Những mẫu xe mới liên tục xuất hiện, showroom ngày càng mở rộng, nhưng doanh số tại Việt Nam vẫn chưa tương xứng. Với các hãng ô tô Trung Quốc, chinh phục người tiêu dùng đang là bài toán khó hơn việc gia nhập thị trường.
- Nghinh Tường mở hội giữ gìn sắc màu văn hóa
- Quán cơm 2.000 đồng và nghĩa tình với người lao động nghèo
- Giá gạo Việt Nam tăng mạnh, ST25 được chào bán 1.000 USD/tấn
Trên những con phố ở Bangkok, Jakarta hay Kuala Lumpur, sự hiện diện của các thương hiệu ô tô Trung Quốc ngày càng rõ nét. Những mẫu xe điện, xe hybrid và xe động cơ đốt trong liên tục được giới thiệu, tạo nên diện mạo mới cho thị trường ô tô Đông Nam Á.
Không chỉ dừng ở việc xuất khẩu sản phẩm, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc còn đầu tư nhà máy, xây dựng hệ thống phân phối và tìm kiếm đối tác bản địa. Trong khoảng 3-5 năm trở lại đây, quá trình mở rộng diễn ra mạnh mẽ, gắn với sự phát triển nhanh của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực xe điện.
Thái Lan là một trong những quốc gia sớm thu hút dòng vốn này. MG bắt đầu lắp ráp xe tại đây từ năm 2014 thông qua liên doanh với tập đoàn CP. Sau đó, BYD, Neta, GAC Aion, Changan, Chery, Geely, Xpeng và Leapmotor lần lượt gia nhập.
Sức hấp dẫn của Thái Lan không chỉ đến từ nền công nghiệp ô tô sẵn có mà còn từ chính sách hỗ trợ phương tiện điện. Các chương trình EV 3.0 và EV 3.5 đưa ra những ưu đãi cho người mua xe, đồng thời giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế nhập khẩu đối với một số dòng xe. Đổi lại, doanh nghiệp phải cam kết sản xuất trong nước để bù đắp lượng xe nhập khẩu.
Tại Indonesia, Wuling là một trong những doanh nghiệp đi đầu khi xây dựng cơ sở sản xuất ở Tây Java từ năm 2017. Sau đó, DFSK, MG, Chery, GWM, Neta, Aion, BYD, Jaecoo, Geely và Xpeng tiếp tục xuất hiện.
Chính sách thu hút đầu tư xe điện cũng tạo điều kiện cho các hãng mở rộng hoạt động. Indonesia từng áp dụng cơ chế miễn thuế nhập khẩu xe điện nguyên chiếc đối với doanh nghiệp cam kết xây dựng cơ sở sản xuất trong nước, với điều kiện triển khai sản xuất thương mại theo lộ trình.
Malaysia cũng chứng kiến sự gia tăng nhanh của các thương hiệu Trung Quốc từ năm 2022-2023. BYD bắt đầu bán xe vào cuối năm 2022, Chery trở lại thị trường tháng 7/2023. Tiếp đó, Omoda & Jaecoo, GWM, Jetour, Zeekr và Xpeng lần lượt mở rộng hoạt động. Hiện Malaysia có 21 thương hiệu ô tô Trung Quốc.
Một điểm đáng chú ý là Geely đã mua 49,9% cổ phần Proton từ năm 2017. Nhờ đó, ảnh hưởng của doanh nghiệp Trung Quốc tại Malaysia không chỉ thể hiện qua các thương hiệu riêng mà còn gắn với một hãng xe nội địa có vị thế lớn.
Ở Philippines, khoảng 24 thương hiệu ô tô Trung Quốc đang hiện diện. MG, Chery, Geely và GAC gia nhập từ năm 2019. Những năm gần đây, BYD, Omoda, Jaecoo, Aion, Jetour và Changan tiếp tục tham gia hoặc mở rộng danh mục sản phẩm.
Ở Việt Nam, làn sóng ô tô Trung Quốc cũng ngày càng rõ rệt. MG có mặt từ năm 2020, tiếp đó là Wuling, Haval, Lynk & Co và nhiều thương hiệu khác.
Năm 2024 đánh dấu giai đoạn gia nhập dồn dập khi BYD, Omoda, Jaecoo, GAC và Aion lần lượt ra mắt hoặc công bố kế hoạch kinh doanh. Geely và Zeekr cũng tiếp tục mở rộng hiện diện trong giai đoạn sau đó. Theo thống kê, Việt Nam hiện có 14 thương hiệu ô tô Trung Quốc.
Tuy nhiên, số lượng thương hiệu gia tăng không đồng nghĩa với việc thị trường đón nhận tương ứng. Số liệu 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực.
Tại Thái Lan, các hãng xe Trung Quốc bán hơn 167.000 xe, chiếm khoảng 30,1% thị phần. BYD và Denza là những thương hiệu dẫn đầu. Trong cùng giai đoạn, giá trị nhập khẩu ô tô điện từ Trung Quốc đạt hơn 2,3 tỷ USD, tương đương 96% tổng giá trị nhập khẩu ô tô điện của nước này.
Indonesia ghi nhận doanh số 131.584 xe của các thương hiệu Trung Quốc, chiếm 19,4% thị phần, theo số liệu GAIKINDO. Riêng BYD bán được 43.727 xe, gần gấp 3 lần tổng doanh số của toàn bộ nhóm thương hiệu Trung Quốc tại Việt Nam trong cùng kỳ.
Tại Malaysia, doanh số xe Trung Quốc tăng từ 578 chiếc năm 2022 lên 66.198 chiếc năm 2025, đưa thị phần từ 0,08% lên 7,61%. Trong 9 tháng đầu năm 2026, 10 thương hiệu Trung Quốc bán chạy nhất đạt tổng cộng 52.672 xe, tương đương 8,74% thị phần.
Ở Philippines, các thương hiệu Trung Quốc thuộc phạm vi thống kê của CAMPI-TMA đạt doanh số 19.616 xe BEV, HEV và PHEV trong 9 tháng đầu năm 2026, chiếm khoảng 6,4% thị phần.
Trong khi đó, Việt Nam ghi nhận 15.522 xe từ các thương hiệu Trung Quốc, tương đương khoảng 3% thị phần. Khoảng cách này cho thấy việc gia nhập và mở rộng hoạt động chưa đủ để bảo đảm thành công về thương mại.
Thực tế, một số thương hiệu chỉ đạt doanh số vài chục đến vài trăm xe mỗi tháng. Thậm chí, đã có doanh nghiệp rút lui khi chưa tạo được dấu ấn đáng kể trên thị trường.
Điều đáng nói là các hãng xe Trung Quốc không thiếu sản phẩm để cạnh tranh. Nhiều mẫu xe có thiết kế hiện đại, trang bị phong phú và ứng dụng công nghệ mới. Xe điện, hybrid cũng là những phân khúc được các doanh nghiệp chú trọng khi bước vào Việt Nam.
Nhưng giữa một chiếc xe được giới thiệu với một chiếc xe được khách hàng quyết định mua luôn tồn tại khoảng cách. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá bán, kiểu dáng hay những trang bị được quảng bá. Uy tín thương hiệu, khả năng bảo đảm dịch vụ sau bán hàng và niềm tin vào chất lượng sản phẩm cũng có vai trò quan trọng.
Một thương hiệu có thể nhanh chóng xây dựng hệ thống đại lý, đưa nhiều mẫu xe mới về nước và tạo sự chú ý trong thời gian đầu. Tuy nhiên, để khách hàng thay đổi thói quen lựa chọn và gắn bó lâu dài cần một quá trình khác.
Đối với thị trường Việt Nam, đây có thể là thử thách lớn hơn cả việc mở rộng mạng lưới kinh doanh. Các hãng xe Trung Quốc cần chứng minh khả năng duy trì hoạt động, bảo đảm chất lượng dịch vụ và tạo dựng sự tin cậy qua thời gian.
Sự phát triển của ngành ô tô Trung Quốc đang mở ra thêm nhiều lựa chọn cho người mua xe Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường chỉ thực sự ghi nhận một thương hiệu khi sản phẩm đáp ứng được nhu cầu và tạo được niềm tin.
Vì vậy, cuộc cạnh tranh của các hãng xe Trung Quốc tại Việt Nam sẽ không chỉ được quyết định bởi số lượng mẫu xe hay tốc độ mở showroom, mà còn bởi khả năng trở thành lựa chọn lâu dài của người tiêu dùng.
Hồng Sơn (hồng sơn)
