Việt Nam đang đối mặt thách thức “già trước khi giàu”, khi tốc độ già hóa dân số tăng nhanh hơn năng lực phát triển hạ tầng an sinh. Trong phiên thảo luận tại Quốc hội, nhiều đại biểu đề nghị đẩy mạnh xã hội hóa, huy động vốn và bổ sung cơ chế đặc thù để xây dựng hệ thống dưỡng lão,
Già hóa nhanh và áp lực lên hệ thống an sinh
Trong phiên làm việc sáng 2/12, Quốc hội thảo luận về các chính sách đột phá trong chăm sóc sức khỏe nhân dân giai đoạn 2026-2035. Đại biểu Trần Thị Hiền cho biết Việt Nam đã bước vào giai đoạn già hóa, dự báo năm 2036 chuyển sang dân số già và đến năm 2049 sẽ trở thành quốc gia “siêu già”.
Đặt trong mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước thu nhập cao, thách thức “già trước khi giàu” được đánh giá là rõ rệt và tạo sức ép lớn lên ngân sách, hệ thống y tế và mạng lưới chăm sóc người cao tuổi. Hiện các cơ sở bảo trợ xã hội mới đáp ứng khoảng 30% nhu cầu, trong tổng số 425 cơ sở thì chỉ có 46 nơi có dịch vụ chăm sóc chuyên biệt cho người cao tuổi.
Kế hoạch đến năm 2035 đạt khoảng 70 cơ sở dưỡng lão được đánh giá vẫn thấp hơn so với mục tiêu tối thiểu 90 cơ sở theo quy hoạch mới. Đại biểu cho rằng cần xem đây là vấn đề chiến lược, bởi chăm sóc người cao tuổi không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là nền tảng giữ gìn đạo lý truyền thống.
Đề nghị mở rộng xã hội hóa xây dựng cơ sở dưỡng lão
Trong bối cảnh nguồn lực công còn hạn chế, đại biểu Hiền nhấn mạnh vai trò của vốn tư nhân trong xây dựng hệ thống dưỡng lão chuyên nghiệp. Bà đề xuất các địa phương cần quy hoạch quỹ đất sạch cho công trình dưỡng lão,.
Đại biểu cũng kiến nghị coi những cơ sở dưỡng lão có chức năng khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn là cơ sở y tế. Như vậy, họ sẽ được hưởng chính sách đặc thù về đất đai và tài chính. Đây là giải pháp phù hợp với tinh thần Nghị quyết 72.
Bên cạnh đó, bà đề nghị bổ sung việc hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật cho cơ sở dưỡng lão và thí điểm mô hình chăm sóc bán trú – một phương án phù hợp với điều kiện nhiều gia đình hiện nay khi vẫn muốn chăm cha mẹ tại nhà nhưng cần sự hỗ trợ chuyên nghiệp.
Cần cụ thể hóa hơn nữa chính sách thích ứng với già hóa
Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh nhấn mạnh Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới và cần sớm hoàn thiện hệ thống y tế lão khoa. Nghị quyết 72 đã nêu yêu cầu mỗi tỉnh có ít nhất một bệnh viện tuyến cuối chuyên sâu hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa.
Ông đề nghị Chính phủ rà soát và cân đối lại nguồn vốn trong Chương trình để ưu tiên cho các tiểu dự án về nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc người cao tuổi. Trong trường hợp ngân sách chưa đủ, có thể thực hiện thí điểm tại một số tỉnh trước khi triển khai rộng.
Những kiến nghị này thể hiện sự quan tâm tới người cao tuổi – những người đã cống hiến cả đời cho gia đình và xã hội. Xây dựng cơ chế chăm sóc phù hợp không chỉ là nhiệm vụ chính sách mà còn là hành động gìn giữ nghĩa tình, tiếp nối truyền thống hiếu kính của dân tộc.
Theo: Dân trí
