Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư mới cho phép các địa phương xây dựng thêm nhiều chính sách hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật đối với phụ nữ sinh con, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nhằm duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số.
- Bắt trưởng phòng liên quan vụ cá độ giao dịch hơn chín trăm tỉ
- Bắt giữ đối tượng trộm cắp tài sản tại nhiều tỉnh thành
- Nghệ An chọn An Phú Khang thăm dò cát sỏi phục vụ xây trường nội trú miền núi
Ngày 16/7, Bộ Y tế cho biết đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn các địa phương ban hành chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ cho tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Dự thảo do Cục Dân số chủ trì xây dựng với nhiều đề xuất mở rộng phạm vi hỗ trợ so với các quy định hiện hành.
Theo nội dung dự thảo, các địa phương được hướng dẫn xây dựng cơ chế khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật để duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với quá trình già hóa dân số. Điểm đáng chú ý là phạm vi đối tượng được xem xét hỗ trợ được mở rộng hơn so với trước đây.
Cục Dân số đề xuất các địa phương có thể bổ sung chính sách khen thưởng hoặc hỗ trợ tiền, hiện vật cho phụ nữ sinh con, phụ nữ sinh đủ hai con ngoài ba nhóm đối tượng đã được quy định trong Luật Dân số. Bên cạnh đó, phụ nữ mang thai cũng có thể được hưởng các hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Một trong những nội dung mới là đề xuất hỗ trợ tài chính hằng tháng cho trẻ em đến đủ 12 tháng tuổi, 24 tháng tuổi hoặc 36 tháng tuổi. Dự thảo cũng đưa ra định hướng hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non nhằm giảm bớt gánh nặng nuôi dưỡng con nhỏ cho các gia đình.
Đối với tập thể, Cục Dân số đề xuất khen thưởng các xã có từ 60% phụ nữ sinh đủ hai con trở lên. Các địa phương được phép lựa chọn hình thức khen thưởng một lần hoặc khen thưởng khi duy trì thành tích liên tục trong thời gian 3 năm hoặc 5 năm.
Dự thảo tiếp tục khuyến khích các chính sách hỗ trợ đối với gia đình sinh hai con một bề là gái và trẻ em gái tại vùng khó khăn. Những hình thức hỗ trợ được đề cập gồm miễn, giảm học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế, sữa học đường và hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế nhằm góp phần giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.
Kết quả tổng kết 5 năm thực hiện Thông tư 01/2021 cho thấy nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động triển khai các chính sách hỗ trợ người dân, đặc biệt tại các địa phương có mức sinh thấp. Nhiều chương trình khuyến sinh đã được thực hiện với nguồn kinh phí đáng kể.
Tại Tây Ninh, 99 xã, phường có tỷ lệ cao các cặp vợ chồng sinh đủ hai con đã được khen thưởng với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng. Riêng năm 2025, tỉnh hỗ trợ hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi với tổng kinh phí hơn 4,5 tỷ đồng.
Đồng Nai đã hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi với tổng số tiền hơn 6 tỷ đồng, đồng thời nhiều xã đạt mục tiêu có trên 60% cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Tại Hải Phòng, địa phương vừa khen thưởng các xã đạt tỷ lệ sinh đủ hai con, vừa hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi cùng nhiều nhóm đối tượng khác với tổng kinh phí hơn 1,1 tỷ đồng.
Theo đánh giá của Cục Dân số, sau 5 năm triển khai Thông tư 01/2021, nhiều địa phương có mức sinh cao đã tiệm cận mức sinh thay thế. Tuy nhiên, một số chính sách hiện hành cũng bộc lộ hạn chế khi mức hỗ trợ tại các đô thị có chi phí sinh hoạt cao như Đồng Nai, Tây Ninh chỉ dao động từ 450.000 đồng đến 1.000.000 đồng/người đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Cơ quan chuyên môn cho rằng mức hỗ trợ này chưa tạo được tác động đáng kể đến quyết định sinh con trong bối cảnh chi phí nuôi dạy trẻ ngày càng tăng. Bên cạnh đó, nhiều tiêu chí khen thưởng tập thể trước đây gắn với mục tiêu không sinh con thứ ba cũng không còn phù hợp khi Luật Dân số mới đã bỏ quy định mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh một hoặc hai con.
Thiên An (tổng hợp)
