HÀ NỘI – Những cảnh báo từ Bệnh viện Bạch Mai cùng nhiều ghi nhận thực tế cho thấy việc sử dụng thuốc “gia truyền” chữa xương khớp không rõ nguồn gốc có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
- Cậu bé bán trứng bằng thơ giúp cửa hàng đông khách hơn mỗi ngày
- Chín tỉnh xác minh điểm thi, thêm 15 người bị khởi tố ở Tuyên Quang
- Công an Đà Nẵng triệt phá đường dây cá độ bóng đá gần 60 tỷ đồng
Đau xương khớp là bệnh lý cần được chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị theo dõi lâu dài, nhưng nhiều người vẫn lựa chọn các loại thuốc được quảng cáo có thể giảm đau nhanh. Trong nhiều năm, các bệnh viện và cơ quan báo chí liên tục ghi nhận những trường hợp gặp biến chứng nặng liên quan đến các sản phẩm gắn mác “gia truyền” hoặc “đông y” không rõ thành phần.
Những lời quảng cáo như “uống vài viên là hết đau”, “đi lại như người bình thường” hay “không cần mổ” vẫn xuất hiện phổ biến trên mạng xã hội và qua truyền miệng. Chính cảm giác cải thiện nhanh sau khi sử dụng đã khiến không ít người, nhất là người cao tuổi, đặt niềm tin vào các sản phẩm chưa được kiểm chứng.
Mới đây, câu chuyện của một cô gái chia sẻ trên mạng xã hội về việc mất bà sau thời gian sử dụng thuốc “gia truyền” chữa xương khớp thu hút hàng triệu lượt xem và hàng chục nghìn lượt chia sẻ. Theo nội dung được đăng tải, người bà nhập viện khoảng 40 ngày sau khi xuất hiện đau bụng dữ dội, trải qua phẫu thuật cắt đoạn ruột viêm, làm hậu môn nhân tạo và nhiều biến chứng trước khi qua đời.
Gia đình cho biết bác sĩ sau đó giải thích nguyên nhân sâu xa có thể liên quan đến việc bà đã sử dụng loại thuốc viên màu đen được quảng cáo chữa đau nhức xương khớp trong thời gian dài. Những viên thuốc này giúp giảm đau nhanh, ăn ngon, ngủ ngon và đi lại thuận lợi nên được duy trì sử dụng.
Hình ảnh bao bì thuốc cùng lời nhắn “đừng để người thân uống bậy” nhanh chóng nhận được nhiều sự đồng cảm. Dưới bài đăng, nhiều người chia sẻ người thân từng sử dụng các loại thuốc tương tự vì thấy giảm đau rõ rệt, nhưng chỉ phát hiện biến chứng khi nhập viện vì xuất huyết tiêu hóa, suy thận hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác.
Dù đây đều là những chia sẻ cá nhân trên mạng xã hội và chưa thể coi là bằng chứng khoa học, các nội dung này lại có nhiều điểm tương đồng với những cảnh báo đã được giới chuyên môn đưa ra trong nhiều năm.
Thực tế, tình trạng thuốc “gia truyền” hoặc thuốc “đông y” bị pha trộn tân dược không phải hiện tượng mới. Từ năm 2008, báo Tuổi Trẻ đã có loạt bài điều tra phản ánh nhiều cơ sở sản xuất đông dược bí mật bổ sung hoạt chất tân dược nhằm tạo hiệu quả giảm đau tức thì.
Đến năm 2015, báo Tiền Phong tiếp tục ghi nhận nhiều loại thuốc quảng cáo chữa xương khớp, gout và đau thần kinh thực chất chứa corticosteroid hoặc thuốc giảm đau. Hiệu quả giảm đau nhanh khiến nhiều người lệ thuộc vào thuốc và khó dừng sử dụng.
Theo các chuyên gia chống độc, nhiều sản phẩm quảng cáo là thuốc đông y nhưng khi kiểm nghiệm lại phát hiện chứa corticosteroid như dexamethasone, prednisolone, thuốc chống viêm giảm đau không steroid (NSAIDs), thậm chí có cả Phenylbutazone. Đây là hoạt chất đã bị cấm lưu hành tại Việt Nam do nguy cơ gây độc rất cao.
Các hoạt chất này đều có khả năng giảm đau nhanh, tạo cảm giác khỏe hơn nên người bệnh dễ tin rằng thuốc phù hợp với mình. Tuy nhiên, việc sử dụng kéo dài có thể dẫn đến loét hoặc thủng dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, suy thận, loãng xương, suy tuyến thượng thận, tăng huyết áp, đái tháo đường, nhiễm trùng nặng và tổn thương nhiều cơ quan
Ngày 16/7, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một bệnh nhân 72 tuổi trong tình trạng hôn mê và suy đa cơ quan sau khi sử dụng thuốc chữa đau khớp mua trên mạng. Kết quả xét nghiệm cho thấy thuốc chứa Phenylbutazone, khiến bệnh nhân bị xuất huyết tiêu hóa, tan máu, suy thận cấp và phải lọc máu tích cực.
Theo Bệnh viện Bạch Mai, đây không phải trường hợp cá biệt. Trước đó, bệnh viện nhiều lần cảnh báo về các ca nhập viện do lạm dụng Phenylbutazone hoặc thuốc chứa corticosteroid nhưng được quảng cáo là thuốc đông y, thuốc gia truyền chữa xương khớp, trong đó có trường hợp tử vong.
Người cao tuổi thường mắc các bệnh mạn tính như thoái hóa khớp, đau cột sống hoặc đau thần kinh tọa nên dễ tìm đến những sản phẩm hứa hẹn giảm đau nhanh. Cùng với hình thức bán hàng qua livestream, TikTok, Facebook, Zalo hoặc giới thiệu từ người quen, nguy cơ tin vào các quảng cáo thiếu kiểm chứng càng tăng lên.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần cảnh giác với những loại thuốc giảm đau quá nhanh chỉ sau vài lần uống, quảng cáo chữa được nhiều bệnh cùng lúc, không có số đăng ký lưu hành, không công khai đầy đủ thành phần hoặc chỉ được bán qua mạng xã hội và truyền miệng. Đây đều là những dấu hiệu cho thấy sản phẩm có nguy cơ chứa tân dược hoặc chất cấm.
Đau xương khớp cần được khám đúng chuyên khoa để xác định nguyên nhân và điều trị lâu dài theo chỉ định của bác sĩ. Không có loại “thuốc gia truyền” nào có thể chữa khỏi mọi bệnh chỉ sau vài viên uống, vì vậy việc lựa chọn sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể khiến người bệnh phải đối mặt với những hậu quả rất khó khắc phục.
Hoàng Lan (tổng hợp)
