Quảng Trị – Nhà thờ giáo xứ Văn Phú, xã Nam Gianh, đang hoàn thiện khoảng 95%, nổi bật với phần đá nguyên khối bên ngoài và hơn 1.500m3 gỗ trong thánh đường.
- Dưới chân Tam Đảo, nương chè Cầu Đá mở lối du lịch
- Từ vụ trồng cần sa, lần ra đường dây ma túy liên quan Kiều Thanh
- Bối cảnh quốc tế của việc kiểm tra bến thủy tại Hải Phòng
Nhà thờ được khởi công năm 2017 trên khu đất hơn 30.000m2, vốn là hồ nuôi tôm được giáo dân dâng hiến, sau chín năm xây dựng đã hình thành một công trình dài 73m, rộng 25m. Địa chất nền yếu khiến hàng trăm cọc nhồi phải được khoan xuống độ sâu 47m, trong khi việc đưa đá và gỗ về công trường cũng từng gặp nhiều trở ngại.
Công trình nằm trong khu vực giáo xứ Văn Phú, nơi được bao quanh bởi sông Gianh và trước đây việc đi lại còn khó khăn. Khi đường bộ chưa thuận lợi, vật liệu xây dựng phải vận chuyển bằng đường thủy, còn giáo dân địa phương cùng tham gia nhiều phần việc, từ làm móng đến các công đoạn cơ bản.
Phần ngoài nhà thờ sử dụng hơn 1.500m3 đá xanh rêu đưa từ Thanh Hóa về, mỗi khối nặng khoảng 50-60 tấn. Loại đá có giá trị cao và khó thi công được những người thợ lắp ghép nguyên khối, tạo nên hệ tường đá bao quanh công trình.
Kiến trúc bên ngoài kết hợp phong cách Gothic phương Tây, trong khi không gian bên trong mang dáng dấp nhà truyền thống Bắc Bộ. Mái được lợp ngói âm dương theo kiến trúc Huế, hai tầng mái ngăn cách bằng hệ thống cửa sổ lấy sáng, còn hiên nhà được tạo từ những khối đá vuông chạm hoa văn ở cả bốn mặt.
Nhà thờ có năm tháp, gồm bốn tháp nhỏ cao khoảng 42m và tháp chính cao 56m với ba quả chuông. Xung quanh công trình là tượng 12 Thánh Tông Đồ cùng tượng Đức Mẹ, chúa Giêsu và thánh Giuse.
Bên trong, gỗ trở thành vật liệu chính của toàn bộ không gian thánh đường, với hơn 1.500m3 gỗ thành phẩm, chủ yếu là lim và sến nhập từ châu Phi. Giáo xứ lập xưởng tự cưa xẻ, tạo hình gỗ, sau đó các đội thợ mộc từ Nam Định thực hiện phần thi công trong khoảng hai năm.
Thánh đường được bố trí 250 bộ bàn ghế, mỗi bàn có 6-7 chỗ, sức chứa khoảng 1.500 người. Không gian có chín vì, mỗi vì gồm sáu cột, tổng cộng 54 cột gỗ lim; bốn cột chính có đường kính 85cm, các cột còn lại khoảng 75cm.
Các cột cao 11,7m nếu tính phần gỗ và 12,5m nếu tính cả chân đế. Hệ thống cột, kèo và xà lớn nhỏ được chạm khắc thủ công theo phong cách nhà gỗ Bắc Bộ, trong khi các mảng sơn son, thếp vàng được đưa vào không gian thờ.
Bàn thờ chính được làm bằng đá, phía trên là hình ảnh Bữa Tiệc Ly với chúa Giêsu và 12 Thánh Tông Đồ được tạo tác từ gỗ lũa nguyên khối. Tượng Đức Mẹ Maria và tượng thánh Giuse cũng được chế tác từ gỗ nguyên khối, trở thành những điểm nhấn trong không gian thánh đường.
Ánh sáng được bố trí vừa phải để giữ vẻ tự nhiên của gỗ, đồng thời hệ thống điện, quạt và âm thanh phải được tính toán để không làm ảnh hưởng đến kiến trúc bên trong. Bốn phía thánh đường có đường chỉ, hoa văn trống đồng và chữ Thọ, tạo thêm những dấu ấn văn hóa Việt trong một công trình Công giáo.
Linh mục quản xứ Văn Phú Nguyễn Văn Hữu cho biết ý tưởng kiến trúc được tham khảo từ các công trình cổ ở vùng Bùi Chu, Nam Định, sau đó kết hợp với phong cách nhà thờ Công giáo. “Tôi đã đi nhiều nhà thờ nhưng số lượng gỗ sử dụng thì nhà thờ Văn Phú lớn nhất miền Bắc”, linh mục quản xứ nói.
Theo linh mục Nguyễn Văn Hữu, xét về quy mô sử dụng gỗ, công trình thuộc nhóm nổi bật ở Việt Nam và lượng gỗ sử dụng lớn hơn nhà thờ gỗ Phát Diệm. Đến nay, kinh phí xây dựng nhà thờ đã vượt 100 tỷ đồng.
Trước khi công trình mới được xây dựng, giáo xứ chỉ có một ngôi thánh đường nằm giữa khu dân cư chật hẹp, diện tích vài trăm mét vuông nên các hoạt động phụng vụ gặp nhiều hạn chế. Giáo xứ hiện có hơn 700 hộ với trên 3.000 người, phần lớn sinh kế gắn với sông nước như đánh bắt, nuôi trồng, chế biến thủy sản, buôn bán và xuất khẩu lao động.
(Ảnh minh họa: TNM)
Việc xây nhà thờ trên nền hồ nuôi tôm cũ cũng đặt ra không ít khó khăn bởi khu đất có địa chất yếu và nằm giữa vùng đất mặn. Hàng trăm cọc nhồi phải được khoan sâu 47m để làm móng, khiến chi phí tăng cao, trong khi việc vận chuyển vật liệu nặng từng phụ thuộc vào đường thủy.
Có những ngày vài trăm giáo dân cùng đến công trường hỗ trợ, nhất là ở phần móng và các công việc cơ bản. Những hạng mục yêu cầu kỹ thuật cao, đặc biệt là phần gỗ, được giao cho các đội thợ chuyên nghiệp từ miền Bắc thực hiện.
Sau nhà thờ, khuôn viên đã có Đài Đức Mẹ La Vang và hang đá, còn Trung tâm Mục vụ dự kiến được xây dựng trong thời gian tới để phục vụ các hoạt động sinh hoạt. Việc trồng thêm cây xanh vẫn gặp khó do khu đất nằm giữa vùng đất mặn, nơi điều kiện tự nhiên không thuận lợi cho cây phát triển.
Nguyên Hương (tổng hợp)
