Quần thể chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi vừa được phát hiện tại thôn Tài Chi, xã Đường Hoa, mở thêm cơ sở để địa phương định vị giá trị lịch sử và bảo tồn nguồn gen chè quý.
- Nữ sinh Thái Nguyên học tiếng Trung, rèn bản lĩnh qua sân khấu
- Phiến đá Palermo tiết lộ: Thần đã từng chung sống và cai trị loài người?
- Hai mươi năm trả món nợ ân tình bằng những học bổng
Những cây chè được phát hiện tập trung tại rừng nguyên sinh Quảng Nam Châu, nơi quanh năm mây phủ và có đỉnh núi cao hơn 1.500 m. Người dân địa phương cho biết khu vực này từng có cây chè từ nhiều đời trước, nhưng hàng chục năm qua ít người lên khai thác do đã phát triển vùng chè ở khu vực thấp hơn.
Đoàn khảo sát gồm Bí thư Đảng ủy Hồ Đức Quang, Chủ tịch UBND xã Đường Hoa Trần Đức Dũng cùng người dân bản địa đã lần theo các lối mòn để tiếp cận khu rừng sâu. Trong quá trình khảo sát, nhiều cây chè cổ thụ được ghi nhận, đánh số và định vị bằng GPS nhằm xây dựng bản đồ phân bố.
Các cây chè cổ bắt đầu xuất hiện ở độ cao khoảng 300 m so với mực nước biển, nằm xen kẽ và ẩn mình trong những cánh rừng nguyên sinh. Cá thể đầu tiên được ghi nhận có chu vi gốc khoảng 120 cm, cao gần 10 m, mọc trên vách cao sát một lối mòn và được xác định là cây lớn nhất trong khu vực khảo sát.
Điều kiện tự nhiên cùng tán rừng rộng tạo môi trường để những cây chè này tồn tại lâu năm, với lớp rêu phong và địa y bám dày trên thân, cành. Ngay dưới tán cây cổ thụ, những hạt chè rụng xuống tiếp tục nảy mầm, tạo thành các thế hệ chè con xanh mướt dưới tán rừng già.
Dấu vết thời gian trên những phiến lá cũng cho thấy các cây chè sinh trưởng trong môi trường hoang dã, không chịu tác động của con người. Việc các cá thể được phát hiện phân bố trong rừng nguyên sinh giúp đoàn khảo sát có thêm dữ liệu về sự tồn tại của quần thể chè cổ tại khu vực này.
Ông Tằng Tắc Dếnh, người dân địa phương tham gia mở đường vào rừng, kể rằng từ thời cha ông, người dân thôn Tài Chi đã biết khu vực này có cây chè. Vào dịp Thanh Minh, người dân từng lên rừng hái chè mang đi bán, nhưng hàng chục năm trở lại đây, khi vùng chè được trồng ở phía dưới phát triển, bà con không còn lên khu vực này khai thác nên rừng chè tiếp tục tồn tại.
Theo ông Hồ Đức Quang, Bí thư Đảng ủy xã Đường Hoa, địa phương có diện tích hơn 220 km² và từ lâu được biết đến là vùng trồng chè lớn nhất tỉnh Quảng Ninh. Cây chè Đường Hoa gắn với nông trường quốc doanh hình thành từ những năm 1960, trải qua hơn 60 năm phát triển với những giai đoạn thăng trầm nhưng vẫn hiện diện trong đời sống người dân qua nhiều thế hệ.
Việc phát hiện quần thể chè cổ trên dãy Quảng Nam Châu, thôn Tài Chi, được đánh giá là cơ sở thực tiễn để định vị thêm giá trị lịch sử của cây chè Đường Hoa. Từ kết quả khảo sát, địa phương có cơ sở tiếp tục nghiên cứu, xây dựng hồ sơ nhằm bảo tồn nguồn gen quý.
Trước đó, UBND xã Đường Hoa đã khảo sát và phát hiện ba cây chè cổ thụ, trong đó hai cây được công nhận là cây di sản. Hai cây này có tuổi đời xác định 120 năm, chu vi gốc lần lượt 85 cm và 95 cm, chiều cao 15 m, đường kính tán từ 7-8 m.
Từ lợi thế về cây chè, xã Đường Hoa đang đặt mục tiêu khai thác giá trị của những cây chè cổ thụ giữa đại ngàn để phát triển sản phẩm du lịch sinh thái và văn hóa đặc trưng của vùng cao biên giới. Việc phát hiện thêm quần thể chè cổ tại rừng nguyên sinh Quảng Nam Châu được kỳ vọng tạo thêm cơ sở cho định hướng bảo tồn và phát huy giá trị của cây chè tại địa phương.
Thiên An (tổng hợp)
