Bệnh viện Nhi Trung ương cảnh báo nhiều trẻ bị đuối nước vẫn được sơ cứu không đúng cách, làm chậm thời gian hồi sức tim phổi và làm giảm cơ hội cứu sống.
- Áo dài dân tộc tỏa sáng giữa không gian văn hóa vùng trà
- Nghiên cứu mới nghi ngờ con số dân số thế giới 8,2 tỷ người
- Nhiều nước ngăn cấm mạng xã hội nhưng trẻ em vẫn dễ dàng vượt luật
Chỉ trong hai ngày cuối tuần, Khoa Cấp cứu chống độc của Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận ba trẻ từ 6 đến 14 tuổi bị đuối nước. Một trẻ đã tử vong, hai trường hợp còn lại đang được điều trị với nguy cơ để lại di chứng thần kinh nặng.
TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng Khoa Cấp cứu chống độc, cho biết điều khiến các bác sĩ trăn trở là nhiều trẻ vẫn bị sơ cứu bằng những cách không đúng. Ông chia sẻ: “Điều khiến chúng tôi day dứt nhất là nhiều trẻ đuối nước vẫn bị sơ cứu sai: dốc ngược, vác chạy, chờ nước chảy ra rồi mới ép tim”.
Theo TS Duy, mỗi năm bệnh viện đều tiếp nhận nhiều ca đuối nước. Những trường hợp được hồi sức tim phổi ngay khi ngừng tuần hoàn thường có tiên lượng tốt hơn và cơ hội trở lại cuộc sống bình thường cao hơn.
Ngược lại, không ít trẻ được dốc ngược người rồi chạy trước khi cấp cứu khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng. Việc chậm hồi sức có thể gây tổn thương não nặng hoặc khiến người bệnh không qua khỏi.
PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Trưởng khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cũng bày tỏ sự lo lắng sau khi xem một đoạn video ghi lại cảnh sơ cứu trẻ đuối nước tại một bể bơi gần cơ sở Hoàng Mai của bệnh viện. Ông nói: “Nhìn cách sơ cứu trẻ đuối nước (dốc ngược em bé) qua một clip tại 1 bể bơi ở khu vực gần bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Cơ sở Hoàng Mai mà tôi thấy đau lòng”.
Theo thông tin ban đầu, em bé được đưa lên khỏi mặt nước nhưng bị dốc ngược đầu để sơ cứu. Sau đó, bệnh nhi được chuyển đến bệnh viện, được tái lập tuần hoàn, đặt ống nội khí quản, thở máy rồi chuyển sang Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng tiên lượng rất nặng.
Các bác sĩ cho biết việc dốc ngược trẻ hoặc vác chạy không giúp đưa nước ra khỏi phổi mà còn làm chậm thời gian hồi sức tim phổi. Hành động này có thể khiến dịch trong dạ dày trào ngược vào đường thở và làm mất khoảng thời gian quý giá để cứu người bệnh.
Theo TS Duy, não chỉ có thể chịu thiếu oxy trong khoảng 4 đến 5 phút. Vì vậy, khi phát hiện trẻ bất tỉnh, ngừng thở hoặc ngừng tim sau đuối nước, cần tiến hành hồi sức tim phổi ngay để tăng cơ hội sống.
Ông nhấn mạnh: “Nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là tổn thương não do thiếu oxy. Nếu không ép tim, thổi ngạt kịp thời sẽ dẫn tới tổn thương não không hồi phục, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh.” Trong quá trình cấp cứu, việc ép tim và thổi ngạt cần được thực hiện liên tục cho đến khi trẻ tự thở trở lại hoặc có nhân viên y tế tiếp nhận.
PGS Hải cũng khuyến cáo: “Xin hãy nhớ: khi phát hiện trẻ đuối nước, hãy gọi cấp cứu, kiểm tra phản ứng và bắt đầu CPR (hồi sức tim phổi) ngay nếu trẻ ngừng thở hoặc thở bất thường. Đừng dốc ngược trẻ. Đừng chờ nước chảy ra. Đừng để những phút vàng bị đánh mất”.
Theo hướng dẫn của chuyên gia, sau khi đưa nạn nhân lên bờ cần nhanh chóng gọi người hỗ trợ và đánh giá tình trạng tuần hoàn. Nếu trẻ không tỉnh sau hai lần thổi ngạt đủ mạnh để lồng ngực nâng lên, phải tiến hành hồi sức tim phổi bằng cách ép tim kết hợp thổi ngạt.
Người cấp cứu đặt nạn nhân nằm ngửa trên nền cứng, ép giữa lồng ngực với tốc độ từ 100 đến 120 lần mỗi phút. Sau mỗi 30 lần ép tim cần thổi ngạt hai lần và duy trì liên tục cho đến khi lực lượng cấp cứu chuyên nghiệp có mặt, hạn chế tối đa việc gián đoạn ép tim.
Các bác sĩ cũng khẳng định hồi sức tim phổi là phương pháp sơ cứu đúng đối với người bị đuối nước. Những cách như dốc ngược nạn nhân hoặc thực hiện thủ thuật Heimlich để đẩy nước ra khỏi phổi không mang lại hiệu quả và có thể làm mất cơ hội cứu sống.
Bên cạnh kỹ năng sơ cứu, các chuyên gia khuyến cáo cần tăng cường phòng ngừa đuối nước bằng việc không để trẻ dưới 4 tuổi bơi một mình, luôn có người giám sát tại bể bơi, sử dụng phao cá nhân, che chắn các khu vực chứa nước và tập huấn kỹ năng an toàn cho nhân viên tại các bể bơi, bãi tắm.
Mộc Linh (tổng hợp)
