LẠNG SƠN – Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) công nhận là “Làng Du lịch tốt nhất năm 2025”, ghi dấu nỗ lực gìn giữ bản sắc văn hóa và phát triển du lịch theo hướng bền vững.
- Đền Bạch Mã lưu giữ hơn một trăm sắc phong quý của xứ Nghệ
- Đỗ Thị Vân, người vợ lính 36 năm chờ chồng và cơn bệnh lạ ập đến tuổi xế chiều
- Thiên Nhẫn khơi dậy di sản, mở lối đón du khách về nguồn
Quỳnh Sơn là mô hình du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn, đi vào hoạt động từ năm 2010 và nằm trong Khu di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn cùng Vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Cách Hà Nội khoảng 180km, điểm đến này gây ấn tượng nhờ quần thể hơn 400 ngôi nhà sàn truyền thống của người Tày được bảo tồn gần như nguyên vẹn và hài hòa với cảnh quan thiên nhiên.
Làng Quỳnh Sơn có diện tích khoảng 17km², được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi và cánh đồng Bắc Sơn rộng lớn. Cuộc sống của cộng đồng người Tày nơi đây vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống, tạo nên sức hút riêng đối với du khách muốn tìm hiểu đời sống bản địa.
Điểm nổi bật của ngôi làng là hơn 400 ngôi nhà sàn cùng được dựng theo kiến trúc truyền thống, lợp ngói âm dương, lưng tựa núi và đều quay mặt về hướng Nam, hướng ra thung lũng Bắc Sơn. Sự thống nhất trong cách bố trí nhà ở không chỉ tạo nên cảnh quan đặc trưng mà còn phản ánh nét văn hóa lâu đời của cộng đồng người Tày.
Lưu trú tại các homestay nhà sàn, du khách có cơ hội tham gia nhiều hoạt động gắn với đời sống thường nhật như gói bánh chưng đen, làm nông, dệt vải, hái quýt, chèo bè tre và thưởng thức hát Then cùng tiếng đàn Tính. Những trải nghiệm này góp phần giúp du khách cảm nhận rõ hơn nhịp sống và bản sắc văn hóa của người dân địa phương.
Một điểm dừng chân được nhiều du khách lựa chọn là khu sản xuất ngói âm dương truyền thống, nơi người dân vẫn duy trì quy trình thủ công từ chọn đất, tạo khuôn đến nung ngói. Nghề truyền thống này vừa góp phần bảo tồn kiến trúc đặc trưng của làng, vừa trở thành sản phẩm trải nghiệm phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.
Đỉnh Nà Lay cao khoảng 600m so với mực nước biển là địa điểm lý tưởng để ngắm toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn từ trên cao. Từ tháng 7 đến tháng 10, mùa lúa chín phủ vàng cánh đồng cùng các sự kiện như Lễ hội Quỳnh Sơn của người Tày và Lễ hội du lịch Mùa vàng Bắc Sơn tiếp tục thu hút đông đảo du khách.
Ẩm thực địa phương cũng tạo dấu ấn với nhiều món truyền thống như bánh chưng đen, xôi cẩm, lạp xưởng, khâu nhục cùng các món lợn và vịt quay. Những giá trị văn hóa, cảnh quan và ẩm thực kết hợp đã hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng của Quỳnh Sơn.
Năm 2025, Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn trở thành một trong hai điểm đến của Việt Nam được UN Tourism trao danh hiệu “Làng Du lịch tốt nhất”. Giải thưởng tôn vinh các điểm đến nông thôn nổi bật về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, đổi mới và cam kết phát triển phù hợp với các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, những năm gần đây, Lạng Sơn đã triển khai nhiều giải pháp phát triển Quỳnh Sơn theo hướng du lịch xanh như nâng cấp hạ tầng, bảo vệ môi trường, giảm rác thải nhựa, gìn giữ cảnh quan, bảo tồn kiến trúc truyền thống và kiểm soát lượng khách nhằm duy trì cân bằng sinh thái.
Cùng với đầu tư hạ tầng, người dân địa phương được đào tạo về kỹ năng làm du lịch, quản lý homestay, vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường. Nhờ đó, các mô hình lưu trú, nghề thủ công, ẩm thực bản địa và hoạt động trải nghiệm văn hóa, nông nghiệp tiếp tục được mở rộng.
Địa phương cũng tăng cường quảng bá trên các nền tảng số thông qua những video giới thiệu chất lượng cao và sự tham gia trải nghiệm của nhiều KOL, KOC. Các nội dung này thu hút hàng triệu lượt xem, góp phần đưa hình ảnh Quỳnh Sơn đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.
Việc được UN Tourism công nhận là “Làng Du lịch tốt nhất năm 2025” ghi nhận những nỗ lực bền bỉ của người dân Quỳnh Sơn trong bảo tồn bản sắc văn hóa, đồng thời cho thấy hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ môi trường và phát huy giá trị truyền thống đang tạo nên dấu ấn mới cho du lịch Lạng Sơn.
Nguyên Hương (tổng hợp)
