QUẢNG TRỊ – Nghề nuôi cá lồng trên sông Son tại xã Phong Nha đang mang lại nguồn thu gần 50 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời trở thành sản phẩm đặc trưng gắn với phát triển du lịch vùng di sản.
- Thèm sầu riêng mùa này – Đọc ngay để biết bạn có nên ăn không
- Mỹ kiểm tra tàu dầu Charminar trên Biển Ả Rập giữa lệnh phong tỏa Iran
- Bộ Giáo dục giữ kỳ thi tốt nghiệp THPT dù tỷ lệ đỗ gần tuyệt đối
Sau hơn 30 năm hình thành và phát triển, nghề nuôi cá lồng trên sông Son đã mở rộng quy mô với 259 hộ tham gia và 516 lồng nuôi, tập trung tại các thôn Gia Tịnh, Xuân Sơn, Sơn Trạch, Na và Chày Lập. Mô hình này không chỉ tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần xây dựng thương hiệu đặc sản địa phương.
Thôn Gia Tịnh hiện là khu vực có số lượng lồng nuôi lớn nhất xã Phong Nha. Do không có nhiều đất sản xuất nông nghiệp, người dân nơi đây đã tận dụng lợi thế dòng sông Son để phát triển nghề nuôi cá lồng, biến nguồn nước thành sinh kế lâu dài.
Gia đình bà Trần Thị Nga (SN 1972) là một trong những hộ gắn bó nhiều năm với nghề, hiện duy trì 6 lồng cá. Mỗi lồng được thả từ 100 đến 250 con tùy kích cỡ và nuôi gối vụ nên có lồng mới một năm, có lồng đã ba đến bốn năm tuổi.
Theo bà Nga, cá phải được nuôi tối thiểu ba năm, đạt trọng lượng trên 3kg mới xuất bán để bảo đảm thịt săn chắc và thơm ngon. Những con nặng từ 8-10kg thường cần khoảng năm năm chăm sóc mới đạt tiêu chuẩn thương phẩm.
Mỗi năm, gia đình bà xuất bán khoảng 1,5 tấn cá với mức giá dao động từ 100.000-120.000 đồng/kg, đạt doanh thu khoảng 150-180 triệu đồng. “Thức ăn chủ yếu là cỏ voi, lá sắn, rong rêu vớt dưới sông Son và bột ngô nấu chín. Đến mùa đông, chúng tôi còn đi thu gom củ sắn để bổ sung thức ăn cho cá”, bà Nga cho biết.
Theo bà Nga, đời sống của người dân đã có nhiều thay đổi nhờ nghề nuôi cá lồng, thay cho sinh kế trước đây chủ yếu dựa vào rừng. Tuy nhiên, bà cũng mong giá bán được cải thiện khi thời gian nuôi kéo dài, còn chi phí thức ăn và công chăm sóc ngày càng tăng.
Chị Đoàn Thị Tâm (SN 1989) cũng đã có 12 năm gắn bó với nghề nuôi cá lồng trên sông Son. Gia đình chị hiện có ba lồng nuôi, mỗi lồng thả từ 350-650 con, trở thành nguồn thu nhập chính để chăm lo cuộc sống cho bốn người con.
Để chủ động nguồn thức ăn, nhiều ngày chị Tâm phải rời nhà từ 3 giờ sáng lên khu vực nông trường Việt Trung hái lá sắn và đến trưa mới trở về cho cá ăn. Theo chị, cá được bổ sung nhiều lá sắn sẽ phát triển tốt, sau khoảng ba năm đạt trọng lượng từ 3,5-4,5kg là có thể xuất bán.
Dù công việc khá vất vả, đầu ra của sản phẩm vẫn duy trì ổn định nhờ nhu cầu từ các nhà hàng và lượng khách du lịch đến Phong Nha ngày càng tăng. Cá trắm sông Son được nuôi trong môi trường nước chảy tự nhiên, sử dụng thức ăn xanh như cỏ, rong và lá sắn nên có thịt săn chắc, thơm ngon, trở thành món ăn được nhiều du khách lựa chọn sau hành trình khám phá Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng.
Ngoài tiêu thụ cá tươi, địa phương còn phát triển sản phẩm chả cá trắm đạt chuẩn OCOP nhằm nâng cao giá trị nông sản và mở rộng thị trường. Hằng năm, vào dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, xã Phong Nha tổ chức Lễ hội cá trắm sông Son để quảng bá thương hiệu, kết nối tiêu thụ và tôn vinh các hộ nuôi tiêu biểu.
Theo UBND xã Phong Nha, trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng cá lồng trên sông Son đạt khoảng 220 tấn. Với mức giá phổ biến từ 100.000-120.000 đồng/kg, doanh thu ước đạt hơn 24 tỷ đồng và nếu duy trì sản lượng hiện nay, doanh thu cả năm có thể vượt 48 tỷ đồng.
Trao đổi với VietNamNet, ông Phan Hải Hà, Chủ tịch UBND xã Phong Nha cho biết nghề nuôi cá lồng trên sông Son hiện là một trong những ngành sản xuất đặc trưng của địa phương, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa góp phần hình thành sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng.
Theo ông Hà, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục phát triển nghề nuôi cá theo hướng bền vững, gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn chất lượng nguồn nước và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời, xã sẽ đẩy mạnh kết nối nghề nuôi cá lồng với du lịch cộng đồng, tạo thêm trải nghiệm cho du khách tham quan lồng nuôi, tìm hiểu đời sống người dân ven sông và thưởng thức đặc sản cá lồng sông Son.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
