Các nhà khoa học mới đây cho rằng sứ mệnh Viking của NASA năm 1976 có thể đã phát hiện dấu hiệu sự sống trên sao Hỏa nhưng bị hiểu sai. Tranh luận khoa học đang được kêu gọi mở lại sau nửa thế kỷ.
- Thu giữ hơn 35 tấn thành phẩm, mở rộng điều tra đường đi của muối I-ốt giả
- Án mạng ghen tuông: Kết cục đau lòng từ một mối tình chung sống
- Vườn quốc gia Cát Tiên ghi nhận lượng khách tăng từ mùng 2 Tết
Sứ mệnh Viking và những tín hiệu khả quan bị phủ nhận
Năm 1976, tàu Viking 1 và Viking 2 của NASA lần đầu hạ cánh thành công xuống sao Hỏa. Hai tàu mang theo ba thí nghiệm nhằm tìm kiếm sự sống trên sao Hỏa. Kết quả ban đầu được đánh giá rất khả quan. Các thí nghiệm sinh học khi đó ghi nhận những phản ứng bất thường. Những phản ứng này giống với dấu hiệu hoạt động của vi sinh vật. Điều này khiến cộng đồng khoa học đặc biệt chú ý.
Tuy nhiên, thiết bị phân tích hóa học GC-MS lại cho kết quả trái ngược. Thiết bị này không phát hiện phân tử hữu cơ trong mẫu đất. Đây là yếu tố then chốt để chứng minh sự sống. GC-MS hoạt động bằng cách nung nóng mẫu đất sao Hỏa. Bước đầu nâng nhiệt lên 120°C để loại bỏ khí CO₂ dư thừa. Sau đó tiếp tục tăng đến 630°C để làm bay hơi hợp chất hữu cơ.
Kết quả gây bất ngờ cho nhóm nghiên cứu. Thiết bị không phát hiện hợp chất hữu cơ như kỳ vọng. Thay vào đó là một đợt phát thải CO₂ bất thường. Phát hiện này dẫn đến kết luận mang tính bước ngoặt.
Nhà khoa học trưởng Gerald Soffen tuyên bố không có sự sống. Kết luận đó được đưa vào sách giáo khoa suốt nhiều thập kỷ.
Nghiên cứu mới cho rằng dữ liệu đã bị hiểu sai
Sau gần 50 năm, tranh luận khoa học lại được khơi dậy. Giáo sư Steve Benner dẫn đầu nhóm nghiên cứu mới. Ông cho rằng dữ liệu Viking đã bị diễn giải sai. Theo ông, GC-MS không phát hiện phân tử hữu cơ theo cách hiểu cũ. Nhưng khoa học hiện đại cho thấy điều ngược lại. Các phản ứng hóa học trên sao Hỏa phức tạp hơn nhiều.
Nhóm nghiên cứu lập luận rằng Viking thực sự đã phát hiện phân tử hữu cơ. Đây là bằng chứng quan trọng cho sự sống trên sao Hỏa. Nhận định này được công bố trên tạp chí Astrobiology. Giáo sư Benner cho rằng kết luận ban đầu đã làm chậm lĩnh vực này. Việc khẳng định “không có sự sống” khiến tranh luận bị dừng lại.
Ngành sinh học vũ trụ có thể đã mất 50 năm tiến triển. Theo nhóm nghiên cứu, dữ liệu Viking đáng lẽ phải được tranh luận sâu hơn. Thay vào đó, kết luận chính thức đã trở thành quan điểm phổ biến.
Điều này ảnh hưởng lớn đến hướng nghiên cứu sau đó.
Lời kêu gọi mở lại cuộc tranh luận về sự sống trên sao Hỏa
Nhân dịp kỷ niệm tàu Viking hạ cánh, lời kêu gọi được đưa ra. Các nhà khoa học muốn mở lại tranh luận khoa học toàn diện. Mục tiêu là đánh giá lại toàn bộ dữ liệu lịch sử. Nhiều sứ mệnh gần đây đã tìm thấy phân tử hữu cơ trên sao Hỏa. Điều này củng cố nghi vấn Viking từng phát hiện dấu hiệu tương tự.
Công nghệ hiện đại giúp giải thích dữ liệu chính xác hơn.
Nếu giả thuyết mới được xác nhận, ý nghĩa sẽ rất lớn. Lịch sử tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất có thể phải viết lại. Sứ mệnh Viking sẽ trở thành cột mốc quan trọng hơn nhiều. Tranh luận này cũng ảnh hưởng tới các sứ mệnh tương lai. Các chương trình thám hiểm sao Hỏa đang được đẩy mạnh.
Mục tiêu lớn nhất vẫn là tìm dấu vết sự sống. Giới khoa học cho rằng cần tiếp cận dữ liệu cũ với góc nhìn mới. Khoa học luôn thay đổi theo tiến bộ công nghệ. Câu hỏi về sự sống trên sao Hỏa vì thế vẫn chưa khép lại.
Theo: Báo Thanh niên
