khoảng 1.500 hộ dân, gồm ba khu dân cư Lò 1, Lò 2 và Lò 3, nằm dọc bờ biển phía nam của tỉnh. Khu vực này vẫn lưu giữ hàng trăm ngôi nhà mái ngói đỏ, nghề đánh bắt hải sản truyền thống cùng nhiều lễ hội đặc sắc của cư dân ven biển, trong đó Lò 3 là nơi được lựa chọn xây dựng hồ sơ đề cử nhờ còn bảo tồn nhiều nhà cổ và tập trung các dịch vụ phục vụ khách du lịch.
Du lịch tại Làng Lò bắt đầu hình thành trước năm 2021 khi du khách tìm đến trải nghiệm không gian làng chài và cảnh quan ven biển. Đến cuối năm 2023, địa phương ban hành đề án phát triển du lịch cộng đồng khu vực ven biển phường Hòa Hiệp, tạo cơ sở quản lý điểm đến theo định hướng bền vững.
Đến nay, toàn làng có 72 cơ sở lưu trú với 459 phòng đang hoạt động, tăng đáng kể so với giai đoạn năm 2024 khi các mô hình đón khách còn nhỏ lẻ. Cùng với hệ thống homestay, nhiều dịch vụ như quán cà phê, quán ăn ven biển, cho thuê xe và tour tham quan các điểm lân cận tại Phú Yên cũng phát triển, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch.
Theo anh Lưu Phước, người dân địa phương bắt đầu tham gia làm du lịch khi các nhà đầu tư từ nhiều nơi đến tìm hiểu, mua đất và phát triển cơ sở lưu trú khoảng 5-6 năm trước. Làn sóng phát triển này cũng tạo động lực để nhiều lao động trẻ trở về quê hương, cải tạo nhà cổ thành homestay, mở quán cà phê, tổ chức tour lặn biển, trekking và từng bước xây dựng doanh nghiệp du lịch.
Bên cạnh những chuyển biến tích cực về kinh tế, quá trình phát triển cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa bảo tồn và khai thác. Trong khi Lò 1 và Lò 2 đã xuất hiện nhiều công trình mới thay thế các ngôi nhà ngói đỏ cũ, Lò 3 vẫn là khu vực lưu giữ mật độ nhà truyền thống cao nhất, trở thành trọng tâm trong chiến lược bảo tồn kiến trúc và cảnh quan.
Sự tham gia của các nhà đầu tư bên ngoài cũng làm xuất hiện nhiều ý kiến về nguy cơ ảnh hưởng đến bản sắc làng chài và vai trò của cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, nhiều đơn vị đầu tư cho biết họ lựa chọn phương án cải tạo trên nền kiến trúc sẵn có, hạn chế xây dựng cao tầng, ưu tiên không gian xanh và sử dụng mái ngói nhằm giữ sự hài hòa với cảnh quan truyền thống.
Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk khẳng định định hướng phát triển của tỉnh là xây dựng Làng Lò theo mô hình du lịch cộng đồng, trong đó người dân địa phương giữ vai trò chủ thể và trực tiếp hưởng lợi từ hoạt động du lịch. Doanh nghiệp và nhà đầu tư bên ngoài được xác định là nguồn lực bổ sung về vốn, kinh nghiệm quản lý và quảng bá, không thay thế vai trò của cộng đồng.
Theo thống kê, khoảng 200 trong số 1.500 hộ dân tại Làng Lò đang tham gia kinh doanh dịch vụ lưu trú, đồng thời phát triển nhiều dịch vụ phụ trợ. Chính quyền địa phương cũng đang rà soát, lập Đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 nhằm kiểm soát mật độ xây dựng, chiều cao công trình và bảo tồn kiến trúc mái ngói đỏ, tránh tình trạng phát triển tự phát.
Các chuyên gia cho rằng việc được đề cử giải thưởng quốc tế vừa là cơ hội nâng cao hình ảnh điểm đến, vừa đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế quản lý hiệu quả. Ông Nguyễn Trần Hoàng Phương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Du lịch Xã hội, đề xuất địa phương cần hoàn thiện quy hoạch, kiểm soát kiến trúc, bảo vệ hệ sinh thái ven biển, gìn giữ các lễ hội truyền thống như Cầu Ngư, Nghinh Ông và phát huy vai trò của hợp tác xã du lịch cộng đồng để phân chia lợi ích công bằng, nâng cao năng lực cho người dân.
Thiên An (tổng hợp)
