Chính quyền Mỹ vừa chính thức công bố văn bản 14 điểm hướng tới chấm dứt xung đột quân sự và khôi phục kinh tế với Tehran. Thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran này mở đường cho việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải quyết vấn đề hạt nhân.
- Thái Nguyên: Nữ công nhân môi trường tử vong do va chạm với ô tô trên tỉnh lộ 261
- Thỏa thuận Mỹ – Iran giúp chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển
- Kỹ sư bỏ việc về quê trồng dưa lưới công nghệ cao thu lãi lớn
Lộ trình chấm dứt xung đột quân sự và khôi phục an ninh hàng hải
Ngày 17/6, một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ đã công khai văn bản chính thức mang tên “Bản ghi nhớ Islamabad” gồm 14 điểm đạt được với Iran. Việc công bố diễn ra sau khi có nhiều ý kiến phản đối về tính minh bạch của các nội dung đàm phán trước đó. Thỏa thuận này được đánh giá là cơ sở quan trọng để hai quốc gia mở lại eo biển Hormuz và giải quyết các bế tắc kinh tế.
Nội dung bản ghi nhớ cam kết chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả mặt trận, bao gồm cả tại Li Băng. Mỹ và Iran thống nhất không khởi xướng bất kỳ cuộc xung đột nào, đồng thời tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau. Hai bên cam kết kiềm chế mọi hình thức đe dọa hoặc sử dụng vũ lực trong các mối quan hệ tương lai.
Về an ninh hàng hải, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân và rút dần quân đội khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày. Phía Iran cam kết đảm bảo an toàn cho tàu thương mại di chuyển qua eo biển Hormuz mà không thu phí. Hoạt động rà phá thủy lôi do Iran thực hiện sẽ hoàn tất trong một tháng để khôi phục lưu thông hàng hải bình thường.
Cơ chế dỡ bỏ trừng phạt kinh tế và giám sát chương trình hạt nhân
Washington cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng kế hoạch tái thiết kinh tế cho Iran với ngân sách ít nhất 300 tỷ USD. Mỹ sẽ cung cấp đầy đủ các giấy phép cần thiết cho giao dịch tài chính, bao gồm cả việc xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ. Toàn bộ tài sản bị đóng băng của Iran sẽ được phép sử dụng đầy đủ sau khi các điều khoản được thực thi.
Liên quan đến lĩnh vực hạt nhân, Iran tái khẳng định cam kết không mua hoặc phát triển vũ khí nguyên tử. Lượng vật liệu làm giàu dự trữ sẽ được xử lý bằng phương pháp pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát chặt chẽ của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Hai bên cũng nhất trí thảo luận sâu hơn về nhu cầu uranium để đạt được sự thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng.
Bản ghi nhớ dự kiến ký kết vào ngày 19/6, mở ra 60 ngày đàm phán cho các điều khoản ràng buộc sau cùng. Trong giai đoạn này, các bên sẽ duy trì hiện trạng về chương trình hạt nhân và việc triển khai lực lượng quân sự. Sau khi hoàn tất, thỏa thuận sẽ được thông qua bằng một nghị quyết có tính pháp lý của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
