Việc Zalo yêu cầu người dùng chấp nhận toàn bộ điều khoản dịch vụ mới ngay trước thời điểm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực đã làm dấy lên nhiều lo ngại về ranh giới giữa tuân thủ pháp luật, quyền riêng tư và cách hành xử với người dùng trong không gian số.
- Zalo và vấn đề pháp lý về quyền dữ liệu cá nhân của người dùng
- Tìm anh trai mất tích 27 năm theo lời trăng trối
- CMC OpenAI phát triển mô hình AI pháp lý tiếng Việt
Chấp nhận toàn bộ hoặc rời bỏ nền tảng
Những ngày cuối năm, hàng triệu người dùng Zalo bất ngờ nhận thông báo yêu cầu đồng ý điều khoản dịch vụ mới nếu muốn tiếp tục sử dụng ứng dụng. Theo nội dung công bố, Zalo mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu cá nhân, bao gồm các thông tin cơ bản như số điện thoại, họ tên, giới tính, mối quan hệ gia đình, cùng nhiều dữ liệu nhạy cảm như CMND hoặc CCCD, vị trí địa lý, hành vi sử dụng và nội dung tương tác.
Điều khiến dư luận đặc biệt quan tâm là việc người dùng không có lựa chọn đồng ý từng phần. Nếu không nhấn “đồng ý tất cả”, tài khoản sẽ bị xóa sau 45 ngày. Với nhiều người, đây không đơn thuần là một thông báo kỹ thuật mà là sự đặt để người dùng vào thế buộc phải lựa chọn giữa quyền riêng tư và nhu cầu liên lạc, công việc, kinh doanh vốn đã gắn chặt với Zalo suốt nhiều năm qua.
Trên các diễn đàn mạng xã hội, không ít ý kiến cho rằng cách thức này mang tính áp đặt, đi ngược lại tinh thần tự nguyện trong việc đồng ý xử lý dữ liệu cá nhân. “Nếu không dùng thì mất hết liên lạc công việc, còn dùng thì phải chấp nhận cho thu thập thông tin sâu hơn, cảm giác rất khó xử”, một người dùng tại TP.HCM chia sẻ.
Lo ngại về phạm vi thu thập và chia sẻ dữ liệu
Bên cạnh việc thu thập dữ liệu ở mức rộng, điều khoản mới còn cho phép Zalo chia sẻ, chuyển giao thông tin tài khoản với các công ty con, công ty thành viên và công ty liên kết thuộc VNG. Điều này làm dấy lên băn khoăn về mục đích sử dụng dữ liệu, đặc biệt trong trường hợp người dùng chỉ sử dụng Zalo mà không tham gia các dịch vụ khác trong hệ sinh thái của tập đoàn.
Một số chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành tài sản có giá trị kinh tế lớn, việc mở rộng quyền thu thập và chia sẻ cần được giải thích rõ ràng, minh bạch hơn để tránh xói mòn niềm tin của người dùng. Không ít người đã chọn cách xóa tài khoản như một hình thức phản đối, dù thừa nhận đây là quyết định không dễ dàng.
Theo các ý kiến chuyên môn, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc nền tảng có thu thập dữ liệu hay không, mà là thu thập ở mức nào, phục vụ mục đích gì và người dùng có thực sự được quyền kiểm soát dữ liệu của mình hay không. Khi sự đồng ý chỉ tồn tại dưới một lựa chọn duy nhất, khái niệm tự nguyện trở nên mong manh.
Zalo, luật mới và câu chuyện niềm tin số
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, đặt ra nhiều yêu cầu chặt chẽ hơn đối với các nền tảng số, đặc biệt là mạng xã hội. Trong đó, nguyên tắc đồng ý theo từng mục đích, không được ép buộc và không coi sự im lặng là chấp thuận được xem là nền tảng để bảo vệ quyền của người dùng.
Thực tế, Zalo hiện giữ vai trò rất lớn trong đời sống số tại Việt Nam. Không chỉ là ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất, Zalo còn là kênh kết nối của nhiều cơ quan nhà nước, dịch vụ công và hoạt động kinh doanh. Chính vị thế này khiến câu chuyện điều khoản sử dụng không còn là vấn đề riêng của doanh nghiệp, mà trở thành mối quan tâm xã hội.
Zalo khẳng định việc cập nhật điều khoản là hoạt động phổ biến nhằm tuân thủ pháp luật và cung cấp thông tin rõ ràng cho người dùng. Tuy nhiên, trong bối cảnh niềm tin số ngày càng được xem trọng, cách thức triển khai và đối thoại với người dùng có ý nghĩa không kém nội dung điều khoản.
Giữ được người dùng không chỉ bằng tiện ích và độ phủ, mà còn bằng sự tôn trọng và minh bạch. Khi luật đã có, xã hội đã quan tâm và người dùng đã lên tiếng, câu hỏi đặt ra không chỉ là Zalo có vi phạm hay không, mà là nền tảng này sẽ chọn cách đồng hành hay áp đặt trong kỷ nguyên bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Theo: Tuổi Trẻ
