Món thịt lợn chua của đồng bào vùng cao phía Bắc Thái Nguyên với hương vị chua thanh, béo ngậy đang trở thành sản phẩm OCOP 3 sao thu hút đông đảo du khách gần xa.
- Đường dây hóa đơn “ma” hàng chục tỷ đồng lộ diện, doanh nghiệp đối mặt điều tra
- Sự cố hy hữu tại Hoa hậu Hòa bình Thái Lan 2026: Thí sinh rơi răng giả trên sân khấu
- Giá vé máy bay toàn cầu đồng loạt tăng mạnh từ tháng 4
Bí quyết lên men tự nhiên từ thảo mộc núi rừng
Thịt lợn chua vốn là món ăn ra đời từ nếp sinh hoạt mộc mạc của đồng bào miền núi phía Bắc tỉnh Thái Nguyên. Trước đây, do điều kiện bảo quản thực phẩm còn hạn chế, người dân đã sáng tạo ra cách ủ thịt tươi cùng cơm nếp và men lá rừng để sử dụng dần trong thời gian dài. Cách làm này không chỉ giúp giữ thịt lâu hỏng mà còn tạo nên một hương vị đặc trưng, hòa quyện giữa vị chua thanh dịu nhẹ và mùi thơm của thảo mộc đại ngàn.
Để có được mẻ thịt chua đạt chuẩn, khâu lựa chọn nguyên liệu được người dân thực hiện vô cùng tỉ mỉ và khắt khe. Theo bà Hoàng Thị Loan, một người làm thịt chua lâu năm tại Chợ Rã, thịt phải là loại lợn bản được nuôi theo phương thức truyền thống, thịt chắc và khô. Người làm thường chọn phần mông hoặc ba chỉ có cả nạc lẫn mỡ để đảm bảo độ ngậy, đồng thời tuyệt đối không sử dụng thịt lợn nuôi công nghiệp vì sẽ làm mất đi độ thơm ngon.
Quy trình chế biến đòi hỏi sự khéo léo trong việc phối trộn các loại gia vị tự nhiên theo tỷ lệ gia truyền. Nguyên liệu chính bao gồm thịt lợn thái miếng vừa ăn, trộn cùng gạo bao thai nấu chín và các loại gia vị như gừng, muối, rượu cùng men lá rừng,. Đặc biệt, người dân còn sử dụng lá nếp cẩm để tạo màu sắc bắt mắt tự nhiên cho món ăn, thay vì dùng phẩm màu hóa học, giúp đảm bảo an toàn sức khỏe cho người sử dụng.
Hỗn hợp sau khi tẩm ướp sẽ được cho vào bình ủ kín từ 4 đến 6 ngày tùy theo điều kiện thời tiết của vùng cao. Khi thịt bắt đầu dậy mùi thơm nồng, có vị chua dịu và thịt mềm là lúc món ăn đạt độ chín hoàn hảo nhất để thưởng thức. Thực khách có thể đem thịt chưng nóng, ăn kèm với các loại rau sống hoặc măng luộc để cảm nhận trọn vẹn sự tinh túy của ẩm thực núi rừng phía Bắc.
Nâng tầm đặc sản địa phương thành sản phẩm hàng hóa giá trị
Hiện nay, thịt lợn chua không còn bó hẹp trong gian bếp gia đình mà đã trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao tại Thái Nguyên. Nhiều hộ gia đình và hợp tác xã đã mạnh dạn đầu tư quy mô sản xuất, áp dụng tiêu chuẩn chất lượng để đưa món ăn này vươn xa. Điển hình là sản phẩm của Hợp tác xã Hoàng Hương tại xã Ba Bể đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, góp phần khẳng định thương hiệu đặc sản vùng cao trên thị trường.
Việc phát triển các cơ sở sản xuất thịt lợn chua quy mô lớn đã trực tiếp giúp tiêu thụ nguồn nông sản và sản phẩm chăn nuôi tại chỗ cho người dân. Các hợp tác xã ưu tiên thu mua lợn nuôi bằng cám gạo, chuối của bà con địa phương để đảm bảo nguồn nguyên liệu sạch và thơm ngon. Điều này không chỉ bảo tồn phương thức chăn nuôi truyền thống mà còn tạo ra chuỗi giá trị bền vững cho kinh tế nông thôn Thái Nguyên.
Sự bứt phá của các dòng sản phẩm thịt chua đạt chuẩn OCOP cũng tạo thêm nhiều việc làm ổn định cho lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ vùng dân tộc thiểu số. Với mức thu nhập được nâng cao từ việc chế biến đặc sản, nhiều gia đình đã có điều kiện cải thiện đời sống và vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc gắn kết phát triển đặc sản với xây dựng nông thôn mới.
Bên cạnh giá trị kinh tế, món thịt lợn chua còn đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá văn hóa ẩm thực và thu hút khách du lịch. Những bình thịt chua ủ kín được bày bán tại các khu du lịch như hồ Ba Bể đã trở thành thức quà không thể thiếu của du khách khi ghé thăm Thái Nguyên,. Hình ảnh món ăn mộc mạc này đang góp phần đưa vẻ đẹp con người và vùng đất vùng cao Thái Nguyên đến gần hơn với bạn bè quốc tế.
Theo: Báo Thái Nguyên
