ĐỒNG NAI – TAND hai cấp đã tuyên hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất gần 1,5ha giữa một người cha và con trai út do giao dịch chưa hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên theo quy định pháp luật.
- Làng Lò đứng trước cơ hội trở thành điểm đến du lịch hàng đầu thế giới
- Con đường trở về của một thanh niên từng lạc lối ở Đô
- Bàn tay từng lao vào lửa cứu cha được phẫu thuật phục hồi
Vụ việc bắt nguồn từ quyết định chia đất của vợ chồng ông Q. cho các con vào năm 2017 tại Đồng Nai, trong đó người con trai út được nhận diện tích lớn nhất vì được kỳ vọng chăm sóc cha mẹ khi về già. Sau khi phát sinh mâu thuẫn gia đình, người cha khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho và vụ án được giải quyết qua cả hai cấp xét xử.
Năm 1999, vợ chồng ông Q. được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất rộng gần 2,4ha tại Đồng Nai. Đến năm 2017, hai người lập các hợp đồng tặng cho đã được UBND xã chứng thực để chia đất cho năm người con, trong đó anh L. – con trai út – được nhận gần 1,5ha vì nhiều năm sinh sống cùng cha mẹ và được gia đình kỳ vọng sẽ trực tiếp phụng dưỡng khi tuổi cao.
Theo trình bày của ông Q., mâu thuẫn phát sinh vào tháng 3/2019 khi con dâu xảy ra xô xát với mẹ chồng, còn anh L. bị cho là có thái độ thiếu tôn trọng, thường xuyên xúc phạm cha mẹ và không còn thực hiện trách nhiệm chăm sóc như kỳ vọng ban đầu. Sau đó, vợ chồng anh L. chuyển ra ngoài sinh sống khiến quan hệ gia đình ngày càng căng thẳng.
Cho rằng mục đích của việc tặng đất không còn, ông Q. khởi kiện đề nghị tòa án hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ký năm 2017. Ông cũng bày tỏ nếu con trai đồng ý hủy hợp đồng thì vẫn sẽ để lại khoảng 5.000m2 đất và cho phép thu hoạch toàn bộ cây trồng trên phần diện tích đã đầu tư.
Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Q. qua đời nên bà H. cùng người con trai cả kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng và tiếp tục giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Trong khi đó, anh L. cho rằng hợp đồng được xác lập hợp pháp, các bên hoàn toàn tự nguyện, bản thân đã đầu tư cải tạo đất, phủ nhận việc bất hiếu và đề nghị tòa công nhận hiệu lực giao dịch.
Quan điểm giữa các thành viên trong gia đình cũng không thống nhất. Bà H. và người con trai cả đồng tình với việc hủy hợp đồng, còn ba người con khác cho rằng giao dịch được lập đúng quy định và mâu thuẫn gia đình không phải căn cứ để hủy việc tặng cho.
Xét xử sơ thẩm, TAND huyện Xuân Lộc (nay là TAND khu vực 6 – Đồng Nai) chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn. Tòa nhận định hợp đồng tuy đúng hình thức nhưng chưa phát sinh hiệu lực do chưa hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Đất đai, vì vậy bên tặng cho vẫn có quyền thay đổi ý chí và yêu cầu hủy giao dịch.
Bản án sơ thẩm tuyên hủy hợp đồng tặng cho, bác yêu cầu công nhận hợp đồng của anh L., buộc trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H. nhưng vẫn cho phép anh thu hoạch số cây tràm đã trồng trên diện tích này.
Sau khi anh L. kháng cáo, TAND tỉnh Đồng Nai tiếp tục xem xét vụ án ở cấp phúc thẩm. Hội đồng xét xử nhận định việc hợp đồng chưa được đăng ký sang tên đồng nghĩa quyền sử dụng đất chưa được chuyển giao hợp pháp, nên bên tặng cho vẫn có quyền rút lại ý chí tặng cho.
Tòa cũng cho rằng sai lệch về số thửa hoặc diện tích không làm thay đổi bản chất vụ việc. Đối với đề nghị của người cha quá cố về việc vẫn giao lại khoảng 5.000m2 đất cho anh L., cấp phúc thẩm xác định đây chỉ là thiện chí của gia đình và không được người con chấp nhận.
Từ đó, TAND tỉnh Đồng Nai bác kháng cáo của anh L., chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát để sửa bản án sơ thẩm về hình thức tuyên nhưng giữ nguyên nội dung. Phán quyết cuối cùng tiếp tục hủy hợp đồng tặng cho, bác yêu cầu công nhận giao dịch của anh L., cho phép thu hoạch cây tràm và buộc trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
