Xu hướng ăn cơm nguội để giảm đường huyết đang lan rộng, nhưng hiệu quả thực sự ra sao? Chuyên gia dinh dưỡng đưa ra góc nhìn khoa học cần biết.
- Truy tìm nhóm thanh niên đánh hội đồng công nhân tại Đồng Nai
- Bắt vợ chồng sản xuất thực phẩm chức năng giảm cân chứa chất cấm
- Tục ngữ “ba canh” dưới góc nhìn khoa học: Khi lời dạy xưa trùng khớp với y học hiện đại
Cơm nguội, “tinh bột kháng”: Lợi ích, không phải phép màu
Trong thời gian gần đây, nhiều người lựa chọn ăn cơm nguội thay cơm nóng với kỳ vọng kiểm soát đường huyết tốt hơn, thậm chí hỗ trợ giảm cân. Cơ sở của xu hướng này xuất phát từ sự thay đổi cấu trúc tinh bột trong cơm sau khi được làm lạnh. Khi cơm nấu chín để nguội và bảo quản trong môi trường lạnh, một phần tinh bột chuyển hóa thành “tinh bột kháng” – loại tinh bột khó bị tiêu hóa hơn trong ruột non.
Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, hàm lượng tinh bột kháng trong cơm có thể tăng lên sau khi làm lạnh khoảng 24 giờ. Điều này khiến quá trình tiêu hóa diễn ra chậm hơn, từ đó giúp đường huyết sau ăn tăng chậm hơn so với khi ăn cơm nóng. Đây là lý do khiến nhiều người tin rằng cơm nguội là lựa chọn “thân thiện” hơn với người cần kiểm soát đường huyết. Quan trọng hơn, bản chất của cơm nguội không phải là “ít tinh bột hơn”, mà chỉ là tinh bột được tiêu hóa chậm hơn một phần.
Nếu ăn quá nhiều, lượng đường nạp vào cơ thể vẫn cao như khi ăn cơm nóng. Do đó, việc kỳ vọng ăn cơm nguội để thoải mái tăng khẩu phần mà vẫn kiểm soát tốt đường huyết là một hiểu lầm phổ biến. Hiệu quả kiểm soát đường huyết vẫn phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn, bao gồm tỷ lệ rau xanh, đạm, chất béo lành mạnh và lượng tinh bột hợp lý trong từng bữa ăn. Bên cạnh đó, việc duy trì vận động đều đặn cũng đóng vai trò then chốt trong kiểm soát đường huyết.
Ăn cơm nguội sao cho an toàn và hiệu quả?
Bên cạnh lợi ích tiềm năng, cơm nguội cũng tiềm ẩn nguy cơ về an toàn thực phẩm nếu không được bảo quản đúng cách. Sau khi nấu chín, cơm nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt là vi khuẩn Bacillus cereus. Đây là loại vi khuẩn có thể sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm và đáng chú ý là độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại.
Vì vậy, nếu muốn sử dụng cơm nguội, cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo quản. Sau khi nấu xong, cơm chỉ nên để ngoài nhiệt độ phòng trong khoảng 1-2 giờ để làm nguội, sau đó chia thành từng phần nhỏ và bảo quản ngay trong ngăn mát hoặc ngăn đông. Việc chia khẩu phần giúp hạn chế việc lấy ra – hâm lại nhiều lần, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn. Thời gian sử dụng cơm nguội cũng cần được kiểm soát chặt chẽ. Tốt nhất nên dùng trong vòng 24-48 giờ kể từ khi bảo quản.
Trước khi ăn, cơm cần được hâm nóng kỹ để đảm bảo dễ tiêu hóa hơn, đồng thời vẫn giữ lại một phần tinh bột kháng có lợi. Tuy nhiên, không nên hâm đi hâm lại nhiều lần, và cần loại bỏ ngay nếu cơm có dấu hiệu bất thường như mùi chua, nhớt. Ở góc độ kiểm soát đường huyết và cân nặng, cơm nguội chỉ nên được xem là một yếu tố hỗ trợ nhỏ trong tổng thể chế độ ăn. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị, để đạt hiệu quả bền vững, người dùng cần xây dựng khẩu phần cân đối.
Tăng cường rau xanh, ăn đủ đạm và hạn chế tinh bột tinh chế. Một thói quen quan trọng là ăn rau trước, sau đó đến đạm và cuối cùng là tinh bột để làm chậm quá trình hấp thu đường. Dù lựa chọn cơm nóng hay cơm nguội, nếu thiếu vận động và ăn uống mất cân đối, hiệu quả cải thiện sức khỏe sẽ rất hạn chế. Vì vậy, thay vì tìm kiếm một giải pháp đơn lẻ, cách tiếp cận toàn diện vẫn là chìa khóa để kiểm soát đường huyết an toàn và lâu dài.
Theo: Báo Dân trí
