Đau khớp mùa đông thường nặng hơn do thời tiết lạnh làm giảm vận động, ảnh hưởng tuần hoàn và dịch khớp. Hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng các biện pháp đơn giản, phù hợp giúp cải thiện cứng khớp, giảm đau và duy trì khả năng vận động, đặc biệt ở người lớn tuổi và người thoái hóa khớp.
- Trung Kiên và Li Hao, cuộc so tài của hai thủ môn xuất sắc nhất giải
- Tai nạn liên hoàn 17 xe do sương mù ở Mỹ, 1 người thiệt mạng
- Ông Trump áp thuế 8 nước NATO vì Greenland
Những khớp nào dễ bị đau nhức hơn vào mùa đông?
Về nguyên tắc sinh lý, tất cả các khớp trong cơ thể đều có thể bị ảnh hưởng khi nhiệt độ giảm. Tuy nhiên, trên thực tế, cảm giác đau và cứng khớp thường được ghi nhận rõ rệt hơn ở một số nhóm khớp nhất định, đặc biệt là những khớp phải chịu nhiều áp lực hoặc có cấu trúc phức tạp.
Các khớp lớn như khớp gối, khớp hông và khớp cột sống thắt lưng thường dễ đau hơn vào mùa đông do phải gánh trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết các hoạt động vận động hằng ngày. Khi thời tiết lạnh, các cơ quanh khớp co lại, làm tăng áp lực lên bề mặt khớp vốn đã có dấu hiệu hao mòn theo tuổi tác.
Bên cạnh đó, các khớp nằm xa trung tâm cơ thể như khớp bàn tay, cổ tay, bàn chân và cổ chân cũng rất nhạy cảm với nhiệt độ thấp. Nguyên nhân là do lưu lượng máu đến các chi này dễ bị giảm khi trời lạnh, khiến khớp thiếu dưỡng chất và giảm độ linh hoạt. Những người từng có tiền sử chấn thương khớp, thoái hóa khớp hoặc viêm khớp mạn tính thường cảm nhận cơn đau rõ rệt hơn vào mùa đông. Đây là nhóm đối tượng cần đặc biệt chú ý chăm sóc và bảo vệ khớp trong những tháng lạnh.
Vì sao đau khớp thường nặng hơn vào mùa đông?
Đau khớp tăng lên vào mùa đông không phải là cảm giác chủ quan mà có liên quan trực tiếp đến nhiều thay đổi sinh lý trong cơ thể khi nhiệt độ môi trường giảm. Trước hết, thời tiết lạnh khiến con người có xu hướng hạn chế vận động. Việc giảm đi bộ, ít tập luyện và ngồi lâu trong thời gian dài làm giảm khả năng tiết dịch khớp tự nhiên. Khi khớp không được vận động đều đặn, dịch khớp giảm tác dụng bôi trơn, khiến các bề mặt khớp dễ cọ xát và gây đau.
Bên cạnh đó, nhiệt độ thấp làm dịch hoạt dịch trong khớp trở nên đặc hơn. Dịch khớp đặc làm giảm độ linh hoạt, khiến khớp vận động kém trơn tru và dễ xuất hiện cảm giác cứng, nhất là vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian dài không cử động.
Một yếu tố khác là sự thay đổi áp suất khí quyển vào mùa đông. Áp suất giảm có thể khiến các mô mềm quanh khớp giãn nở nhẹ, tạo thêm áp lực lên khớp đã tổn thương, từ đó làm tăng cảm giác đau âm ỉ. Ngoài ra, khi trời lạnh, cơ thể ưu tiên giữ ấm cho các cơ quan quan trọng, dẫn đến giảm lưu thông máu đến các chi và khớp. Việc thiếu máu nuôi dưỡng làm khớp dễ mỏi, đau và phục hồi chậm hơn.
Những đối tượng nào dễ bị đau khớp vào mùa đông?
Đau khớp mùa đông có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, nhưng một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn do đặc điểm sinh lý và tình trạng sức khỏe sẵn có. Người lớn tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Theo thời gian, sụn khớp dần bị bào mòn, lượng dịch khớp giảm, khiến khả năng chịu lạnh của khớp kém hơn. Khi thời tiết lạnh, các biểu hiện đau và cứng khớp ở người cao tuổi thường rõ rệt và kéo dài hơn.
Những người có tiền sử lao động nặng nhọc, thường xuyên mang vác, đứng lâu hoặc thực hiện các động tác lặp đi lặp lại cũng dễ bị đau khớp vào mùa đông. Áp lực tích lũy trong nhiều năm khiến khớp dễ tổn thương và nhạy cảm với thay đổi thời tiết. Người mắc các bệnh lý mạn tính như béo phì, tiểu đường, tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch cũng thuộc nhóm nguy cơ. Các bệnh này ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và chuyển hóa, làm giảm khả năng nuôi dưỡng khớp và tăng nguy cơ viêm, đau khi trời lạnh.
Ngoài ra, những người từng bị chấn thương khớp hoặc phẫu thuật khớp thường cảm nhận rõ sự thay đổi thời tiết qua cảm giác đau nhức tăng lên vào mùa đông, đặc biệt khi không duy trì vận động phù hợp.
Các biện pháp đơn giản giúp giảm cứng và đau khớp mùa đông
Giảm đau khớp mùa đông không nhất thiết phải phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc. Nhiều biện pháp đơn giản, nếu được duy trì đều đặn, có thể giúp cải thiện rõ rệt tình trạng cứng và đau khớp. Giữ ấm cơ thể là yếu tố quan trọng hàng đầu. Việc mặc đủ ấm, sử dụng đồ giữ nhiệt cho các vùng khớp như gối, cổ tay và cổ chân giúp hạn chế co mạch và cải thiện lưu thông máu đến khớp.
Chườm nóng là biện pháp dễ thực hiện, giúp tăng tuần hoàn tại chỗ, làm giãn cơ và giảm cảm giác đau, đặc biệt hiệu quả vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu. Duy trì vận động nhẹ nhàng mỗi ngày giúp kích thích tiết dịch khớp và duy trì độ linh hoạt. Các bài tập kéo giãn, đi bộ chậm hoặc tập vận động trong nhà đều phù hợp trong mùa đông.
Uống đủ nước giúp duy trì chất lượng dịch khớp và hỗ trợ quá trình trao đổi chất. Cơ thể đủ nước giúp khớp vận động trơn tru hơn. Trong trường hợp đau kéo dài, sưng đỏ hoặc hạn chế vận động rõ rệt, người bệnh nên chủ động tìm kiếm tư vấn y tế để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp, tránh tự ý dùng thuốc kéo dài.
Theo: Sức khỏe và Đời sống
