Hà Nội dự kiến di dời một phần hoặc toàn bộ hai cụm làng, đồng thời tái thiết hai cụm khác để triển khai Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
- Những bàn tay nhỏ mở đầu năm học ở ngôi trường đặc biệt
- Thịt heo nhập khẩu giá rẻ gây sức ép lên người nuôi trong nước
- Tháo dỡ cổng nhà ở Lâm Đồng, một người tử vong vì trụ bê tông đổ
Phạm vi nghiên cứu dự án kéo dài khoảng 40km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, qua 16 xã, phường với diện tích khoảng 11.418ha và dân số hiện trạng gần 280.000 người. Cùng với phương án sắp xếp dân cư, thành phố dự kiến áp dụng mức bồi thường bằng tiền gấp hai lần quy định đối với đất đáp ứng điều kiện pháp lý và ưu tiên bố trí tái định cư tại địa bàn cũ nếu đủ quỹ đất.
UBND TP Hà Nội vừa báo cáo về việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 nhằm phục vụ Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Theo phương án được nêu, khu vực nghiên cứu trải dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc 16 xã, phường, với tổng diện tích khoảng 11.418ha.
Trong phạm vi này, thành phố xác định hai cụm làng sẽ phải di dời theo quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình được Thủ tướng phê duyệt năm 2016. Một số khu dân cư còn nằm trong phạm vi xây dựng tuyến đại lộ cũng thuộc diện phải sắp xếp lại.
Cụm Võng La – Hải Bối, nằm trên địa bàn các xã Thiên Lộc và Vĩnh Thanh, dự kiến di dời một phần. Phần bị ảnh hưởng gồm khu dân cư không đáp ứng yêu cầu an toàn phòng, chống lũ và khu vực dành cho trục đại lộ, thuộc các thôn Võng La, Yên Hà, Hải Bối, với tổng diện tích khoảng 27ha.
Tại phường Bồ Đề, làng Bắc Cầu cũng nằm trong phương án di dời, với diện tích khoảng 35,5ha.
Hai cụm làng khác được định hướng tái thiết để tạo lập khu vực được quy hoạch là “phòng khách đô thị” của Thủ đô. Cụm Nhật Tân – Tứ Liên thuộc phường Hồng Hà có diện tích khoảng 96ha, còn cụm Thống Nhất, gồm Hạ Trại và Trung Thôn, thuộc phường Long Biên rộng khoảng 12ha.
Khu vực “phòng khách đô thị” nằm phía ngoài đê hữu sông Hồng và phía trong Vành đai 2, kéo dài từ cầu Nhật Tân đến cầu Vĩnh Tuy. Thành phố định hướng nơi đây được tái thiết theo hướng đô thị, phát triển các trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo cùng những công trình điểm nhấn kết nối Hồ Tây với Cổ Loa.
Ngoài bốn cụm làng nêu trên, thành phố còn dự kiến cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc tám cụm khác. Danh sách gồm Văn Quán – Đông Cao – Tráng Việt tại xã Mê Linh; Ngọc Giang – Lực Canh – Văn Tinh tại xã Vĩnh Thanh, Đông Anh; Văn Đức tại xã Bát Tràng; Thúy Lĩnh tại phường Lĩnh Nam; Yên Mỹ tại xã Thanh Trì; Đại Lan và Tranh Khúc – Vạn Phúc tại xã Nam Phù.
Riêng cụm Bát Tràng – Giang Cao – Kim Lan dự kiến di dời một phần khoảng 4,5ha theo quy hoạch phòng, chống lũ. Phạm vi cải tạo, chỉnh trang của các cụm làng không tính phần diện tích phải di dời để bảo đảm yêu cầu phòng, chống lũ hoặc phục vụ giải phóng mặt bằng xây dựng hai tuyến đại lộ cảnh quan và các nút giao.
Đối với diện tích đất thu hồi để thực hiện dự án, Hà Nội dự kiến áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ đặc thù theo Luật Thủ đô, các nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ, Nghị quyết 36/2026 của HĐND TP Hà Nội và Quyết định 40/2026 của UBND TP.
Theo chính sách này, tiền bồi thường về đất được tính bằng hai lần mức quy định đối với đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý. Với đất ở, nhóm được xem xét gồm đất có quyết định giao hoặc cho thuê, có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận; trường hợp sử dụng ổn định nhưng có vi phạm pháp luật trước ngày 1/7/2014 cũng được xem xét theo quy định.
Đất nông nghiệp được áp dụng khi có giấy chứng nhận, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận hoặc được sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2004 nhưng chưa đủ điều kiện cấp giấy. Với đất phi nông nghiệp, chính sách này dành cho tổ chức được giao đất hoặc thuê đất và đã trả tiền một lần.
Các công trình, tài sản, cây trồng, vật nuôi, phần chi phí đầu tư còn lại vào đất và thiệt hại đối với công trình được bồi thường theo Luật Đất đai và Nghị quyết 36/2026 của HĐND TP. Người có đất bị thu hồi còn được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh; di dời vật nuôi; tháo dỡ, phá dỡ và di chuyển tài sản.
Mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm việc làm được xác định bằng năm lần giá đất nông nghiệp. Nếu tiền bồi thường về đất không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu, phần còn thiếu sẽ được Nhà nước hỗ trợ.
Thành phố cũng đặt nguyên tắc phải hoàn thành bố trí tái định cư trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Theo đó, việc di dời và giải phóng mặt bằng đối với các hộ dân chỉ tiến hành sau khi chỗ ở mới đã được bố trí.
Người dân được ưu tiên tái định cư trong cùng xã, phường; nếu còn quỹ đất, phương án ưu tiên là chuyển từ khu vực ngoài bãi sông vào phía trong đê hoặc đến nơi an toàn hơn, đồng thời phải phù hợp quy hoạch và điều kiện triển khai dự án. Khi địa phương không đủ quỹ đất, việc bố trí có thể thực hiện tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, bảo đảm thuận lợi cho việc làm, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì quan hệ cộng đồng.
Các khu tái định cư tập trung dự kiến được đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và xã hội, gồm đường giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng và khu thương mại, dịch vụ. Thành phố cũng dự kiến sử dụng các khu đô thị đa mục tiêu làm quỹ bổ sung, với nhiều lựa chọn gồm đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư và nhà ở xã hội.
Tổng quỹ đất tái định cư dự kiến tại cùng địa bàn hoặc khu vực lân cận khoảng 265ha. Trong đó, xã Mê Linh và Nam Phù mỗi địa phương có khoảng 72ha; Bát Tràng 35ha; Vĩnh Thanh và Đông Anh 30ha; Hồng Vân 23ha; Thượng Cát và Đông Ngạc 12ha; Ô Diên 11ha và Yên Sở 10ha.
Quy mô, số lượng các khu đất này sẽ tiếp tục được rà soát và bổ sung theo nhu cầu. Các địa bàn Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên hiện không có quỹ đất tái định cư phía trong đê, nên người dân tại đây dự kiến được bố trí vào các khu đô thị đa mục tiêu hoặc khu định cư tập trung của thành phố.
Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh có diện tích khoảng 736,84ha, dự kiến gồm khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng phục vụ bàn giao đất tái định cư thấp tầng dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý II/2027, còn nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội cao tầng dự kiến bàn giao chậm nhất vào quý IV/2029.
Tại khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long, thuộc các xã Phúc Thịnh và Thiên Lộc, diện tích khoảng 474ha, phương án dự kiến bố trí 5.000 lô đất thấp tầng cùng 5.000-10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Hạ tầng để bàn giao đất dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý II/2028, trong khi các công trình nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành năm 2030.
Bốn khu đô thị, khu định cư khác tại Lĩnh Nam, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng được dự kiến cung cấp khoảng 76.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội và căn hộ chung cư, với thời gian hoàn thành từ quý I/2030 đến hết năm 2030.
Với gia đình có nhiều thế hệ hoặc nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ, từng hộ có thể được bố trí thêm suất tái định cư. Trường hợp đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng người dân không còn nhà ở, nơi ở khác trên địa bàn vẫn có thể được xem xét tái định cư; quy định này cũng áp dụng với người có nhà, đất khác nhưng diện tích nhỏ hơn mức tối thiểu được phép tách thửa.
Kim Yến (tổng hợp)
