Đại học Harvard là biểu tượng học thuật hàng đầu thế giới. Ít ai biết rằng nhiều thập kỷ trước đã có một người Việt đặt chân vào ngôi trường danh giá này. Giáo sư Ngô Vĩnh Long không chỉ là người Việt đầu tiên trúng tuyển Harvard mà còn trở thành nhà sử học uy tín quốc tế.
- Học phí đại học năm 2026 tăng mạnh, nhiều ngành chạm ngưỡng 150 triệu đồng
- iPhone màn hình gập và xu hướng tên gọi Ultra trong năm 2026
- Nghỉ việc 15 ngày có bị “ngắt” bảo hiểm xã hội hay không?
Từ cậu bé xóm nghèo đến sinh viên Harvard đầu tiên của Việt Nam
Giáo sư Ngô Vĩnh Long sinh ngày 10/4/1944 tại tỉnh Vĩnh Long. Cha ông quê Bắc Ninh, mẹ quê Huế. Gia đình chuyển vào Nam sinh sống từ sớm và lớn lên tại xóm Bàn Cờ nghèo khó. Ngôi nhà nhỏ vách đất nhưng luôn đầy ắp sách và khát vọng học tập. Ngay từ nhỏ, ông đã được cha khuyến khích đọc sách và học ngoại ngữ.
Khi mới 6 tuổi, ông cùng cha đi bộ gần 160km lên Sài Gòn để mua tiểu thuyết tiếng Anh. Cuốn sách họ tìm là “Great Expectations” của Charles Dickens. Hai cha con dành gần một năm đọc và học từng câu trong tác phẩm. Trải nghiệm đặc biệt này giúp ông hình thành nền tảng tiếng Anh vững chắc từ sớm.
Sau khi đỗ tú tài với thành tích xuất sắc, năm 1964 ông nhận học bổng toàn phần của Harvard College. Thời điểm đó chưa có người Việt nào từng theo học tại Harvard. Khi sang Mỹ, ông vừa học tập vừa tham gia nhiều hoạt động học thuật và xã hội. Những trải nghiệm tại đây đã mở ra con đường nghiên cứu lâu dài cho ông trong lĩnh vực lịch sử.
Nhà sử học nổi tiếng với nhiều công trình nghiên cứu giá trị
Trong quá trình học tập và nghiên cứu, Ngô Vĩnh Long nhanh chóng khẳng định vị thế học thuật. Khi còn là nghiên cứu sinh, ông đã xuất bản cuốn “Before the Revolution: The Vietnamese Peasants under the French” năm 1973. Công trình phân tích sâu sắc đời sống nông dân Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Tác phẩm được đánh giá cao trong giới nghiên cứu lịch sử.
Ông cũng là tác giả cuốn “Vietnamese Women in Society and Revolution: The French Colonial Period” xuất bản năm 1974. Cuốn sách nghiên cứu vai trò của phụ nữ Việt Nam trong xã hội thuộc địa. Ngoài ra, ông còn đồng biên tập cuốn “Coming to Terms: Indochina, the United States, and the War” năm 1991. Trong đó ông viết chương mở đầu về Việt Nam.
Năm 1978, ông hoàn thành luận án tiến sĩ về Lịch sử Đông Á và ngôn ngữ vùng Viễn Đông tại Harvard. Sau đó ông tiếp tục giảng dạy và nghiên cứu tại nhiều trường đại học. Trong nhiều năm, ông thường xuyên trở về Việt Nam để trao đổi học thuật. Giai đoạn 2000–2001, ông tham gia chương trình Fulbright và giảng dạy tại Hà Nội.
Giáo sư Ngô Vĩnh Long qua đời ngày 12/10/2022 tại Bangor, bang Maine, Mỹ, hưởng thọ 78 tuổi. Trong nhiều bài tưởng niệm, ông được nhắc đến như một nhà sử học có tư duy cởi mở và tầm nhìn nhân văn.
Theo: CafeF
