Bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo việc tiêu thụ quá nhiều thịt, nhất là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực hoạt động của thận và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không xây dựng chế độ ăn cân đối.
- Công nhân gặp nạn tử vong khi làm việc tại mỏ đá Nà Quang
- San Marino, quốc gia cổ nhất châu Âu ít người biết đến
- Đỗ Thị Vân, người vợ lính 36 năm chờ chồng và cơn bệnh lạ ập đến tuổi xế chiều
Thịt cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều dưỡng chất quan trọng như sắt, kẽm và vitamin B12, tuy nhiên việc ăn quá nhiều trong thời gian dài khiến cơ thể tạo ra lượng lớn sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ cần được thận đào thải. Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, điều này có thể làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận ở một số nhóm đối tượng, đặc biệt là người mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường.
Sau khi protein được tiêu hóa, cơ thể tạo ra các chất chuyển hóa như urê và thận đảm nhận nhiệm vụ lọc, đào thải qua nước tiểu. Khi lượng protein nạp vào liên tục ở mức cao, thận phải tăng khả năng lọc để đáp ứng nhu cầu này, hiện tượng được gọi là tăng lọc cầu thận.
Ở người khỏe mạnh, quá trình tăng lọc cầu thận thường chưa gây ảnh hưởng ngay lập tức nhưng nếu kéo dài trong nhiều năm có thể tạo áp lực liên tục lên cầu thận và góp phần làm chức năng thận suy giảm nhanh hơn. Nguy cơ này rõ rệt hơn ở những người vốn đã có bệnh lý nền liên quan đến thận hoặc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp và đái tháo đường.
Không chỉ lượng thịt tiêu thụ mà cách ăn uống hằng ngày cũng tác động đáng kể đến sức khỏe của thận. Việc ăn quá nhiều thịt trong một bữa, chẳng hạn khi dùng lẩu hoặc tiệc nướng, khiến cơ thể phải xử lý lượng lớn protein trong thời gian ngắn, từ đó làm tăng lượng chất thải cần đào thải.
Các loại thịt chế biến như xúc xích, thịt xông khói, thịt hộp và nhiều sản phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối cùng chất bảo quản. Nếu sử dụng thường xuyên, lượng natri cao có thể góp phần làm tăng huyết áp và tạo thêm gánh nặng cho chức năng thận.
Một chế độ ăn nhiều thịt nhưng thiếu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt cũng không có lợi cho sức khỏe. Việc thiếu chất xơ và các chất chống oxy hóa có thể làm tăng tải lượng axit trong cơ thể, buộc thận phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc duy trì thói quen ăn thịt đỏ trong hầu hết các bữa ăn suốt nhiều năm không phải lựa chọn phù hợp. Thay vào đó, nguồn protein nên được đa dạng bằng cá, thịt gia cầm, trứng, sữa và các loại đậu để bảo đảm dinh dưỡng cân đối.
Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết ăn quá nhiều đạm từ động vật có thể gây ra nhiều tác động bất lợi đối với sức khỏe. Theo ông, chế độ ăn giàu protein động vật, đặc biệt là thịt đỏ, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim do tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa, đồng thời việc ăn nhiều đạm nhưng thiếu chất xơ còn làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề tiêu hóa và bệnh về thận, nhất là ở người đã có dấu hiệu suy giảm chức năng thận.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi tuần chỉ nên tiêu thụ khoảng 300-500g thịt đỏ và tốt nhất chỉ ăn khoảng hai lần. Với người nặng từ 50-70kg và lao động ở mức trung bình, lượng thịt hoặc cá phù hợp cho mỗi bữa trưa hoặc tối khoảng 100g.
Bên cạnh đó, khẩu phần ăn cần cân đối giữa bột đường, chất đạm và chất béo. Nhu cầu protein của mỗi người dao động từ 1,1-1,3g cho mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày, trong đó đạm động vật chỉ nên chiếm khoảng 50% tổng lượng đạm, phần còn lại nên được bổ sung từ các nguồn đạm thực vật như đậu nành, đậu xanh, đậu đen, đậu phụ, yến mạch, các loại hạt và rau xanh.
Các chuyên gia nhấn mạnh thịt vẫn là thực phẩm quan trọng và không cần loại bỏ khỏi chế độ ăn. Điều cần thiết là sử dụng với lượng hợp lý, ưu tiên cá, thịt gia cầm bỏ da và protein thực vật, đồng thời kết hợp nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt chế biến sẵn và giảm tần suất ăn thịt đỏ; riêng người mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường nên xây dựng khẩu phần dưới sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Minh Tuấn (tổng hợp)
