Thái Nguyên – Người dân thôn Bản Mạch, xã Nà Phặc cùng Hợp tác xã Đào tiên Pác Ả đang phát triển cây đào tiên thành sản phẩm hàng hóa, góp phần tạo nguồn thu ổn định và mở ra hướng phát triển kinh tế cho vùng cao.
- Cá lồng sông Son tạo sinh kế ổn định cho hàng trăm hộ dân Phong Nha
- Xe khách bốc khói trên quốc lộ 1 qua TP Đồng Nai, không có thương vong
- Nữ doanh nhân cả nước hội tụ tranh tài Pickleball tại Thái Nguyên
Tháng 7, các vườn đào tiên dưới chân đèo Gió bước vào vụ thu hoạch với sản lượng ổn định, thu hút nhiều du khách dừng chân mua sản phẩm. Từ lợi thế khí hậu và thổ nhưỡng, người dân đã mở rộng diện tích trồng đào, liên kết sản xuất để nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu địa phương.
Những ngày chính vụ, không khí thu hoạch đào tiên diễn ra nhộn nhịp trên các sườn đồi ở thôn Bản Mạch. Người dân tất bật hái quả, phân loại và đóng gói trước khi đưa xuống các điểm bán dọc Quốc lộ 3, nơi nhiều du khách lựa chọn dừng chân để thưởng thức và mua về làm quà.
Trong số những người ghé mua, anh Nguyễn Văn Bắc, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: “Đi qua đèo Gió, thấy bà con bán đào ven đường nên tôi dừng lại mua. Đào có vị ngọt đặc trưng, quả tươi, mẫu mã đẹp, giá cả hợp lý”.
Theo người dân địa phương, đào tiên Bản Mạch là giống đào ta bản địa được trồng ở khu vực núi cao nên quả giòn, ngọt và có hương vị riêng. Trước đây, loại cây này chủ yếu được trồng quanh nhà hoặc trên nương đồi để phục vụ nhu cầu gia đình, chưa được đầu tư theo hướng sản xuất hàng hóa.
Khi thị trường đón nhận sản phẩm, nhiều hộ đã thay đổi phương thức canh tác, mở rộng diện tích và chú trọng chăm sóc để nâng cao năng suất. Nhờ đó, cây đào tiên dần trở thành nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều gia đình trong khu vực.
Gia đình anh Đặng Hồng Thái là một trong những hộ phát triển hiệu quả mô hình này với gần 300 gốc đào được trồng khoảng 7 năm trước. Sau nhiều vụ nhận thấy cây phù hợp với điều kiện tự nhiên và được khách hàng ưa chuộng, gia đình mở rộng diện tích, hiện duy trì thu hoạch ổn định khoảng 4 năm và đạt doanh thu từ 50-60 triệu đồng mỗi năm.
Anh Thái phấn khởi: “Chúng tôi được hợp tác xã hỗ trợ phân bón, hướng dẫn kỹ thuật nên cây phát triển tốt, quả đồng đều hơn. Đào hái đến đâu bán hết đến đó. Nhiều khách còn xuống tận vườn tự hái đào để trải nghiệm.”
Từ những mô hình như gia đình anh Thái, cây đào tiên ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế của người dân Bản Mạch. Loại cây từng được trồng nhỏ lẻ nay đã trở thành cây hàng hóa, góp phần tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân vùng cao.
Để hình thành vùng sản xuất tập trung, Hợp tác xã Đào tiên Pác Ả đã liên kết với 9 hộ dân trên tổng diện tích khoảng 20ha, trong đó 12ha đang cho thu hoạch. Nhiều diện tích trước đây trồng ngô, sắn có hiệu quả thấp đã được chuyển đổi sang trồng đào, tạo thêm việc làm trong các khâu chăm sóc, thu hoạch, phân loại và tiêu thụ.
Theo người trồng đào, nếu được chăm sóc tốt, mỗi héc-ta có thể cho sản lượng trên 1 tấn quả. Với giá bán trung bình từ 25.000-30.000 đồng/kg, cây đào mang lại giá trị kinh tế cao hơn so với một số cây trồng truyền thống.
Song song với mở rộng diện tích, hợp tác xã cũng hướng dẫn các thành viên áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ và ưu tiên các biện pháp thân thiện với môi trường như sử dụng bẫy ruồi vàng, miếng dán bắt côn trùng. Cách làm này góp phần nâng cao chất lượng quả, cải thiện mẫu mã và giảm tỷ lệ sâu bệnh.
Tuy nhiên, đào là cây trồng phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, đặc biệt trong giai đoạn ra hoa. Nếu xuất hiện mưa kéo dài, khả năng thụ phấn và đậu quả sẽ giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cũng như thu nhập của người trồng.
Trong bối cảnh đó, mô hình liên kết thông qua hợp tác xã tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ về kỹ thuật, vật tư, quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường tiêu thụ. Đây được xem là nền tảng để người dân duy trì chất lượng sản phẩm và nâng cao giá trị kinh tế.
Năm 2022, sản phẩm đào tiên của Hợp tác xã Đào tiên Pác Ả được công nhận OCOP 3 sao, tạo dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu. Bên cạnh tiêu thụ quả tươi, hợp tác xã còn phát triển thêm các sản phẩm như đào sấy dẻo, rượu đào và sản phẩm từ hoa đào nhằm đa dạng hóa đầu ra và nâng cao giá trị nông sản.
Chị Bàn Thị Huế, Giám đốc Hợp tác xã Đào tiên Pác Ả cho biết, cây đào đã mang lại nguồn thu khá cho các thành viên. Thời gian tới, hợp tác xã mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ về kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm, xúc tiến thương mại và kết nối đầu ra.
Mùa đào chín trên đèo Gió không chỉ mang đến niềm vui thu hoạch cho người dân mà còn cho thấy hiệu quả của việc khai thác lợi thế tự nhiên, liên kết sản xuất và phát triển sản phẩm OCOP. Từ những vườn đào từng phục vụ nhu cầu gia đình, Bản Mạch đang từng bước xây dựng hướng phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững cho vùng cao Nà Phặc.
Mộc Linh (tổng hợp)
