Khuyến công tiếp sức người làm chè Thái Nguyên đổi mới sáng tạo

Từ hỗ trợ đầu tư máy móc đến ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại, chương trình khuyến công đang giúp các cơ sở sản xuất chè ở Thái Nguyên nâng cao năng suất, đa dạng sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Với ngành chè, chất lượng sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào vùng nguyên liệu mà còn được quyết định bởi kỹ thuật chế biến, bảo quản và đóng gói. Trong khi nhiều cơ sở sản xuất trên địa bàn vẫn hoạt động ở quy mô nhỏ, thiết bị chưa đồng bộ, việc đổi mới công nghệ trở thành yêu cầu quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Từ nhu cầu thực tế đó, chương trình khuyến công đang đóng vai trò cầu nối, giúp người làm chè tiếp cận máy móc, thiết bị tiên tiến và chủ động cải tiến quy trình.

Tại Hợp tác xã (HTX) Chè Hảo Đạt, xã Tân Cương, từ nguồn kinh phí khuyến công hỗ trợ 210 triệu đồng đầu tư 4 giàn máy đóng gói, đơn vị tiếp tục chủ động cải tiến kỹ thuật, bổ sung hệ thống vận chuyển, đường tải gói và kết nối các công đoạn sản xuất.

Nhờ đó, công suất đóng gói đạt khoảng 600 gói/giờ, góp phần giảm lao động thủ công, rút ngắn thời gian hoàn thiện sản phẩm và nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng.

Bà Đào Thanh Hảo, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Chè Hảo Đạt, cho biết trước đây, hoạt động đóng gói chủ yếu dựa vào lao động thủ công nên mất nhiều thời gian, năng suất hạn chế. Từ khi được hỗ trợ đầu tư máy móc, HTX có thêm điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Thiết bị mới giúp sản phẩm được đóng gói nhanh hơn, đồng đều và chính xác hơn.

HTX cũng mong muốn các hộ trồng chè đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Máy sấy thăng hoa được sử dụng trong quy trình chế biến trà ướp hoa tại HTX Trà Sơn Dung. (Ảnh minh họa: TNM)

Đổi mới công nghệ, mở hướng phát triển sản phẩm mới

Không chỉ giúp nâng cao năng suất, ứng dụng công nghệ còn tạo điều kiện để các cơ sở khai thác giá trị từ nguyên liệu chè truyền thống, phát triển những dòng sản phẩm mới có tính khác biệt.

Tại HTX Trà Sơn Dung, xã Đại Phúc, năm 2025, đơn vị được hỗ trợ 160 triệu đồng từ nguồn khuyến công để đầu tư máy sấy thăng hoa. Thiết bị này giúp HTX đa dạng hóa sản phẩm, khai thác thêm giá trị từ nguyên liệu chè và các loại hoa tự nhiên, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng.

Chị Nguyễn Thị Như Trang, Giám đốc HTX Trà Sơn Dung, cho biết việc đầu tư máy sấy thăng hoa mở ra điều kiện để đơn vị phát triển thêm các dòng trà ướp hoa tự nhiên. Đặc biệt, năm 2025, trà ướp hoa của HTX được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Kết quả này cho thấy tiềm năng phát triển của sản phẩm truyền thống khi được đầu tư công nghệ và chú trọng tạo dựng sự khác biệt.

Từ dây chuyền đóng gói tự động đến công nghệ sấy thăng hoa, mỗi cơ sở có một hướng đổi mới riêng, phù hợp với nhu cầu sản xuất. Hiệu quả của chương trình khuyến công vì thế không chỉ nằm ở nguồn kinh phí hỗ trợ mà còn thể hiện ở việc khơi dậy tinh thần chủ động đầu tư, cải tiến quy trình và phát triển sản phẩm tại các cơ sở.

Thái Nguyên hiện có hơn 22.200ha chè. Sản lượng chè búp tươi gần 10 tháng năm 2026 đạt gần 240.000 tấn, bằng khoảng 87% kế hoạch năm. Quy mô vùng nguyên liệu lớn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển công nghiệp chế biến. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế này, ngành chè không chỉ cần duy trì sản lượng mà còn phải nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Hệ thống máy móc hỗ trợ HTX Chè Hảo Đạt tự động hóa khâu đóng gói sản phẩm chè. (Ảnh minh họa: TNM)

Nghị quyết số 06/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về nội dung, mức chi cho hoạt động khuyến công địa phương tạo thêm cơ sở triển khai các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ. Cùng với đó, Nghị quyết số 08/2025/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030 quy định nhiều nội dung thiết thực như xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, cấp mã số vùng trồng, ứng dụng tưới tiết kiệm, tưới thông minh và đầu tư máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến chè.

Đáng chú ý, chính sách hỗ trợ mua máy móc, thiết bị sản xuất, chế biến chè quy định mức hỗ trợ 50% kinh phí, tối đa 500 triệu đồng/máy móc, thiết bị và không quá 2 tỷ đồng/cơ sở, theo các điều kiện cụ thể. Đây là nguồn lực giúp HTX, cơ sở sản xuất giảm áp lực vốn đầu tư, có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ tiên tiến và từng bước hiện đại hóa quy trình.

Năm 2026, tỉnh bố trí gần 3 tỷ đồng thực hiện chương trình khuyến công. Trong giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu triển khai 100 đề án, hỗ trợ khoảng 200 doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn; đồng thời hỗ trợ chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến và sản xuất sạch hơn.

Tỉnh phấn đấu có 60 sản phẩm đạt danh hiệu công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, hướng dẫn 15 cơ sở tham gia bình chọn cấp khu vực, quốc gia và tổ chức 15 hội chợ, triển lãm giới thiệu sản phẩm.

Ông Dương Văn Hoàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương, cho biết ngành Công Thương chú trọng khảo sát, lựa chọn những đề án có tính khả thi, thị trường tiêu thụ ổn định và bảo đảm khả năng đối ứng vốn của đơn vị thụ hưởng. Bên cạnh hỗ trợ máy móc, thiết bị tiên tiến, ngành định hướng gắn hoạt động khuyến công với chuyển đổi số, quảng bá thương hiệu và mở rộng tiêu thụ trên các nền tảng trực tuyến, trong đó ưu tiên phát triển ngành chè.

Thực tế cho thấy, máy móc chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành phù hợp, gắn với nguồn nguyên liệu ổn định và quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Để sản phẩm đứng vững trên thị trường, các cơ sở cũng cần chú trọng xây dựng thương hiệu, cải tiến mẫu mã và phát triển kênh tiêu thụ.

Vì vậy, cùng với hỗ trợ thiết bị, việc tư vấn kỹ thuật, đào tạo nhân lực, hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn chất lượng và kết nối thị trường có ý nghĩa quan trọng. Khi chính sách hỗ trợ xuất phát từ đúng nhu cầu, các cơ sở mạnh dạn đầu tư và sản phẩm được phát triển gắn với thị trường, lợi thế vùng chè Thái Nguyên sẽ có thêm điều kiện chuyển hóa thành giá trị kinh tế cao hơn.

Thiên An (tổng hợp)