Tự chủ chiến lược: Việt Nam tìm cơ hội từ cuộc đối đầu Mỹ – Trung

Thượng đỉnh Mỹ – Trung mở ra giai đoạn thương lượng quyền lực mới, đòi hỏi Việt Nam cần có tự chủ chiến lược để tận dụng tối đa lợi thế địa chính trị.

Mỹ và Trung Quốc thiết lập cân bằng mới

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc tại Bắc Kinh vừa qua cho thấy một bước ngoặt trong quan hệ quốc tế, khi hai bên chuyển từ đối đầu sang thương lượng. Thực tế lịch sử chứng minh rằng các quốc gia nằm giữa cường quốc nếu biết giữ sự linh hoạt và xây dựng nội lực sẽ tồn tại và phát triển mạnh mẽ. Việc hiểu rõ logic quyền lực của nhau giúp hai siêu cường tránh được những vòng xoáy xung đột không mong muốn và tìm kiếm sự ổn định chung.

Hiện nay, Trung Quốc đã trở thành một cực quyền lực kinh tế và quân sự không thể phớt lờ, buộc Mỹ phải thay đổi cách tiếp cận sang chính trị thực dụng. Phía Mỹ nhìn nhận quan hệ quốc tế như một bàn thương lượng dựa trên lợi ích và đòn bẩy, trong khi Trung Quốc ưu tiên sự kiên nhẫn và cân bằng lâu dài. Do đó, thay vì triệt hạ đối thủ bằng mọi giá, cả hai đang hướng tới một trật tự quyền lực mới có sự tham gia và mặc cả của cả hai bên.

Mối quan hệ này đặc biệt phức tạp do sự phụ thuộc sâu sắc về kinh tế giữa thị trường tiêu thụ Mỹ và công xưởng sản xuất Trung Quốc. Các chuyên gia đánh giá việc tách rời hoàn toàn hai nền kinh tế là điều gần như không thể thực hiện trong thực tế. Trong bối cảnh các vấn đề chiến lược được thảo luận kín, những quốc gia như Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức nhưng cũng đi kèm không ít cơ hội để bứt phá.

Bài toán tự chủ chiến lược trong chuỗi giá trị

Vị trí địa chính trị của Việt Nam đang ngày càng đắt giá trên bàn cờ chiến lược toàn cầu, đặc biệt là tại tuyến đường biển huyết mạch Biển Đông. Đây là cửa ngõ sinh tồn về thương mại và năng lượng của Trung Quốc, đồng thời là khu vực duy trì niềm tin chiến lược cho Mỹ và các nước ASEAN. Việc biến giá trị địa lý thành tài sản chiến lược thay vì số phận bị động là mục tiêu hàng đầu để đảm bảo hòa bình và phát triển dài hạn.

Để bảo đảm tự chủ chiến lược, Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc tham gia chuỗi cung ứng mà phải trở thành mắt xích quan trọng không thể thay thế. Điều này đòi hỏi chúng ta phải xác định rõ vai trò của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu, tương tự như cách các nền kinh tế phát triển đã thực hiện thành công. Việc trở nên quan trọng đối với cả hai phía sẽ giúp tăng cường khả năng tự chủ và giảm thiểu các rủi ro từ sự cạnh tranh của các cường quốc.

Yếu tố then chốt để thực hiện mục tiêu này nằm ở sự phát triển mạnh mẽ về khoa học, công nghệ và năng lực tổ chức quốc gia. Sự chuẩn bị về thể chế và nhân lực chất lượng cao sẽ là nền tảng để Việt Nam khẳng định vị thế của mình trên bản đồ kinh tế thế giới. Khi có được nội lực vững mạnh, chúng ta sẽ đủ sức đương đầu với những biến động và tận dụng được các cơ hội từ quá trình tái cấu trúc quyền lực toàn cầu.

Theo: Báo Tuổi Trẻ