Thái Nguyên – Sản phẩm bí xanh thơm Bắc Kạn được cấp giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý, tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ danh tiếng, kiểm soát nguồn gốc và nâng cao giá trị nông sản địa phương.
- Gia đình ở Thái Nguyên hỗ trợ 260 triệu đồng xây cầu Cốc Chè
- Mua ma túy vừa sử dụng vừa bán, ba thanh niên lĩnh án tù
- Vụ án mạng khiến một căn nhà bị phong tỏa
Ngày 27/10, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên tổ chức hội nghị công bố chỉ dẫn địa lý “Bắc Kạn” cho sản phẩm bí xanh thơm. Trước đó, ngày 9/9/2026, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định số 511/QĐ-SHTT và cấp Giấy chứng nhận số 00156 cho sản phẩm này.
Khu vực được bảo hộ rộng 875,16ha, gồm 11 xã thuộc tỉnh Thái Nguyên: Ba Bể, Đồng Phúc, Phúc Lộc, Chợ Rã, Thượng Minh, Quảng Bạch, Nam Cường, Bạch Thông, Nghiên Loan, Bằng Thành và Vĩnh Thông. Có 29 chủ thể được ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, trong đó có 4 hợp tác xã và 25 hộ sản xuất.
Việc xác lập chỉ dẫn địa lý giúp hạn chế hành vi mạo danh tên gọi “Bí xanh thơm Bắc Kạn”, bảo vệ quyền lợi của những người sản xuất đúng quy trình và hỗ trợ người tiêu dùng nhận diện sản phẩm. Cơ chế quản lý còn tạo căn cứ để kiểm soát chất lượng, xác minh nguồn gốc và duy trì uy tín của nông sản.
Giữ giá trị bản địa bằng quản lý chất lượng và vùng trồng
Bí xanh thơm là cây trồng đặc hữu có nguồn gốc bản địa, được canh tác lâu đời tại tỉnh Bắc Kạn trước đây. Sản phẩm có hai loại chính: vỏ phấn, tiếng Tày gọi là “phặc moong”, và vỏ xanh, gọi là “phặc kheo”.
Quả thường có dáng thon nhỏ, lớp vỏ dày và cứng. Thân, hoa, lá và quả đều mang mùi thơm đặc trưng, tạo nên dấu hiệu nhận biết của giống cây này.
Giá trị của bí xanh thơm không chỉ nằm ở đặc tính sản phẩm. Quá trình canh tác được truyền qua nhiều thế hệ, gắn với phong tục, tập quán và tri thức dân gian của cộng đồng địa phương. Vùng trồng có địa hình thung lũng, độ dốc từ 3–15 độ, chủ yếu ở các chân đất cao và giàn cao, tạo điều kiện thoát nước.
Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, khẳng định chỉ dẫn địa lý “Bắc Kạn” là tài sản trí tuệ thuộc quyền sở hữu của Nhà nước, gắn với danh tiếng, điều kiện địa lý và đặc tính sản phẩm.
Để giấy chứng nhận phát huy hiệu quả, tỉnh Thái Nguyên cần triển khai quy chế quản lý, hướng dẫn các tổ chức và cá nhân đáp ứng điều kiện sử dụng, đồng thời phối hợp kiểm tra, giám sát và bảo vệ chỉ dẫn địa lý theo quy định. Trước mắt, địa phương tập trung hỗ trợ 29 chủ thể đã được ghi nhận thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ và tiếp tục hướng dẫn những tổ chức, cá nhân khác trong khu vực được bảo hộ hoàn thiện điều kiện tham gia.
Các hợp tác xã được khuyến khích làm đầu mối tổ chức sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát chất lượng, kết nối tiêu thụ và hỗ trợ hộ trồng bí. Cách tổ chức này nhằm duy trì sự đồng đều của sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện mở rộng thị trường.
Ông Dương Sơn Hà, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, nhận định bí xanh thơm là sản phẩm nông sản đại diện cho nông nghiệp ở phía Bắc của tỉnh. Ông đề nghị địa phương bảo vệ thương hiệu, mở rộng quy mô sản xuất hữu cơ, lập bản đồ và cấp mã vùng trồng.
Để duy trì uy tín sản phẩm, địa phương cần sớm hoàn thiện hồ sơ sản xuất, thông tin vùng trồng, sản lượng và liên kết tiêu thụ, đồng thời xây dựng bộ thông tin thương mại thống nhất. Chỉ dẫn địa lý tạo ra cơ sở bảo hộ, nhưng giá trị lâu dài của tên gọi “Bí xanh thơm Bắc Kạn” còn phụ thuộc vào việc quản lý vùng nguyên liệu, giữ chất lượng và tổ chức tiêu thụ có trách nhiệm.
Nguyên Hương (tổng hợp)
