Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư hướng dẫn Luật Phòng bệnh, trong đó lần đầu đề xuất đưa các yếu tố như áp lực kinh tế, áp lực công việc và stress kéo dài vào diện giám sát rối loạn tâm thần. Định hướng này nhằm phát hiện sớm các nguy cơ trong cộng đồng.
Mở rộng phạm vi giám sát rối loạn tâm thần trong cộng đồng
Những người có nguy cơ cũng sẽ được đưa vào hệ thống giám sát nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Xác định ba nhóm đối tượng chính cần giám sát. Nhóm thứ nhất là người mắc rối loạn tâm thần. Trong nhóm này có nhiều bệnh lý phổ biến như tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, rối loạn lo âu và sa sút trí tuệ. Nhóm thứ hai là các trường hợp tử vong do rối loạn tâm thần.
Những trường hợp này được xác định theo hệ thống phân loại bệnh quốc tế. Việc theo dõi giúp ngành y tế nhận diện các bệnh lý tâm thần có nguy cơ gây tử vong cao. Hoạt động giám sát tử vong mang ý nghĩa quan trọng trong y tế công cộng. Qua đó, cơ quan chức năng có thể xây dựng các chương trình phòng ngừa phù hợp.
Nhóm thứ ba là người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Đây là nhóm được chú ý đặc biệt trong dự thảo. Các yếu tố nguy cơ có thể đến từ sinh học, tâm lý hoặc xã hội. Việc đưa nhóm này vào giám sát thể hiện cách tiếp cận chủ động hơn của ngành y tế. Thay vì chỉ tập trung điều trị, chính sách mới hướng tới phát hiện và phòng ngừa sớm trong cộng đồng.
Áp lực kinh tế, công việc và stress kéo dài được coi là nguy cơ
Dự thảo chỉ rõ nhiều yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ rối loạn tâm thần. Các yếu tố sinh học như di truyền hoặc tổn thương não. Người có người thân mắc bệnh tâm thần thường có nguy cơ cao hơn so với bình thường. Các bệnh đái tháo đường, tim mạch, ung thư hoặc HIV/AIDS có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần. Tuổi dậy thì, giai đoạn sau sinh, tiền mãn kinh tâm lý dễ biến động.
Bạo lực gia đình hoặc tai nạn nghiêm trọng có thể tác động mạnh đến sức khỏe tinh thần. Người có tính cách dễ lo âu hoặc thiếu kỹ năng ứng phó stress cũng dễ bị ảnh hưởng. Các yếu tố xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Sự cô lập xã hội, thiếu hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tâm thần. Tình trạng kỳ thị hoặc phân biệt đối xử cũng gây áp lực tâm lý kéo dài.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung yếu tố áp lực cao trong học tập, lao động và kinh tế. Điều này phản ánh thực tế rằng căng thẳng kinh tế và công việc đang trở thành vấn đề phổ biến trong xã hội. Chính sách nhấn mạnh chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh. Mục tiêu là phát hiện sớm nguy cơ và tăng cường chăm sóc sức khỏe tâm thần trong cộng đồng.
Theo: VOV
