Thần Sa mang bản sắc Tày Thái Nguyên nguyên bản với nhà sàn, lễ hội, phong tục và cả di tích khảo cổ độc đáo. Vùng đất này vẫn giữ trọn giá trị văn hóa truyền thống.
- Giữa đồi chè xanh, thấy lại sự bình yên của đất mẹ
- Đẩy mạnh giáo dục sở hữu trí tuệ trong trường học
- Thị trường ghế an toàn cho trẻ em bùng nổ trước quy định bắt buộc từ 2026
Vẻ đẹp nguyên sơ cùng dấu tích khảo cổ đặc biệt
Thần Sa nằm ven dãy núi đá vôi Bắc Sơn với cảnh sắc hoang sơ, thanh bình. Đường vào xã uốn lượn theo triền núi, bọc quanh thung lũng xanh mát. Không gian mang vẻ trầm mặc, tạo nên hình ảnh đặc trưng của cộng đồng Tày nơi đây.
Bên cạnh thiên nhiên, vùng đất này còn sở hữu hệ thống khảo cổ quan trọng. Mái đá Ngườm là di tích nổi bật với dấu tích người tiền sử có niên đại khoảng 41.500 năm. Các phát hiện cho thấy cư dân xưa từng sinh sống, chế tác đá và nhóm lửa tại khu vực. Nhờ giá trị lớn, Thần Sa được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1982.
Các di chỉ khác trong thung lũng cũng xác nhận sự hiện diện của con người từ 30.000 đến 10.000 năm trước. Điều này tạo nên giá trị đặc biệt khi Thần Sa vừa giàu văn hóa vừa mang tầng lớp lịch sử sâu dày.
Nếp sống Tày truyền thống còn nguyên vẹn
Xóm Trung Sơn vẫn giữ nhiều nhà sàn cổ quây quần bên triền núi. Mái ngói nâu, hiên treo ngô vàng và cấu trúc gỗ truyền thống được bảo tồn trọn vẹn. Dù có một số vật liệu mới, phong cách nhà sàn vẫn theo đúng tinh thần tổ tiên.
Bếp lửa luôn đỏ than trong mỗi nhà. Dù đời sống hiện đại đã có thêm nồi cơm điện hay bếp ga, bếp truyền thống vẫn được giữ như biểu tượng văn hóa. Gian thờ tổ tiên được đặt trang trọng với bát hương thờ thần bếp, thể hiện tín ngưỡng ngàn đời của người Tày.
Lễ hội theo mùa vẫn giữ trọn nét cổ truyền. Tháng Ba có lễ tảo mộ và bánh lá ngải. Tháng Năm là lễ diệt sâu bọ. Tháng Bảy tổ chức lễ cầu mùa. Khi lúa chín vào tháng Tám, mỗi nhà dâng bông lúa mới lên bàn thờ. Đến tháng Mười, cả xóm đón mừng mùa vàng trong niềm vui lao động.
Trong cưới xin và ma chay, các nghi thức vẫn theo nếp cổ. Khi con gái về nhà chồng, nếu cha mẹ đã khuất, gia đình vẫn tổ chức lễ rước về chịu tang để giữ đạo hiếu. Giữa nhịp sống đổi thay, Thần Sa vẫn gìn giữ phong tục và nếp sống đặc trưng. Điều đó giúp bản sắc Tày Thần Sa duy trì bền vững qua thời gian.
Theo: Thái Nguyên
