Sầu riêng miền Tây được đánh giá có chất lượng cạnh tranh với Thái Lan nhưng tình trạng tồn dư Cadimi đang trở thành rào cản lớn, ảnh hưởng đến xuất khẩu và giá trị ngành hàng.
- Thái Nguyên: Đầu tư nghìn tỷ “khơi thông” hạ tầng giao thông phía bắc
- Giảm cân tự nhiên: Bí quyết thu gọn vòng bụng từ loại rau bình dân
- Nữ du khách Malaysia sống sót sau 13 ngày bị lạc giữa rừng sâu
Chất lượng sầu riêng được khẳng định nhưng vẫn nhiều trở ngại
Tại hội thảo về định hướng quản lý và phát triển vùng sản xuất, tiêu thụ cây ăn quả theo yêu cầu thị trường diễn ra ngày 9/6, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp đã chỉ ra những thách thức mà ngành hàng trái cây xuất khẩu đang phải đối mặt. Trong đó, sầu riêng tiếp tục là tâm điểm bởi đây là một trong những loại trái cây mang lại giá trị kinh tế cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Theo ngành nông nghiệp địa phương, Cần Thơ hiện sở hữu hơn 100.000 ha cây ăn quả với nhiều vùng sản xuất tập trung.
Thành phố đã được cấp hàng trăm mã số vùng trồng cùng hàng chục mã số cơ sở đóng gói nhằm phục vụ hoạt động xuất khẩu. Một nghịch lý đang diễn ra là sầu riêng miền Tây thường rơi vào cảnh giảm giá mạnh ngay trong thời điểm chính vụ thu hoạch. Theo đánh giá của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu trái cây, nguyên nhân không chỉ nằm ở quy luật cung vượt cầu mà còn xuất phát từ việc nhiều lô hàng chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.
Nhiều mẫu sầu riêng tại khu vực miền Tây được phát hiện có hàm lượng Cadimi vượt ngưỡng cho phép, trong khi tỷ lệ này ở các vùng trồng thuộc miền Đông Nam Bộ khá thấp và gần như không xuất hiện tại Tây Nguyên. Điều này khiến khả năng xuất khẩu của sầu riêng miền Tây bị ảnh hưởng đáng kể, nhất là trong giai đoạn thu hoạch rộ. Điều đáng tiếc là chất lượng sầu riêng miền Tây vốn được nhiều đối tác quốc tế đánh giá cao. Hương vị, độ béo, độ thơm và chất lượng cơm trái không hề thua kém những sản phẩm nổi tiếng từ Thái Lan.
Kiểm soát phân bón và canh tác để bảo vệ thương hiệu sầu riêng
Trước thực trạng trên, nhiều chuyên gia cho rằng giải pháp cấp thiết nhất là ngăn chặn nguồn phát sinh Cadimi ngay từ khâu sản xuất. Trong đó, việc kiểm soát các loại phân bón có nguy cơ chứa hàm lượng Cadimi cao cần được thực hiện nghiêm ngặt và đồng bộ. Theo các nhà khoa học, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tồn dư Cadimi trong trái cây có liên quan đến việc sử dụng phân bón trong thời gian dài. Khi Cadimi tích tụ trong đất, cây trồng sẽ hấp thu dần thông qua bộ rễ và chuyển hóa vào quả.
Trong khi đó, không ít nhà vườn vẫn duy trì thói quen bón phân theo kinh nghiệm hoặc cảm tính, chưa dựa trên kết quả phân tích đất và nhu cầu thực tế của cây trồng. Các chuyên gia khuyến nghị người dân cần từng bước chuyển sang sử dụng phân hữu cơ, kết hợp bón phân cân đối và đúng liều lượng. Ở góc độ quản lý, nhiều ý kiến đề xuất sớm triển khai chương trình kiểm soát Cadimi trên diện rộng, xây dựng danh mục các loại phân bón an toàn để người dân dễ dàng lựa chọn.
Trong thời gian tới, cơ quan chuyên môn sẽ tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với các mã số vùng trồng thông qua hoạt động lấy mẫu ngẫu nhiên trước thu hoạch. Đây được xem là biện pháp cần thiết nhằm phát hiện sớm các nguy cơ vi phạm tiêu chuẩn, đồng thời duy trì uy tín của sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế. Việc giải quyết triệt để bài toán Cadimi không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sầu riêng miền Tây mà còn góp phần bảo vệ thương hiệu trái cây Việt Nam trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Kim Yến (tổng hợp)
