Scotland – Vụ xả súng tại Trường Tiểu học Dunblane do Thomas Hamilton gây ra đã cướp đi sinh mạng của 17 người, thảm kịch nghiêm trọng nhất lịch sử Vương quốc Anh và dẫn tới thay đổi lớn trong chính sách quản lý súng.
- Thái Nguyên thúc đẩy dự án trọng điểm tạo đà phát triển mới bền vững
- Phú Quốc dừng nhiều ca nô, tàu du lịch sau vụ chìm tàu
- Chín tỉnh xác minh điểm thi, thêm 15 người bị khởi tố ở Tuyên Quang
Sáng 13/3/1996, thị trấn Dunblane yên bình với khoảng 10.000 dân ở Scotland rơi vào hỗn loạn khi Thomas Hamilton mang theo bốn khẩu súng cùng 743 viên đạn xâm nhập trường học và nổ súng. Vụ việc không chỉ gây thương vong đặc biệt nghiêm trọng mà còn mở ra cuộc tranh luận kéo dài về trách nhiệm quản lý vũ khí tại Anh.
Thomas Watt Hamilton sinh năm 1952 tại Glasgow, từng có nhiều biểu hiện bất thường và liên tục vướng phản ánh liên quan đến hành vi với trẻ em từ những năm 1970. Dù nhiều đơn khiếu nại đã được gửi đến cảnh sát và Trưởng đơn vị bảo vệ trẻ em của Cảnh sát Scotland từng kiến nghị thu hồi giấy phép sử dụng súng vì “tính cách không đứng đắn”, đề xuất này không được thực hiện.
Trong nhiều năm sau đó, Hamilton tiếp tục mua thêm súng, tích trữ đạn dược và tham gia các câu lạc bộ bắn súng để rèn luyện kỹ năng. Hắn từng xin làm tình nguyện viên tại Trường Tiểu học Dunblane nhưng bị từ chối, thậm chí còn viết thư cho Nữ hoàng Elizabeth II với mong muốn lấy lại danh dự.
Sáng 13/3/1996, Hamilton lái xe đến Trường Tiểu học Dunblane, mang theo bốn khẩu súng và 743 viên đạn đã được đánh dấu riêng. Sau khi vào khuôn viên trường, hắn tiến đến phòng thể dục, nơi các học sinh lớp 1 vừa kết thúc lễ chào cờ và chuẩn bị cho tiết học đầu tiên.
Không đưa ra bất kỳ lời cảnh báo nào, Hamilton lập tức nổ súng. Hai giáo viên dù bị thương vẫn cố gắng đưa một số học sinh chạy vào phòng kho và trấn an các em trong lúc tiếng súng tiếp tục vang lên khắp hành lang.
Chỉ trong khoảng ba phút, Hamilton bắn 105 phát đạn khiến 17 người thiệt mạng và 15 người khác bị thương. Sau đó, hắn quay lại phòng thể dục, dùng súng tự sát.
Hiệu trưởng Ron Taylor cùng các nhân viên nhà trường là những người đầu tiên tiếp cận hiện trường. Họ hỗ trợ các nạn nhân và ở lại bên những người bị thương cho tới khi lực lượng cứu hộ có mặt khoảng 15 phút sau.
Sau thảm kịch, cảnh sát đánh giá cao sự bình tĩnh của ông Ron Taylor trong việc điều hành nhà trường và hỗ trợ gần 700 học sinh cùng cán bộ, giáo viên vượt qua thời điểm hỗn loạn. Trong khi đó, các phụ huynh tập trung bên ngoài trường và lần lượt được nhà chức trách thông báo về tình trạng của con em mình.
Giáo sư Anthony Busuttil được giao khám nghiệm tử thi các nạn nhân và Thomas Hamilton. Sau nhiều xét nghiệm nhằm tìm nguyên nhân về mặt thể chất như khối u não, rượu, ma túy, nhiễm virus hay ngộ độc chì, ông không phát hiện bất kỳ yếu tố nào có thể lý giải hành động của hung thủ.
Bi kịch tại Dunblane đã tạo ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ trên toàn Vương quốc Anh. Ngày 18/3/1996, cả nước dành một phút mặc niệm, mở đầu tuần quốc tang dành cho các nạn nhân.
Gia đình các nạn nhân cùng cộng đồng sau đó phát động chiến dịch yêu cầu cấm sở hữu súng ngắn cá nhân. Bản kiến nghị thu hút hơn 700.000 chữ ký trước khi được chuyển tới Quốc hội Anh.
Tháng 02/1997, Quốc hội Anh thông qua Đạo luật sửa đổi về vũ khí năm 1997, cấm toàn bộ các loại súng ngắn sử dụng đạn cartridge. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng nhất trong chính sách kiểm soát súng của nước này sau thảm án Dunblane.
Phòng thể dục nơi xảy ra vụ xả súng đã được phá dỡ chỉ hai tuần sau sự việc và thay thế bằng khu vườn tưởng niệm. Đến năm 2004, Trung tâm Dunblane được xây dựng từ nguồn quyên góp trên khắp thế giới, trong đó mỗi ô cửa kính dát vàng tượng trưng cho một học sinh thiệt mạng cùng một ô dành cho cô giáo Gwen Mayor.
Năm 2025, cô giáo Gwen Mayor được truy tặng Huân chương Elizabeth nhằm ghi nhận sự hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Gần ba thập kỷ sau, thảm án ngày 13/3/1996 vẫn được xem là ký ức đau thương và là dấu mốc thúc đẩy nước Anh thay đổi cách quản lý vũ khí để hạn chế nguy cơ xảy ra những bi kịch tương tự.
Hoàng Lan (tổng hợp)
.
