Theo bác sĩ tim mạch Roberto Yano tại Brazil, khi chỉ số cholesterol xấu (LDL-C) tăng cao, người bệnh vẫn có thể cải thiện tình trạng mà không cần dùng thuốc nếu áp dụng chiến lược dinh dưỡng hợp lý.
- Vụ lừa đảo nghìn tỷ: Hành trình thu hồi 246kg vàng và dàn siêu xe
- Núi phế liệu Đại Mỗ: Sự bất lực của kỷ cương đô thị Hà Nội
- TP.HCM: Phụ huynh đóng phí giữ chỗ trường tư lên tới 55 triệu đồng
Hiểu đúng cơ chế chuyển hóa cholesterol và vai trò của gan trong việc điều hòa mỡ máu
Cholesterol xấu (LDL-C) tăng cao là yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến xơ vữa động mạch. Khi nồng độ LDL trong máu vượt ngưỡng, chúng có thể bám vào thành mạch, gây viêm và hình thành các mảng xơ vữa, làm cản trở lưu thông máu và gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Theo bác sĩ Roberto Yano, gan đóng vai trò trung tâm trong quá trình điều hòa cholesterol của cơ thể. Ông ví gan như một “nhà máy” sinh học có nhiệm vụ sản xuất axit mật – một chất quan trọng giúp tiêu hóa và hấp thu chất béo từ thực phẩm.
Điều đáng chú ý là nguyên liệu để gan sản xuất axit mật lại chính là cholesterol. Vì vậy, cholesterol không chỉ đến từ thực phẩm mà phần lớn được cơ thể tự tổng hợp. Thực tế, khoảng 80% lượng cholesterol trong cơ thể được gan tạo ra, chỉ khoảng 20% đến từ chế độ ăn uống. Chính vì vậy, việc đơn thuần giảm ăn thịt hoặc chất béo chưa chắc đã giúp giảm LDL hiệu quả,Theo chuyên gia, muốn hạ cholesterol bền vững cần hiểu rõ quá trình chuyển hóa và tái tuần hoàn cholesterol trong cơ thể.
Bổ sung yến mạch mỗi ngày giúp phá vỡ chu trình tái hấp thu cholesterol
Trong cơ thể, axit mật do gan sản xuất sẽ được đưa xuống ruột để hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, phần lớn axit mật này sẽ được cơ thể tái hấp thu trở lại và tiếp tục sử dụng. Nếu quá trình tái hấp thu diễn ra liên tục, cholesterol trong cơ thể sẽ khó được đào thải, dẫn đến nồng độ LDL trong máu duy trì ở mức cao.
Theo bác sĩ Yano, cách hiệu quả để giảm LDL là phá vỡ chu trình tái tuần hoàn này. Một trong những phương pháp đơn giản nhất là bổ sung chất xơ hòa tan từ yến mạch. Chất xơ trong yến mạch khi vào ruột sẽ tạo thành một lớp gel có khả năng “bẫy” axit mật, ngăn chúng bị tái hấp thu. Khi lượng axit mật bị đào thải ra ngoài nhiều hơn, gan buộc phải sản xuất axit mật mới.
Để tạo ra lượng mật mới này, gan sẽ lấy cholesterol dư thừa từ máu, đồng thời tăng số lượng thụ thể LDL để thu nhận cholesterol. Nhờ đó, nồng độ cholesterol xấu trong máu sẽ giảm dần. Bác sĩ Yano khuyến nghị duy trì thói quen ăn khoảng 3 thìa lớn cám yến mạch mỗi ngày để hỗ trợ quá trình này.
Kiểm soát tinh bột tinh chế và bổ sung phytosterol giúp giảm LDL hiệu quả
Ngoài việc bổ sung yến mạch, bác sĩ Yano cho rằng kiểm soát carbohydrate tinh chế cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm cholesterol xấu. Nhiều người có xu hướng giảm chất béo nhưng lại tăng tiêu thụ các loại tinh bột tinh chế như đường hoặc bột mì trắng.
Điều này có thể khiến insulin tăng cao, kích thích gan sản xuất nhiều VLDL – một loại lipoprotein vận chuyển triglyceride trong máu. Sau quá trình chuyển hóa, VLDL có thể biến thành các phân tử LDL nhỏ và đậm đặc hơn. Đây là dạng cholesterol có khả năng xâm nhập thành mạch mạnh hơn, làm tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa động mạch.
Bên cạnh đó, bác sĩ Yano cũng nhấn mạnh vai trò của phytosterol – hợp chất sterol thực vật có trong nhiều loại dầu thực vật. Do có cấu trúc gần giống cholesterol, phytosterol có thể cạnh tranh với cholesterol trong quá trình hấp thu tại ruột. Khi đường ruột ưu tiên hấp thu phytosterol, lượng cholesterol hấp thu vào máu sẽ giảm. Nhờ cơ chế này, nồng độ LDL có thể giảm rõ rệt chỉ sau vài tuần nếu duy trì chế độ ăn phù hợp.
Theo: VnExpress
