Chum nước Tử Cấm Thành và bí ẩn 600 năm không đóng băng

Hệ thống chum nước Tử Cấm Thành gồm 231 chiếc vẫn tồn tại sau 6 thế kỷ, ẩn chứa những kỹ thuật phòng hỏa và giữ nhiệt độc đáo của người xưa.

Giải mã công dụng phòng hỏa của hệ thống chum nước

Tại Tử Cấm Thành, bên cạnh các cung điện uy nghi là sự hiện diện của hàng trăm chiếc chum nước với đủ kích cỡ và chất liệu. Mặc dù trong văn hóa cổ đại, những chiếc chum này mang ý nghĩa phong thủy về sự trấn giữ và may mắn, nhưng chức năng quan trọng nhất lại là phòng cháy chữa cháy. Đây là giải pháp thực tế để bảo vệ các công trình kiến trúc chủ yếu bằng gỗ trước nguy cơ hỏa hoạn.

Các chum nước được đặt dọc theo các sân và lối đi, luôn trong tình trạng đầy nước quanh năm để sẵn sàng ứng phó. Với dung tích từ vài trăm đến vài nghìn lít, mỗi chiếc chum tương đương với lượng nước của một xe chữa cháy cỡ nhỏ hiện nay. Khi có sự cố hỏa hoạn, lực lượng lính canh và cung nhân có thể nhanh chóng tiếp cận nguồn nước gần nhất để khống chế đám cháy ngay lập tức.

Tên gọi của những chiếc chum này như “môn hải”, “cát tường cang” hay “thái bình cang” đều mang hàm ý cầu chúc sự bình an cho toàn bộ cung đình. Việc duy trì một lượng nước khổng lồ phân tán khắp nơi cho thấy một hệ thống phòng hỏa có tính toán kỹ lưỡng. Đây không chỉ là vật dụng sinh hoạt mà là một phần trong chiến lược an ninh nghiêm ngặt của triều đình thời bấy giờ.

Giải mã 231 “chum nước không đóng băng” tồn tại 600 năm trong Tử Cấm Thành - 3
Các chum nước được phân chia thành nhiều loại. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Cách chum nước Tử Cấm Thành chống chọi giá rét

Một bí mật khiến nhiều người kinh ngạc là làm thế nào nước trong chum không bị đóng băng vào mùa đông khắc nghiệt tại Bắc Kinh. Để giải quyết vấn đề này, người xưa đã thiết kế phần bệ đá rỗng bên dưới để đốt than sưởi ấm cho chum. Bên cạnh đó, thân chum được quấn bằng những lớp vải dày được gọi là “áo bông” và có nắp đậy chặt để giữ nhiệt lượng bên trong.

Theo các tài liệu lịch sử, ban đầu có tổng cộng 308 chiếc chum nhưng qua thời gian hiện chỉ còn bảo tồn được 231 chiếc. Chúng được chia làm ba loại chính gồm chum sắt, chum đồng và cao cấp nhất là chum đồng mạ vàng. Những chiếc chum mạ vàng thường chỉ được bố trí tại các khu vực trọng yếu như Điện Thái Hòa, thể hiện sự phân cấp nghiêm ngặt trong hệ thống cung đình xưa.

Quy trình chế tác chum mạ vàng cực kỳ phức tạp và tốn kém, dẫn đến việc chúng từng bị kẻ xâm nhập cạo lấy lớp vàng bề mặt. Những vết trầy xước còn lưu lại trên hiện vật ngày nay là minh chứng cho những biến cố lịch sử mà hoàng cung đã trải qua. Trải qua hơn 600 năm, hệ thống chum nước vẫn đứng vững như một biểu tượng của trí tuệ và tư duy tổ chức của các triều đại trước.

Theo: Báo Dân trí