Đà Nẵng – Bãi sậy sông Đầm, thuộc phường Bàn Thạch, là nơi hàng nghìn con cò cư ngụ suốt nhiều năm nhờ hệ sinh thái được gìn giữ và sự chung tay bảo vệ của chính quyền, người dân địa phương.
- Thái Nguyên phân luồng giao thông phục vụ Concert “Nối vòng tay lớn”
- Mua ma túy vừa sử dụng vừa bán, ba thanh niên lĩnh án tù
- Vụ án mạng khiến một căn nhà bị phong tỏa
Mặt đầm rộng gần 200ha, trong đó vùng ngập nước chiếm 140ha, tạo không gian sống cho nhiều loài động, thực vật. Đáng chú ý, nơi đây có cò nhạn, còn gọi là cò ốc, thuộc Sách đỏ Việt Nam.
Mỗi sáng sớm và chiều tối, đàn cò lại xuất hiện bên những rặng dừa nước, bãi sậy và đám lục bình. Sự hiện diện của chúng cũng cho thấy giá trị của việc bảo vệ môi trường sống tự nhiên.
Bãi sậy sông Đầm cách trung tâm thành phố Đà Nẵng gần 70km, mang cảnh sắc sông nước với dừa nước, lục bình và những bãi sậy cao quá đầu người. Ông Trình Công Quốc, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Bàn Thạch, cho biết nơi đây cùng địa đạo Kỳ Anh từng là căn cứ cách mạng của vùng đông Tam Kỳ trong những năm kháng chiến.
Những rặng lau sậy um tùm từng giúp bộ đội có nơi ẩn nấp trong thời chiến. Sau ngày giải phóng, khu vực vẫn giữ được nét nguyên sơ, dù nhiều đợt thiên tai khiến cây cối ngã đổ, bật gốc.
Để phục hồi thảm thực vật, chính quyền và người dân trồng thêm dừa nước, lộc vừng, cừa, sưa cùng nhiều loại cây khác. Những nơi chịu thiệt hại nặng sau lũ, bão được ưu tiên trồng lại; vùng nước nông được bổ sung sen và súng.
Nhờ vậy, màu xanh dần phủ lại các khu vực bị ảnh hưởng, tạo nên vùng đầm nước rộng lớn. Bãi sậy sông Đầm hiện có gần 300 loài động, thực vật, trong đó có 81 loài động vật có xương sống, 33 loài cá, 16 loài bò sát, ếch nhái và 31 loài chim.
Cảnh quan tự nhiên cùng hệ sinh vật phong phú giúp nơi đây thu hút ngày càng nhiều du khách. Tuy nhiên, hoạt động tham quan cũng được định hướng theo cách hạn chế tác động đến môi trường.
Theo ông Quốc, hướng dẫn viên, người bán hàng và người lái thuyền đều nhắc khách giữ vệ sinh, không xả rác bừa bãi và hạn chế sử dụng túi ni lông. Các trải nghiệm chủ yếu gồm chèo thuyền, ngắm cảnh, không tổ chức hoạt động làm tổn hại cây cối và hệ sinh thái.
Ông Quốc nhận định: “Bãi sậy sông Đầm là nơi cư ngụ của muôn loài, cũng là lá phổi xanh của phường Bàn Thạch và phường Quảng Phú, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Nếu không có các quy định cũng như biện pháp để gìn giữ, thì nơi này khó giữ được vẻ nguyên sơ cũng như vai trò của nó”.
Đàn cò ở lại nhờ sự chung tay bảo vệ
Trong gần hai tiếng ngồi ghe tham quan, chị Thu Hảo, du khách đến từ Thanh Hóa, có dịp quan sát những đàn cò trắng đậu trên cành, bay qua mặt nước và kiếm ăn. Khi chiều xuống, nhiều con tập trung về một khúc đầm, phủ trắng những tán dừa nước và đám lục bình.
Những chiếc ghe chở khách lúc này tắt máy, thả trôi nhẹ nhàng ở khoảng cách xa đàn cò. Người lái ghe cho biết chim vẫn ở lại dù khách tham quan thường xuyên đến vì mọi người giữ khoảng cách, hạn chế tiếng động và tránh những hành động khiến chúng hoảng sợ.
Ông Bùi Viết Việt, người dân phường Bàn Thạch, kể đàn cò đã xuất hiện tại đây hàng chục năm và chưa năm nào rời đi tìm nơi ở mới. Hiện đàn có hàng nghìn con, thường dễ quan sát nhất vào sáng sớm và chiều tối.
Người dân cùng chính quyền địa phương kiên quyết ngăn chặn hành vi săn bắn, đặt bẫy cò và các loài chim khác. Cách đây vài năm, trong số những loài chim di cư về sông Đầm có cò nhạn, hay cò ốc, thuộc Sách đỏ Việt Nam.
Ông Việt chia sẻ: “Người dân ở đây ý thức lắm, không ai bắt cò ở đầm cả. Thấy người nơi khác tới có ý đồ bẫy bắt là cản liền. Nhờ vậy, cò mới thấy nơi này an yên mà chọn ở lại, hàng chục năm qua vẫn ở đó”.
Việc bảo tồn ở sông Đầm không chỉ dành cho chim muông. Địa phương cấm sử dụng xung điện và các phương thức khai thác cá, tôm mang tính hủy diệt; người dân được phép đánh bắt bằng lưới theo phương pháp truyền thống.
Vào các dịp lễ hội, người dân còn thả cá, tôm xuống đầm nhằm bảo tồn hệ sinh thái và phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản. Hoạt động này đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.
Sau chuyến tham quan, anh Ngọc Lâm, du khách Hà Nội, bày tỏ sự đồng tình với cách làm của chính quyền và người dân địa phương. Anh mong muốn nơi đây tiếp tục duy trì các hoạt động bảo vệ hệ sinh thái, đồng thời mở rộng trải nghiệm để du khách cùng tham gia.
“Tôi mong địa phương và bà con duy trì các hoạt động bảo vệ môi trường, hệ sinh thái. Đồng thời cũng muốn có thêm nhiều hoạt động trải nghiệm như thả cá, trồng cây để du khách có thể tham gia, từ đó góp thêm một mảng xanh cho bãi sậy sông Đầm”, anh Lâm chia sẻ.
Nguyên Hương (tổng hợp)
